Кіріспе

Құрылыс жұмысында физикалық еңбекке тартылған адам.

Құрылысшы – құрылыс ортасы мен оның инфрақұрылымын физикалық түрде салуға жұмылдырылған жұмысшы.

Анықтама

Кейбір анықтамаларға сәйкес, құрылыс жұмыскерлері біліктілігі жоқ немесе жартылай білікті жұмысшылар ретінде қол еңбегімен айналысуы мүмкін. Бұл жұмысшылар бастапқыда қазу, тазалау және жабдықтарды түсіру сияқты жалпы жұмыстармен айналысады. Тәжірибе жинаған сайын, олар шатыр төлеу, құбыр монтаждау, конструкциялық жұмыс немесе ағаш өңдеу сияқты салаларда мамандана бастайды. Уақыт өте келе, кейбіреулері біліктілігін арттыру үшін сертификат алуға және арнайы оқудан өтуге ұмтылады. Яғни, олар білікті маман немесе басшылық немесе әкімшілік қызметкер болуы мүмкін. Керісінше, Ұлыбританияның қауіпсіздік заңнамасы құрылыс жұмыскерлерін "құрылыс алаңында мердігер үшін немесе оның бақылауында жұмыс істейтін адамдар" деп анықтайды. Канадада бұл құрылыс нормалары мен ережелеріне сәйкестікті қамтамасыз ету және басқа жұмысшыларды қадағалаумен айналысатын адамдарды да қамтуы мүмкін. Құрылыс жұмыскерлерін көбінесе "каска киетін жұмысшылар" немесе "каска киюшілер" деп атайды, себебі олар құрылыс алаңдарында қауіпсіздік үшін каска киеді. Дегенмен, бұл термин кең және жалпылама, және көптеген құрылыс жұмыскерлері ең алдымен атқаратын жұмысының нақты деңгейі мен түрімен сипатталады. Жұмысшылар көптеген ұлттық құрылыс салаларында үлкен топты құрайды. Мысалы, 2021 жылдың мамыр айында АҚШ-та құрылыс секторында 7,5 миллионнан астам адам жұмыс істесе, оның ішінде 820 000-нан астамы жұмысшылар, 573 000 ағаш ұсталары, 508 000 электршілер, 258 000 жабдық операторлары және 230 000 құрылыс менеджерлері болды. Көптеген бизнес секторлары сияқты, құрылыс саласында да көптеген кеңсе қызметкерлері жұмыс істейді. 2021 жылдың мамыр айында АҚШ Еңбек департаменті 681 000 АҚШ жұмысшысын "офистік және әкімшілік қолдау кәсіптерінде" жұмыс істейтін ретінде тіркеді. 2023 жылы АҚШ құрылыс жұмыскерлерінің жалпы санының 27,7% -ы испаниялықтар екенін, ал шамамен 6,2% -ы әйелдер екенін хабарлады.

Қауіпсіздік

Құрылыс саласы – жоғары қауіптілік деңгейіне ие сала болып табылады, және ол реконструкциялау және жөндеу жұмыстарын қамтиды. Жұмысшылар құлап түсетін бөлшектер, қоршалмаған механизмдер, ауыр техника, электр тогының соққысы, кремний шаңы және асбест сияқты түрлі қауіпті факторларға ұшырайды. Осылайша, құрылыс қауіпсіздігінің мақсаты – жұмысшылар үшін қауіпсіз ортаны қамтамасыз ету болып табылады, олар әрбір құрылыс алаңында қауіпсіздік ережелері бойынша білім алуға міндетті. Құрылыс жұмысшылары жұмыс орындарын таза ұстау, қауіпсіз көтеру техникасын меңгеру, маусымдық қауіптер туралы хабардар болу және барлық жабдықтарды жүйелі түрде тексеру сияқты алдын алу шараларын сақтап, үнемі күштілік танытуы керек. Халықаралық Еңбек Ұйымының (ХЕҰ) есебуынша, 2006 жылдың соңында Қытайдағы 40 миллион құрылыс жұмыскерінің 90 пайызы көшпенді жұмысшылар болды. Көптегендері өздерінің шаруашылықтарының кедейлікке түсуінен кейін жұмыс іздеуге мәжбүр болды. 2022 жылғы ФИФА Әлем Чемпионатына дайындық кезінде Катарда да ұқсас жағдайлар орын алды, онда Үндістан субконтинентінің кедей елдерінен келген жұмысшылар шөл жағдайында күніне 6,20 евроға жұмыс істеді.