Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Балықтар тұқымдасы
Family of fishes
Goodeidae – Мексика және АҚШ-тың кейбір аймақтарында ғана кездесетін телеост балықтардың тұқымдасы. Көптеген түрлері екі бөлікке бөлінген қуырықшалы балықтар (splitfins) деп белгілі. Бұл тұқымда 18 туысқа біріктірілген шамамен 50 түр бар. Тұқым атауы ихтиолог Джордж Браун Гудтың (1851-1896) құрметіне берілген. Ең ерте кездескен қазба қалдықтары – Мексиканың орта миоцен кезеңіне жататын Tapatia. Ең ерте кездескен эмпетрихтиин – Калифорнияның миоцен немесе плиоцен кезеңінен табылған Empetrichthys erdisi.
Goodeidae is a family of teleost fish endemic to Mexico and some areas of the United States. Many species are known as splitfins. This family contains about 50 species within 18 genera. The family is named after ichthyologist George Brown Goode (1851 1896). The earliest fossil goodeid is Tapatia, a goodeine from the middle Miocene of Mexico. The earliest fossil empetrichthyine is Empetrichthys erdisi from the Miocene or Pliocene of California.
Тарату
Отбасы екі кіші тұқымдасқа бөлінеді: Goodeinae және Empetrichthyinae. Goodeinae Мексикадағы тұщы сулы мекендерге тән, әсіресе Меса-Централь аймағында (оның ішінде Лерма өзенінің алабы, одан оңтүстікке қарайғы кішігірім өзендер және Мексика алқабы аймағына қарай), сондай-ақ кейбір түрлері Тынық мұхитының жағасындағы тұзды сулы аймақтарда, солтүстікке қарай Дурангоның орталық бөлігінде, Синалоаның орталық бөлігінде және Сан-Луис-Потосидің солтүстігінде кездеседі. Goodeinae кіші тұқымдасына 16 туысқа біріктірілген 45-ке жуық түр жатады (кейбір деректерде қосымша 2 туыс тізілген). Empetrichthyinae АҚШ-тың Невада штатындағы Оңтүстік-Батыс Ұлы Бассейнде таралған, 2 туысқа жататын 4 түрден тұрады.
The family is divided into two subfamilies, the Goodeinae and the Empetrichthyinae. The Goodeinae are endemic to shallow freshwater habitats in Mexico, particularly along the Mesa Central area (especially the Lerma River basin, smaller rivers directly south of it and inland to around the Valley of Mexico region), with some species found in brackish fringes at the Pacific coast, and north to central Durango, central Sinaloa and north San Luis Potosí. There are about 45 species of Goodeinae in 16 genera (some list 2 additional genera). The Empetrichthyinae are found in the southwestern Great Basin in Nevada, the United States, and contains 4 species in 2 genera.
Физикалық ақпарат
"Сплитфин" атауы еркек балықтардың анальды қанатының алдыңғы сәулелері қанаттың қалған бөлігінен жартылай бөлінуінен туындайды. Сплитфин ұзындығына дейін жете алады, бірақ көптеген түрлері одан да кішкентай, шамамен Goodeid балықтары ішкі ұрықтандыруға қабілетті, еркектер өзінің икемді алдыңғы анальды қанатының бөлігімен орналасады, ол ойық арқылы бөлінеді және андроподиумды құрайды. Жұмыртқадан шыққан эмбриондар жұмыртқалық фолликуланың ішінде дамиды және жас балықтардың анальды қанатының алдындағы клоакадан шығатын, лента тәрізді құрылымдар болып табылатын трофотанияларға ие болады. Бұл құрылымдар жұмыртқалық ішіндегі қоректік заттарды сіңіруге (матротрофия) мүмкіндік береді және жас балықтар туғаннан кейін көп ұзамай олардан айырылады. Әйел Goodeid балықтары сперматозоидтарды сақтамайды, сондықтан әр жүктіліктен бұрын жұптасу қажет.
The name "splitfin" comes from the fact that, in the male fish, the anterior rays of the anal fin are partly separated from rest of the fin. Splitfins can be up to in length, though most species are much smaller, around Goodeid fish have internal fertilisation, with males positioning themselves with a flexible part of the front anal fin, separated by a notch, which makes up the andropodium. Embryos hatch out of the egg within the ovarian follicle, and possess trophotaeniae, ribbon like structures that emerge from the cloaca in front of the anal fin, on the ventral surface of the juvenile. These allow the absorption of nutrients within the ovary (matrotrophy), and are shed by juveniles shortly after birth. Female goodeids do not store sperm, and so a copulation event must precede each pregnancy.
Өмір циклі мен эволюция
Гудэйд балықтарының көпшілігі тірі туады, әдетте тірі балапандарға босанады. Бұл отбасыға көптеген танымал аквариум балықтары кіреді, мысалы, қызыл құйрықты сплитфин – Xenotoca eiseni. Жақында жүргізілген филогенетикалық зерттеулер осы отбасының шамамен 16,5 миллион жыл бұрын пайда болғанын көрсетті, ал түрлердің көп бөлігі миоцен кезеңінде айырыққа шықты. Бұл отбасының түрлерге бөлінуі осы аймақтағы тарихи жанартаулық және геологиялық өзгерістерге байланысты болуы мүмкін, бұл балықтардың аллопатрикалық түрленуіне қажетті жағдайлар жасады.
The majority of Goodeid fish are viviparous, typically giving birth to live young. The family includes a number of popular aquarium fish, for example the redtail splitfin Xenotoca eiseni. Recent phylogenetic studies have put the age of this family at approximately 16.5 million years, with the majority of divergence occurring in the Miocene period. The speciosity of this family can be attributed to historical volcanic and geological disturbance in this region, which created suitable conditions for allopatric speciation of the fish.