Кіріспе
1974 жылғы Бельгия Гран-приі – 1974 жылғы 12 мамырда Нивельде өткен Формула-1 автожарысы. Бұл 1974 жылғы Жүргізушілер әлем чемпионатының және 1974 жылғы Формула-1 Өндірушілер халықаралық кубогының 15 жарысының 5-і болды. 85 айналымдық жарысты бразилиялық Эмерсон Фиттипальди McLaren Ford көлігімен жеңіп алды, австриялық Ники Лауда Ferrari көлігімен екінші, ал Оңтүстік Африкалық Джоди Шектер Tyrrell Ford көлігімен үшінші орынға ие болды. Бұл жарыс Том Прайс үшін дебюттік болды, ол жаңа құрылған Token командасы сапындағы алғашқы жарысына қатысты. Бұл Нивельде өткен екінші және соңғы Бельгия Гран-приі еді. Ал келесі он жылдың көп бөлігінде жарыс Золдерде өткізілді.
Біліктілік жіктелуі
Поз. Жүргізуші ҚұрылысшыУақытNo1Клей РегаццониФеррари1:09.8212Джоди ШектерТиррелл Форд1:10.8623Ники ЛаудаФеррари1:11.0434Эмерсон ФиттипальдиМакларен Форд1:11.0745Ронни ПетерсонЛотус Форд1:11.2156Артуро МерзариоИсо Форд1:11.2967Жан Пьер БелтуазБ. Р. М.1:11.3978Карлос ПейсСуртез Форд1:11.4689Джеймс ХантХескет Форд1:11.53910Ханс Йоахим СтукМарч Форд1:11.571011Патрик ДепайлерТиррелл Форд1:11.601112Дэнни ХулмМакларен Форд1:11.611213Майк ХейлвудМакларен Форд1:11.981314Верн ШуппанЭнсинг Форд1:12.021415Генри ПескаролоБ. Р. М.1:12.331516Жэки ИкксЛотос Форд1:12.421617Жан Пьер ЖариерШадо Форд1:12.531718Брайан РедманШадо Форд1:12.731819Джон УотсонБрабам Форд1:12.761920Том ПрайсТокен Форд1:12.852021Гай ЭдвардсЛола Форд1:13.332122Рикки фон ОпельБрабам Форд1:13.342223Тим ШенкенТроян Форд1:13.362224Карлос РютманБрабам Форд1:13.472425Франсуа МигаултБ. Р. М.1:13.492526Йошен МассСуртез Форд1:13.812627Тедди ПилетБрабам Форд1:14.052728Жерар ЛарруссБрабам Форд1:14.222829Грэм ХиллЛола Форд1:14.302930Гийс ван ЛеннепИсо Форд1:15.603031Витторио БрамбиллаМарч Форд1:23.8131ДНКЛео КиннуненСуртез Форд1:28.77—
Жарыс
Клэй Регаццони поул-позишннан бірден көшбасшылыққа шықты. Эмерсон Фиттипальди Регаццониге ең жақын болды, ол трассадағы "таза" бөлігін тиімді пайдаланды, ал Джоди Шектер Ники Лауданы үшінші орынға ысырып тастады. Қалғандары бірінші бұрылысқа бірге келді. Бірінші айналымның қалған бөлігі оқиғасыз өтті, жарыс тез орнықты. Регаццони Фиттипальдиден аз ғана алда болды, ол Шектер мен Лаудаға қарсы тұруға мәжбүр болды, ал Ронни Петерсон мен Джеймс Хант тығыз ілесе келді. Патрик Депайлер, Жан-Пьер Бельтуаз және Майк Хейлвуд олардан кейін келді, ал Ханс Йоахим Стак нашар старттан кейін соңғы орында қалды. Келесі айналымдарда үш топ қалыптасты, әрқайсысы түстен кейін өз жарысын жүргізді. Кошбасшылық үшін күреске алдыңғы алты жүргізуші қатысты, олар Регаццонидің артында Нивельс Баулерге дейін бір-біріне жабысып, мұрын-мұрынға жүгірді. Келесі топты Пейс бастады, оның ішінде Депайлер, Бельтуаз, Хейлвуд және Карлос Рейтеман болды, олар алтыншы орындағы Ханттан алшақтады, бірақ Анри Пескаролодан озып кетті. Пескароло трассадағы қалған бөлік үшін кедергі жасады, бұл Джеки Икс пен Стукқа жоғары көтерілуге мүмкіндік берді. Айырықша жағдай, Нивельс Баулерде озу қиын болды, сондықтан Стак тұтқаның істен шығуына байланысты жарыстан шықты. Икс пен Мерцарио Пескаролоны басып өткеннен кейін қарқынды жекпе-жекке түсті. Пескароло трассадағы қалған бөлігіне қарсы тұруға мәжбүр болды, бірақ Гай Эдвардс оны кедергілерге итерді, ал Пейс тежегішін жоғалтып, соңғы орында қалды. Алдыңғы алты топ бір-біріне жабысып, бір-біріне озуға мүмкіндік бермей, старт/фиништің бойында теңдей жүрді. Кошбасшылар 25-ші айналымда арттан келе жатқандарды озуға тырысты. Содан кейін алдыңғы алты Франсуа Мигоны озуға келді, ол ескі BRM-де ақсап жүрді, ол Тим Шенкеннен бірнеше секундқа артта қалды. Регаццони мен Фиттипальди Мигоны кедергісіз озып өтті, содан кейін топ бірінші бұрылысқа тежеу аймағына кірді. Лауда BRM-ді озуға кезекші еді, бірақ Лауданың сәл күмәні оны Фиттипальдиден алшақтатты. Мигодан арылғаннан кейін Лауданың жетекші екеумен бірге жүруге жеткілікті қарқыны болмағаны анық болды, сондықтан ол Шектерге озуға рұқсат берді, осылайша оны қайтадан дауға тартты. Шектердің күшті қарқыны нәтиже берді, және топты қайта құру үшін жарты айналым ғана қажет болды, себебі Регаццони мен Фиттипальди алдында баяу жүретін машиналар тобын озуға дайын еді. Бірақ бұл жолы Шектер кедергіге тап болды, ал ол мен Лауда топты тазалаған кезде Регаццони мен Фиттипальди төрт секундқа алға шықты. Сондықтан Шектер мен Лауда үшінші орын үшін күресуге қалды, ал Петерсон мен Хант топқа жол табуға тырысқанда мәселелерге тап болды. Алдыңғы алты бөлініп кеткендіктен, жарыс Регаццони мен Фиттипальди арасындағы тікелей күрес болады деп күтілді, олар теңдей болды және Шектердің және т.б. ықпалынан тыс болды. Бірақ тағы бір кездеспе күтілуде, себебі екеуі де трафиктен өтіп, көшбасшылық үшін күресу үмітін жойды. Жәбірленуші Регаццони болды, ол қалпына келе жатқан Пейс қозғалысын дұрыс бағаламады және шөпке шығып кетті, бұл Фиттипальдиге көшбасшылыққа шығуға мүмкіндік берді. Регаццони ақырында командаласы Лауданың артына қосылды, ол бірнеше бұрышта ғана Шектерге шабуыл жасады, содан кейін ол одан қашып кетті. Осы оқиғалардың барысында Питерсон алдыңғы дөңгелектерін ауыстыру үшін пит-стопқа кірді, ал Хант Шектердің екі ойлылығынан кейін шынжырланған Тиррелдің артына жетті. Фиттипальди Лауда мен Регаццониден бір секундқа алда болды, Лауда Фиттипальдиге шабуыл жасай алмады. Басқа жерде әртүрлі механикалық мәселелер Депайлерді жалғыз қалдырды, ол қазір алтыншы орында тұрды, ал Хейлвуд жетінші орында жүгіру үшін топтан қашып кетті және Депайлерді аңшылыққа жіберді. Икс пен Мерцарионың күресі соңғысының зейнеткерлікке шығуымен аяқталды, ал біріншісінің тапсырысты толтыруы, ақырында, жаңа дөңгелектерге тоқтауға мәжбүр болғанда аяқталды. Денни Хюльм Белтуаздан кейін тұрақты жетістіктерге жетіп жатты, ал Джон Уотсон мен Жан Пьер Жариер алдыңғы ондықтың құйрығында бірге жүгіріп жатты. Хант аспанның істен шығуынан ауған, ол шөпке айналды. Осы уақытта Хейлвуд Депайлерді ұстап, басып өтті, бірақ Хант жарысын бір айналымнан кейін айналып, оны реттікке қайтарып жіберді. Сондықтан Хейлвуд Белтуза, Хюльм және Джариер арасындағы "сайысқа" қосылды, ал Депайлер өзінің Тирреллінің әдеттегі тежегіш проблемасын шешіп, оны пит-шоуға мәжбүрлеуге дейін тағы бірнеше айналымға шықты. Екі Lotus машин жарыстан шықты, Питерсон мен Икс түрлі мәселелерді шешу үшін пит-стопта кезекпен отырды, майдың ағуынан бастап тежегіштерді құбырдан шығаруға дейін. Олардың нашар өнері Пейспен теңестірілді, оның жарысы дірілден аяқталды, ал оның әпкесі Йокен Масс бірнеше сәттен кейін аспанның істен шығуынан тоқтады. Джек Брабамның жарысы да апатқа айналып келе жатты, зауыт жүргізушілері Рикки фон Опель мен Рейтеман жарыстан шықты, тек жергілікті жарысшы Тедди Пилетте ғана алаңның соңында жүрді, ал дебютант Том Прайс Token-де Шектер оның машинасына соғысқаннан кейін ерте жарыстан шықты. Жарыс аяқталуға жақын, Хейлвуд ғана жағдайды өзгертуге тырысып жатқандай көрінді, ол шикандегі айналысынан бұрын жақсы өнер көрсетті. Хейлвуд әр бұрышта машинасымен ойнап, командаласы Хюльмді басып өтуге тырысты, ал 65-ші айналымда бірінші бұрылысқа батыл сүңгіп, оны алға шығарды. Төрт айналымнан кейін Хейлвуд Бельтуаз бен Джариерге бірден шабуыл жасады, ал содан кейін жараланған Шектерді аңшылыққа шықты. Бірақ осының бәрі шешілмес бұрын, жанармай беру мәселелерінің толқыны ең алдыңғы екеуінің артындағы тәртіпті шатастырды, Регаццони соңғы айналымда ақсап жүрген Шектерге жол беруге жеткілікті уақыт жоғалтты. Регаццони жанармай сорғысының жеткіліксіз жұмысынан зардап шеккен көптеген жүргізушілердің бірі болды, бұл машинаның соңғы литр жанармай резервуарда шашыраған кезде белгілі бір бұрыштарда дірілдеуіне әкелді. Уотсон, Джариер, Верн Шуппан және Прайс (Шектер оны жарыстан шығарғанға дейін) осы мәселеге тап болды, бұл жарыстың суретін бұрмалады. Бірақ бұл соңғы бұрылыс жарыс жеңімпазына әсер етпеді, Фиттипальди Лаудадан жарты секундқа алда болды, содан кейін Шектерге үлкен алшақтық болды. Регаццони төртінші орында қалды, финиш сызығын кесіп өткенде жанармай қалды, ал Хейлвудтың жарысы соңғы айналымда осыған ұқсас мәселемен аяқталды. Сондықтан Хейлвуд Бельтуаз бен Хюльмнің артында бір айналым төмен жетінші орында аяқтады, ал соңғы жарысқа қатысушылардың толқыны Грэм Хилл мен төменгі Lola-ны сегізінші орынға көтерді, жаңа машина үшін таңқаларлық нәтиже, бірақ жарыс аяқталу кезеңінде жасалған.
Жасырын жіктеу
Орын № Тәуекелсіздік жүргізушісі Конструктор Айналым Уақыт/Шығу Құрылымы Ұпай 1 5 Эмерсон Фиттипальди McLaren Ford 85 1:44:20.57 4 9 2 12 Ники Лауда Ferrari 85 + 0.35 3 6 3 3 Джоди Скектер Tyrrell Ford 85 + 45.61 2 4 4 11 Клей Регаццони Ferrari 85 + 52.02 1 3 5 14 Жан Пьер Бельтуаз BRM 85 + 1:08.05 7 2 6 6 Денни Хулм McLaren Ford 85 + 1:10.54 12 1 7 33 Майк Хейлвуд McLaren Ford 84 + 1 Айналым 13 8 26 Грэм Хилл Lola Ford 83 + 2 Айналым 29 9 10 Витторио Брамбилла March Ford 83 + 2 Айналым 31 10 41 Тим Шенкен Trojan Ford 83 + 2 Айналым 23 11 28 Джон Уотсон Brabham Ford 83 + 2 Айналым 19 12 27 Гай Эдвардс Lola Ford 82 + 3 Айналым 21 13 17 Жан Пьер Жарие Shadow Ford 82 + 3 Айналым 17 14 21 Гис ван Леннеп Iso Marlboro Ford 82 + 3 Айналым 30 15 22 Верн Шуппан Ensign Ford 82 + 3 Айналым 14 16 37 Франсуа Миголь BRM 82 + 3 Айналым 25 17 34 Тедди Пилетт Brabham Ford 81 + 4 Айналым 27 18 16 Брайан Редман Shadow Ford 80 Қозғалтқыш 18 Шығу 2 Жакки Икс Lotus Ford 72 Қызып кету 16 Шығу 42 Том Прайс Token Ford 66 Соқтығысу 20 Шығу 7 Карлос Рейутман Brabham Ford 62 Қозғалтқыш 24 Шығу 1 Ронни Петерсон Lotus Ford 56 Жануар майының ағуы 5 Шығу 4 Патрик Депайе Tyrrell Ford 53 Тормоз 11 Шығу 19 Йошен Масс Surtees Ford 53 Ілгектің бұзылуы 26 Шығу 43 Жерар Ларрусс Brabham Ford 53 Дөңгелек 28 Шығу 18 Карлос Пасе Surtees Ford 50 Басқару 8 Шығу 8 Рикки фон Опель Brabham Ford 49 Қозғалтқыш 22 Шығу 24 Джеймс Хант Hesketh Ford 45 Апат 9 Шығу 20 Артуро Мерцарио Iso Marlboro Ford 29 Жеткізу 6 Шығу 15 Анри Пескароло BRM 12 Соқтығысу 15 Шығу 9 Ханс Йоахим Штук March Ford 6 Ылғалдыру 10 DNQ 44 Лео Киннунен Surtees Ford Көз: