Кіріспе
2001 жылы Саймон Скарроудың романы
"Бүркіттің жаулауы" – Саймон Скарроудың б.з. 43 жылы Ұлыбританияға римдіктердің жорығы туралы 2001 жылы жазған романы. Бұл "Империяның бүркіттері" сериясының екінші кітабы.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Кітап "Бүркіт астында" оқиғасынан кейін бірден басталады, әскерлер демалып, әскери тұтқындардың өлімге дейін күресуін тамашалайды. Оптио Катоға бас жүзбасы Бестияның мұрасы ретінде азу тісті сабы бар қылыш табыс етіледі, Бестия британдықтардың шабуылында қаза тапқан және Катоның табандылығына құрметпен қараған. Осы арада Екінші легионның легаты Веспасиан Римдегі әйелі Флавия туралы уайымдайды, ол "Азат етушілер" тобымен байланыста екенін біледі, бұл топ император Клавдийді биліктен құлатуды жоспарлап отыр. Көп ұзамай легион Мидвей өзеніне (қазіргі Кенттегі Медвей өзені) қарай қайта жолға шығады. Британиялықтар, Каратак басшылығында, қарсы жағалауды күшті нығайтқандықтан, Макро мен Катоға өзеннен жоғары орналасқан су өткізуге болатын жерді табу тапсырылады. Като оны табады, ал ертесіне шабуыл басталады. Тоғызыншы легион, өзендегі триремалардан артиллериялық оқпен қолдау көрсетіледі, жаудың қамалдарына шабуыл жасайды. Ауыр шығынға ұшырағаннан кейін шабуыл баяулайды, және Екінші легионның араласуы ғана жағдайды құтқарады. Легионерлер су өткізуге болатын жерді пайдаланып, британдықтарды күтпеген жерден шабады және олардың лагеріне шабуыл жасайды; Като қайнаған суды өзіне төгіп алып, ауыр күйік шағады. Емделу кезінде ол Солтүстік Африкалық хирург, карфагендік Нисуспен достық қарым-қатынас жасайды. Олар британдықтардың сырға салған оқтары легионның қоймасынан алынғанын анықтайды, бұл армияның жоғары сатысындағы сатқынның британдықтарды қарумен қамтамасыз ету арқылы науқанды бұзуға тырысып жатқанын көрсетеді. Келесі бірнеше күн ішінде британдықтар Темза өзенінің жағалауындағы Солтүстік Кент батпақтарына кері шегінеді. Екінші легионға өзенді кесіп өтуге дайындық үшін оңтүстік жағалауды тазалау бұйырылады, бірақ қараңғылық жақындағанда легион шашырап, батпақта адасып қалады. Макроның бөлімшесі, Катомен бірге, соғыс жасаған топтың шабуылына ұшырайды; Макро британдықтарды ұстап тұрса, Като мен бірнеше адам қайықпен қашады. Атын атап шақыру кезінде Макро жоғалған деп жарияланады, және өлі деп есептеледі. Ашуға берілген Като өзенді кесіп өтетін әскердің алғашқы тобында болуға ерікті болады. Бұл өзіне-өзі зиян келтіру миссиясы, ол тірі қалуды күтпейді, бірақ екінші толқын римдіктерге жету үшін жеткілікті уақытқа тірі қалады. Макро батпақтағы сынақтан аман қалғаннан кейін қайта пайда болады және Катоны ақымақтыққа салып жазалайды. Като хирург Нисуспен достығын жаңартады, ол рим армиясында карфагендік (римдіктер бағындырған көптеген мәдениеттердің бірі) болғанына реніш білдіреді. Осы арада әскерге Темзаның арғы жағында тоқтауға бұйрық беріледі, император Клавдий келіп, британдық астана Камулодундағы соңғы шабуылға жеке басшылық етуі үшін. Бұл оның Римдегі халық арасындағы танымалдығын арттыруға бағытталған. Императорды күтіп тұрғанда, трибун Вителлиус, Макро мен Катоның жауы, оны өлтіруді жоспарлап отыр. Ол Нисусты карфагендік патриотизміне сүйеніп, Римге қарсы тұратын британдық тайпалармен байланыс ретінде пайдаланады. Айынышты жағдай, бір түнді кешіп бара жатқанда Нисус күзетшінің қолынан қаза табады, ал Като оның денесінен бинт алады; ол ерекше белгілермен жабылған және Като оларды зерттеуге тұрарлық деп санайды. Алайда, Клавдий келген кезде, британдықтарды қорқыту үшін преториандық күзет пен пілдермен бірге келгенде, оның барлық ойы оның ойынан шығып кетеді. Ол алдағы шайқаста басшылықты өз қолына алуға талаптанады. Императордың әзіл-қалжыңдарына қарамастан, соңғы шайқаста жеңіске жетеді және легиондар Камулодунумға қарай жүріп өтеді. Жеңісін тойлау үшін ол өзінің құрметіне үлкен той ұйымдастырады. Веспасиан әйелімен уақыт өткізеді, ал Като құл қыз Лавиниямен қарым-қатынасын жаңартады. Айынышты жағдай, ол Вителлиуспен одақтас, ол бұрын Трибун Плинийдің меншігінде болған кезде онымен қарым-қатынаста болған. Ол императорға сыйлық деп ойлап, сәнді пышақты той залына әкелуге келіседі. Осыны істеуден бұрын ол Катонмен ажырасуға шешім қабылдайды, ол оны Вителлиуспен алдап жатқанын біледі. Осыны істеп жатқанда, Като марқұм Нисустың бинтін қалтасынан шығарып алады. Оны белгілі бір тәсілмен орағанда, белгілер кодталған хабарға айналады; Като императорды өлтіру туралы сөз болып жатқанын, оны алдымен оқып, Вителлидің есімін көрген Лавиния оны есінен айырғанға дейін анықтай алады. Макро оны оятқанда, Лавиния жоғалып кетеді. Императорды құтқарудың жалғыз жолы - тойда отырған Веспасианға ескерту жасау және ол оларға сенер деп үміттену. Олар уақытында жетіп, Вителлиус пен Лавиния императорға ұсынылып жатқанын көреді; Клавдий Лавинияның сүйкімділігіне алданғанда, адал британдық императорға пышақпен шабуыл жасайды. Катоның араласуының арқасында императордың күзетшілері шабуылшыны ұстап алып, ауыр жарақаттайды. Вителлиус оны сөйлей алмас үшін өлтіреді, содан кейін Лавинияны жасырын түрде өлтіреді. Көңілі қалған Като Макромен бірге алып кетеді, императордың құтқарушысы ретінде танылмайды, және Вителлиус, өткен кітаптағыдай, барлық мақтауды өзіне алады. Ол императордың штабына тағайындалады және Клавдиймен бірге Римге кетеді, легиондарды соңғы қарсылықтың қалдықтарын басуға қалдырады. Веспасианға алдағы айларда тәуелсіз қолбасшылық тапсырылады; Темзаның оңтүстік жағалауын қарсылықтан тазалау. Ал Като Макроның, оған жаңа жаулығы - жас британдық Будиккамен таныстыруға уәдесімен алаңдап жүреді.
Әдеби мәні және қабылдануы
"Оксфорд Таймс" газеті: "Бұл – Барнард Корнуэллдің ең жақсы туындыларының барлық белгілерін сақтайды".