Исландиялық ақын және дін қызметкері Халлгримур Петурссонның өмірі мен шығармашылығы
Hallgrímur Pétursson
Исландық ақын Халлгримур Петурссон (1614-1674) өмірі мен шығармашылығы. Рейкьявик және Саурбæрдегі шіркеулер оның құрметіне аталған. Лютеран гимнологиясына үлкен үлес қосты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Hallgrímur Pétursson (1614 – 27 қазан 1674) – исланд ақыны және Хвалфьёрдрдағы Хвалснескиркья мен Саурбердегі пастор. Исландияның ең белгілі ақындарының бірі болғандықтан, Рейкьявик және Саурбердегі Hallgrímskirkja шіркеулері оның құрметіне аталған. Ол Ортодоксия дәуірінде (1580–1713) ең ықпалды дін қызметкерлерінің бірі болды. Лютеран гимндерін дамытуға қосқан үлесі үшін оны кейде исландиялық Пол Герхардт деп атайды.
Hallgrímur Pétursson (1614 – 27 October 1674) was an Icelandic poet and a minister at Hvalsneskirkja and Saurbær in Hvalfjörður. Being one of the most prominent Icelandic poets, the Hallgrímskirkja in Reykjavík and the Hallgrímskirkja in Saurbær are named in his honor. He was one of the most influential pastors during the Age of Orthodoxy (1580–1713). Because of his contributions to Lutheran hymnody, he is sometimes called the Icelandic Paul Gerhardt.
Өмірбаян
Hallgrímur Pétursson, әдетте, Skagafjörður-дегі Gröf-те дүниеге келген. Ол Hólar қаласында өсті, онда оның әкесі қоңыраушы болса, ал туысы Гудбрандур Þorláksson – тұрақты епископ еді. Жас шағында ол белгісіз себептермен Hólar-дан кетіп, Еуропаға саяхат жасады, мүмкін, теміршілік кәсібін үйрену үшін. Соңында ол Копенгагенге жетті, онда Brynjólfur Sveinsson оны Мәриям шіркеуінің семинариясына оқуға қабылдады. Brynjólfur-дың Hallgrímur-мен туыстық байланысы болды, өйткені оның жартылай інісі Hallgrímur-дың әйеліне үйленген еді. Халық әңгімелерінде айтылуынша, Brynjólfur алғаш рет Шлезвиг герцогтығындағы (сол кезде Дания билігінде болған) Glückstadt арқылы өте жатып Hallgrímur-мен кездейсоқ кездескен. Hallgrímur-дың темірші жұмыс берушісі балаға жамандық жасаған, және Brynjólfur Hallgrímur-дың жұмыс берушісін исланд тілінде қарғыс айтқанын естіген. Brynjólfur жас исландиялыққа аянып, оның білім алуына көмектескен. Оқудың соңғы жылында Hallgrímur 1627 жылы түрік қарақшылары тарапынан ұрланған және он жылдан кейін құтқарылған исландиялықтардың қайта оқытылуына жауапты болды. Олардың арасында Hallgrímur-дан он алты жас үлкен Гуðríður Símonardóttir деген әйел болды, ол оған ғашық болды. Guðríður Вестман аралдарынан келген күйеуіне үйленген еді, ол қарақшылар шабуылында тұтқынға алынбаған. Guðríður Hallgrímur-дан жүкті болғаннан кейін ол семинариядан шығып, топпен бірге Исландияға оралды. Олар келген кезде Guðríður-дың күйеуі қайтыс болған екені белгілі болды, ол жесір қалды; олар Hallgrímur-мен дереу үйленді, ал ол бірнеше жыл жұмысшы болып жұмыс істеді. Hallgrímur Исландияға оралғаннан кейін жеті жыл өткен соң, оның бұрынғы демеушісі, содан кейін Skálholt епископы болған Brynjólfur Sveinsson, Hallgrímur-ды Hvalsnes-тегі пастор етіп тағайындады. Кейбір адамдар дипломсыз жұмысшының дін қызметкері болып тағайындалуына таңқалды, бірақ Hallgrímur өзін шебер уағыздаушы екенін көрсетті. 1651 жылы ол Hvalfjörður-дегі Saurbær-ге ауыстырылды, бұл өте ізделіс болатын лауазым еді. Ол 1674 жылы мәйектен қайтыс болғанға дейін сол жерде қызмет етті.
Hallgrímur Pétursson was likely born at Gröf in Skagafjörður. He grew up at Hólar, where his father was the bell ringer and his cousin Guðbrandur Þorláksson the resident bishop. As a young man, he left Hólar for unknown reasons and travelled to mainland Europe, possibly to learn the blacksmith trade. He ended in Copenhagen, where Brynjólfur Sveinsson sponsored him to attend the seminary at the Church of Our Lady. Brynjólfur had family connections to Hallgrímur, as his half brother was married to Hallgrímur's aunt. According to folk legend, Brynjólfur first encountered Hallgrímur by chance when travelling through Glückstadt in the Duchy of Schleswig (then under Danish rule). Hallgrímur's blacksmith employer mistreated the boy, and in passing Brynjólfur heard Hallgrímur curse his employer in Icelandic. Brynjólfur took pity on the young Icelander and saw to it that the boy was educated. During his last year of study there, Hallgrímur was employed to re educate a group of Icelanders who had been kidnapped by Barbary pirates in the Turkish Abductions in 1627 and ransomed ten years later. Among them was a woman, Guðríður Símonardóttir, sixteen years Hallgrímur's senior, with whom he fell in love. Guðríður was married to a man from the Westman Islands, who had not been captured in the raid. After Guðríður became pregnant by Hallgrímur, he left the seminary and returned with the group to Iceland. On their arrival it emerged that Guðríður's husband had died, leaving her a widow; she and Hallgrímur promptly married and he worked as a labourer for a number of years. Seven years after Hallgrímur's return to Iceland, Brynjólfur Sveinsson, his former sponsor and then bishop at Skálholt, appointed Hallgrímur as minister at Hvalsnes. Some people were surprised that the ungraduated worker should be ordained, but Hallgrímur showed himself a skillful preacher. In 1651, he was reassigned to Saurbær in Hvalfjörður, a much sought after position. He served there until his death in 1674 from leprosy.
Шығармалары
Hallgrímur Pétursson-ның ең танымал еңбегі – "Passion Hymns" (Passíusálmar немесе толық атауы, "Historia pínunnar og dauðans Drottins vors Jesú Kristi, með hennar sérlegustu lærdóms , áminningar og huggunargreinum, ásamt bænum og þakkargjörðum, í sálmum og söngvísum með ýmsum tónum samsett og skrifuð anno 1659": "Біздің Иеміз Иса Мәсіхтің азабы мен өлімінің тарихы, оның ерекше білімі, еске түсіруі және көңіл көтеруі, дұғалар мен мадақтаулармен, әндер мен гимндерде әртүрлі ноталармен 1659 жылы жиналып, жазылған"), – Үлкен оразаның жеті аптасы бойы әр жұмыс күніне орындалатын елу гимннен тұратын жинақ. Әр гимннің тақырыбы Мәсіхтің азаптауларының қай бөлігіне арналғанын көрсетеді және оны орындауға болатын әуенге сілтеме жасайды. Басқа белгілі туындылары: "Aldarháttur", "Lyklа Pétri og Magellónu" жырлары, "Króka Refs" жырлары және насихаттық балалар өлеңдерінің жинағы.
Hallgrímur Pétursson's most notable work is Passion Hymns (Passíusálmar or, in full, "Historia pínunnar og dauðans Drottins vors Jesú Kristi, með hennar sérlegustu lærdóms , áminningar og huggunargreinum, ásamt bænum og þakkargjörðum, í sálmum og söngvísum með ýmsum tónum samsett og skrifuð anno 1659": "The history of the pain and death of our Lord, Jesus Christ, with its special learning, reminding, and consoling articles, with prayers and praises, in psalms and songs with misc. notes, compiled and written in the year 1659"), a collection of fifty hymns to be sung, one for each working day, during the seven weeks of Lent. Each hymn has a title denoting to which part of the Passion of Christ it refers and a reference to a melody to which it may be sung. Other famous works include Aldarháttur, Rímur af Lykla Pétri og Magellónu, Króka Refs rímur, and a collection of cautionary children's rhymes.