Жұмыс оқиғалары және денсаулыққа келтірілетін зиян

Кіріспе

Жұмыс кезінде туындайтын, дене немесе психикалық зиянға әкеп соқтыратын оқиға.

Жұмыс апаты, жұмыс орнындағы апат, кәсіптік апат немесе еңбек апаты – "жұмыс барысында болған жекелеген оқиға", оның салдарынан дене немесе психикалық жарақат немесе ауру пайда болады. Халықаралық Еңбек Ұйымының (ХЕҰ) мәліметінше, жыл сайын 337 миллионнан астам жұмыс апаты тіркеледі, олар кәсіптік аурулармен бірге жыл сайын 2,3 миллионнан астам адамның өліміне себеп болады. "Жұмыс барысында" деген ұғымға компания аумағынан тыс жерде болған, жұспен байланысты апаттар, сондай-ақ үшінші тараптардың салдарынан туындаған жағдайлар да кіруі мүмкін. ХЕҰ бойынша, жұмыс апатының анықтамасына "экономикалық қызметпен айналысу кезінде, жұмыста немесе жұмыс берушінің қызметін жүзеге асыру кезінде" орын алған жағдайлар кіреді. "Дене немесе психикалық зиян" термині кез келген жарақатты, ауруды немесе өлімді білдіреді. Кәсіптік апаттар кәсіптік аурулардан өзгеше, себебі апаттар күтпеген және жоспарланбаған болып келеді (мысалы, шахтаның құлауы), ал кәсіптік аурулар "жұмыс қызметінен туындаған қауіп факторларына ұзақ уақыт бойы тозудың нәтижесінде пайда болады" (мысалы, шахтердің өкпе ауруы). Жұмыс апатының анықтамасына жедел улану, адамдар мен жануарлардың, жәндіктердің шабуылдары, тротуарларда немесе баспалдақтарда сығу, көлік оқиғалары, жұмыс барысында көлік құралдарындағы апаттар, әуежайлардағы және вокзалдардағы жағдайлар кіреді. Жұмысқа баратын және жұмыстан қайтатын жолдағы апаттарды (яғни, жұмысқа бара жатқанда және жұмыстан үйге оралғанда болатын апаттарды) жұмыс апаты деп санау қажеттігі туралы пікірлер әртүрлі. ESAW әдістемесі оларды қарастырмайды; ХЕҰ оларды еңбек қауіпсіздігі мен денсаулығына қатысты конвенцияларына енгізеді, бірақ оларды апаттардың жеке санаты ретінде тізімдейді; ал кейбір елдер (мысалы, Грекия) оларды басқа жұмыс апаттарынан ажыратпайды. Жұмыстағы қаза тапқан апат – жәбірленушінің өліміне әкеп соқтыратын апат. Өлімнің болу уақыты елдерде әртүрлі: Нидерландыда апат болған күні қайтыс болса, Германияда қайтыс болған күннен бастап 30 күн ішінде қайтыс болса, апат қазалы ретінде тіркеледі, ал Бельгия, Франция және Грекияда мұндай шектеулер жоқ. Егер апат салдарынан бірнеше адам қаза болса, онда оны өнеркәсіптік апаттар деп атайды.

A work accident, workplace accident, occupational accident, or accident at work is a "discrete occurrence in the course of work" leading to physical or mental occupational injury. According to the International Labour Organization (ILO), more than 337 million accidents happen on the job each year, resulting, together with occupational diseases, in more than 2.3 million deaths annually. The phrase "in the course of work" can include work related accidents happening off the company's premises, and can include accidents caused by third parties, according to Eurostat. The definition of work accident includes accidents occurring "while engaged in an economic activity, or at work, or carrying on the business of the employer" according to the ILO. The phrase "physical or mental harm" means any injury, disease, or death. Occupational accidents differ from occupational diseases as accidents are unexpected and unplanned occurrences (e. g., mine collapse), while occupational diseases are "contracted as a result of an exposure over a period of time to risk factors arising from work activity" (e. g., miner's lung). Incidents that fall within the definition of occupational accidents include cases of acute poisoning, attacks by humans and animals, insects etc., slips and falls on pavements or staircases, traffic collisions, and accidents on board means of transportation in the course of work, accidents in airports, stations and so on. There is no consensus as to whether commuting accidents (i. e. accidents on the way to work and while returning home after work) should be considered to be work accidents. The ESAW methodology excludes them; the ILO includes them in its conventions concerning health & safety at work, although it lists them as a separate category of accidents; and some countries (e. g., Greece) do not distinguish them from other work accidents. A fatal accident at work is defined as an accident which leads to the death of a victim. The time within which the death may occur varies among countries: in Netherlands an accident is registered as fatal if the victim dies during the same day that the accident happened, in Germany if death came within 30 days, while Belgium, France and Greece set no time limit. Where the accidents involve multiple fatalities, they are often referred to as industrial disasters.

Түрлері

Көптеген жұмыс орындарындағы жазатайым оқиғалардың салдары көбінесе жеңіл болып келеді, мысалы, қағаз кесілуі немесе сызақтар, бірақ кейбіреулері ауыр, тіпті өлімге әкелуі мүмкін. Мысалы, кейбір салаларда адамдар кәсіби қауіп-қатерлерге басқалардан гөрі көбірек ұшырайды, құрылыс саласы сондайлардың бірі. 2011/12 жылдары осы саладағы өлім-жітім көрсеткіші барлық басқа салалардан жоғары болды. Осы кезеңде құлаулар құрылыс саласындағы өлімге әкелген жарақаттардың 51% құрады, бұл құрылысшылар кеңселер сияқты қауіпсіз жерлерде жұмыс істейтіндерге қарағанда биіктіктен құлау қаупіне көбірек ұшырайтынын көрсетеді. Денсаулық сақтау және қауіпсіздік жөніндегі атқарушы орган (HSE) тәуелсіз бақылаушы орган ретінде Ұлыбританияда жұмыс орындарындағы қаза және жарақаттану көрсеткіштерін азайтуға бағытталған және түрлі салалардағы ең көп кездесетін жарақат түрлері туралы статистика жариялайды. Мысалы, HSE 2011 және 2012 жылдар аралығында британдық жұмысшылардың көпшілігі биіктіктен құлау, құлап жатқан конструкцияның астында қалу, көлік құралына немесе жылжымалы нысанға шағылысу сияқты оқиғалар салдарынан қаза тапқан. Сондай-ақ, қызметкерлердің 50% астамы сығу, тоқырау немесе құлау салдарынан ауыр жарақат алған. Бұған қоса, қызметкерлердің үш күннен артық жұмыстан босауына немесе осы кезеңдегі міндеттерін орындау мүмкіндігіне кедергі келтірген жағдайлардың көпшілігі дұрыс емес материалдарды қолданудан туындады. Еңбек апаттарының кейбіреулері жеңіл салдарға әкелсе де, HSE статистикасы 2011-2012 жылдар аралығында кәсіби аурулар мен жарақаттарға байланысты 27 миллионнан астам жұмыс күні жоғалғанын көрсетті, бұл оқиғалардың ауыр салдарға ие екенін дәлелдейді. 2019 жылы құрылыс саласында жұмыс істегендердің саны 11,4 миллионға жетті. Жұмыс орнындағы жарақаттарды қалай басқару керектігі туралы ақпаратты қамтитын онлайн нұсқаулар бар. 2019 жылы құрылыс жұмысында 11,4 миллионға дейін жұмысшылар жұмыс істеді.

Although many workplace accidents have relatively minor repercussions, which could result in just a paper cut or scratch, others can have more serious – and potentially fatal – consequences. For instance, there are some industries in which individuals are more exposed to occupational hazards than others, such as the construction trade. This had the highest rate of fatal injuries out of all other industry sections in 2011/12. During this period, falls accounted for 51% of construction injuries resulting in death, demonstrating that builders are more likely to fall from height than those who work in less dangerous locations, such as an office. An independent watchdog – the Health and Safety Executive (HSE) – aims to reduce the number of work related fatalities and injuries within Great Britain, publishing statistics that show the different – and most common – types of reported workplace injuries across a range of sectors. For example, the HSE reported that, between 2011 and 2012, incidents such as falls from height, becoming trapped by a falling structure, and being struck by a vehicle or moving object, were the reasons for the majority of fatalities to British workers. It was also revealed that slips, trips or falls were responsible for more than 50% of serious injuries to employees. Furthermore, the majority of incidents that resulted in employees taking more than three days off work – or affected their ability to perform their usual duties over this period – were caused by handling accidents. Although some accidents at work can have minor effects, the HSE statistics revealed that more than 27 million working days were lost between 2011 and 2012 due to occupational illness or personal injury, proving that these incidents can have serious repercussions. In 2019, construction employment climbed to 11.4 million workers. There are online guides that provide information on how to deal with an injury at work. In 2019, construction employment climbed to 11.4 million workers.

Себептік факторлар

Апаттар қауіпсіз емес мінез-құлықтан және/немесе қауіпсіз емес жағдайлардан туындайды. Ұйымның қауіпсіздік климаты немесе қауіпсіздік мәдениеті маңызды фактор болып табылады. Қауіпсіздік мәдениеті – бұл жұмыс орындарындағы қауіпсіздікті басқару қалай жүзеге асырылатындығын қамтиды, ол қызметкерлердің ортақ көзқарастары, сенімдері, түсініктері және құндылықтарынан тұрады. Бұзылған жабдықтар да ауыр дене жарақаттарына себеп болуы мүмкін, мысалы, ақаулы баспақыштардан болатын апаттар. Егер резеңке төсемдер болмаса, алюминий профильдің табаны қатты еденде кенеттен сығалап, пайдаланушы құлап кетуі мүмкін.