Кіріспе

1976 жылғы Британдық Гран-при (ресми түрде Джон Плейер Гран-при) — 1976 жылғы 18 шілдеде Англияның Кент графтығындағы Брэндс-Хатч трассасында өткен Формула-1 автожарысы. 76 айналымдық жарыс 1976 жылғы Формула-1 маусымының тоғызыншы кезеңі болды. Британдық пилот Джеймс Хант бірінші бұрышта соқтығысып, қызыл жалауды көрсетуге себеп болды. Хант зақымдалған көлігімен пит-стопқа дейін жетті, бірақ оны істеу үшін трассаның толық айналымын аяқтамады, орнына Купер түзуі бойындағы қосымша жолмен жүрді. Қызыл жалау көрсетілген кезде ол трассада болмағандықтан, Хантқа жарысты қайта бастауға рұқсат берілмейтінін жариялады. Бұл жаңалық британдық көрермендердің ашуын тудырды, олар Ханттың есімін айқайлады, бірақ төрешілер көрермендердің наразылығынан қорқып, Хантқа жарысты қайта бастауға рұқсат берілетінін мәлімдеді. Хант қайта басталған жарысты жеңіп алды. Жарыс аяқталғаннан кейін Ferrari, Tyrrell және Fittipaldi командалары Ханттың қатысуына наразылық білдірді. Қыркүйекте, оқиғадан екі ай өткен соң, шешім қабылданды және Хант дисквалификацияланды, нәтижесінде жарыстың жеңімпазы Ники Лауда атанды.

Өмірбаян

Бұл Лелла Ломбарди және Дивина Галика сияқты бірнеше әйел жарыскер қатысқан жалғыз Формула-1 Гран-приі болды. Екеуі де Гран-приге ілікпеді. Брендс-Хатч трассасы өткен жылғыдан өзгеше болды. Паддок-Хилл, Боттом-Стрейт (Купер-Стрейт деп аталды) және Оңтүстік жағалау (Суртис деп аталды) сәл өзгертілді. Пит-лейн ұзартылып, көптеген бұрыштар жарыс жүргізушілері мен командалардың құрметіне қайта аталды.

Жарыс

Басында Хант салыстырмалы түрде нашар старт алып, Лаудаға алға шығуға мүмкіндік берді. Керісінше, төртінші орыннан бастаған Клей Регаццони екінші қатардан жақсы старт алып, бірінші бұрышта Лаудадан көшбасшылықты алуға тырысты. Регаццони өзінің «Феррари» командаласымен соқтығысып, нәтижесінде Лауданың артқы дөңгелегі сынды және ол өз машинасымен айналып кетті. Содан кейін Регаццони машинасына артынан келген көліктер шағылысып, Хант және Жак Лаффиттің машиналарын қоса, бірнеше машина зақымдалды. Тректі жауып тұрған сынықтардың көптігіне байланысты жарыс тоқтатылды. «Макларен», «Феррари» және «Лиджиер» командалары Хант, Регаццони және Лаффит үшін қосалқы машиналарды дайындауға кірісті, өйткені бастапқы машиналарын жөндеуге жеткілікті уақыт жоқ деп есептеді. Алайда, жарыс төрешілері бастапқы жарыстың бірінші айналымын аяқтағандар ғана қайта стартқа қатыса алатынын, ал бастапқы машинада болуын талап етті. Бұл қосалқы машиналарды пайдалануға болмайды дегенді білдірді, ал бірінші айналым соңында питке оралған пилоттарға қайта старт беруге рұқсат етілмеді. Содан кейін пікірталас болды, осы уақытта «Макларен» механиктері Хант бастапқы стартта қолданған зақымдалған «Макларенін» жөндеуге үлкерді. Бірінші айналымды аяқтамаса да, Хант енді кем дегенде қосалқы машинада емес еді, ал көпшілік «Біз Хантты қалаймыз!» деп шулап, ағылшын жанкүйерлерінің арасында тәртіпсіздіктер тууы мүмкін болғандықтан, төрешілер ымыраға келіп, Хантқа қайта старт беруге рұқсат берді. Нәтижесінде Регаццони мен Лаффит те қайта стартқа қатысты, бірақ екеуі де қосалқы машиналарда, екі команда да жарыстан кейін мүмкін болатын дисквалификацияға қарамастан бәсекелесуге бел буды. Жарысқа екінші рет старт алғанда Лауда тағы да көшбасшы болды, Хант екінші, Регаццони үшінші, ал Шектер төртінші орында болды. Лаффит 32-ші айналымда, ал Регаццони 37-ші айналымда сәйкесінше ішкі жүйедегі ақаулар мен май қысымының төмендеуіне байланысты жарыстан шықты. Лауда жарыстың алғашқы 45 айналымында жетекшілік етті, бірақ беріліс ауыстырудағы проблемалар Хантқа оны озуға мүмкіндік берді. Хант жарыстың қалған бөлігінде Лаудадан басымдығын арттырып, бірінші болып финиш сызығын кесті.

Жарыстан кейінгі

Жарыс аяқталғаннан кейін Ferrari, Tyrrell және Copersucar командалары нәтижеге наразылық білдірді. Үш команда да Хант апаттан кейін бір шеңберді де аяқтамағандықтан, сол кездегі ережелерге сәйкес, оған қайтадан жарысқа қатысуға рұқсат етілмеуі керек деп есептеді. Үш сағатқа созылған кеңелістен кейін, төрешілер наразылықтарды қабылдамады және бастапқы нәтиже күшінде қалатынын жариялады. Ferrari кейін FIA-ға шағым түсірді, нәтижесінде Ferrari-дің апелляциясын қарау үшін трибунал отырысы шақырылды. Трибунал 25 қыркүйекте Парижде өтті, онда Ferrari Ханттың машинасы жарыс тоқтатылмас бұрын механиктерімен итерілгенін, бұл жарыс барысында сыртқы көмек көрсетуге тыйым салатын ережені бұзғанын мәлімдеді. McLaren командасы олар жарыс тоқтатылғаннан кейін ғана машинаны итергенін айтты. Шындығында, сол кездегі McLaren командасының менеджері Алястер Колдуэлл кейіннен машиналар қызыл жалау көрсетілген кезде тоқтауы керек екенін мәлімдеді. Басқа пилоттар бірінші шеңберді жарыс жылдамдығымен аяқтауға тырысып, бұрынғыдай қызыл жалауды кері қайтаруға үміттенеді, ал McLaren Ханттың машинасы қызыл жалау көрсетілгенде тоқтағанын, содан кейін ғана питке оралу үшін сыртқы көмек алғанын көрсететін телеарна кадрларын ұсынды. Колдуэлл пікірінше, қызыл жалау ережелерін дұрыс сақтаған және осы оқиғадан дисквалификациядан қорғалған жалғыз машина – Ханттың машинасы еді. Трибуналдың шешімі бойынша Ferrari-дің апелляциясы қабылданды және Хант жарыстан шеттетілді. Бұл өз кезегінде барлық басқа пилоттардың бір позицияға көтерілуіне әкелді, соның салдарынан Лауда жарыстың жеңімпазы атанды.

Біліктілік жіктелуі

Поз. ЖүргізушіКонструкторУақытNo1Ники ЛаудаFerrari1:19,3512Джеймс ХантMcLaren Ford1:19,4123Марио АндреттиLotus Ford1:19,7634Клай РегаццониFerrari1:20,0545Патрик ДепайлерTyrrell Ford1:20,1556Крис АмонEnsign Ford1:20,2767Рони ПетерсонMarch Ford1:20,2978Джоди ШектерTyrrell Ford1:20,3189Артуро МерзариоMarch Ford1:20,32910Витторио БрамбиллаMarch Ford1:20,361011Джон УотсонPenske Ford1:20,411112Йошен МассMcLaren Ford1:20,611213Жак ЛаффитLigier Matra1:20,671314Гуннар НильсонLotus Ford1:20,671415Карлос РейтеманнBrabham Alfa Romeo1:20,991516Карлос ПасеBrabham Alfa Romeo1:21,031617Ханс Йоахим ШтукMarch Ford1:21,201718Бретт ЛангерSurtees Ford1:21,301819Алан ДжонсSurtees Ford1:21,421920Том ПрайсShadow Ford1:21,842021Эмерсон ФиттипальдиCopersucar Ford1:22,062122Боб ЭвансBrabham Ford1:22,472223Жан-Пьер ЖариеShadow Ford1:22,722324Харальд ЭртльHesketh Ford1:22,752425Гай ЭдвардсHesketh Ford1:22,762526Анри ПескаролоSurtees Ford1:22,7626Жарамды жоқЖаки ИксWolf Williams Ford1:23,32—Жарамды жоқДивина ГалицаSurtees Ford1:25,24—Жарамды жоқМайк УайлдсShadow Ford1:25,66—Жарамды жоқЛелла ЛомбардиBrabham Ford1:27,08—

Жасырын жіктеу

Орын № Жүргізуші Ұйым Лаптар Уақыт/Шығу Құрылымы Ұпайлар 1 1 Ники Лауда Ferrari 76 1:44:19.66 1 9 2 3 Джоди Скектер Tyrrell Ford 76 + 16.18 8 6 3 28 Джон Уотсон Penske Ford 75 + 1 Лап 11 4 4 16 Том Прайс Shadow Ford 75 + 1 Лап 20 3 5 19 Алан Джонс Surtees Ford 75 + 1 Лап 19 2 6 30 Эмерсон Фиттипальди Fittipaldi Ford 74 + 2 Лап 21 1 7 24 Харальд Эртль Hesketh Ford 73 + 3 Лап 23   8 8 Карлос Пейс Brabham Alfa Romeo 73 + 3 Лап 16   9 17 Жан-Пьер Жарие Shadow Ford 70 + 6 Лап 24   DSQ 11 Джеймс Хант McLaren Ford 76 Сыртқы көмек 2   Ret 6 Гуннар Нильсон Lotus Ford 67 Қозғалтқыш 14   Ret 10 Ронни Петерсон March Ford 60 Отын жүйесі 7   Ret 18 Брет Лангер Surtees Ford 55 Жәшік 18   Ret 4 Патрик Депайе Tyrrell Ford 47 Қозғалтқыш 5   Ret 7 Карлос Рейутманн Brabham Alfa Romeo 46 Май қысымы 15   Ret 35 Артуро Мерцарио March Ford 39 Қозғалтқыш 9   DSQ 2 Клей Регаццони Ferrari 36 Заңсыз машина алмасу 4   DSQ 26 Жак Лаффит Ligier Matra 31 Заңсыз машина алмасу 13   Ret 32 Боб Эванс Brabham Ford 24 Жәшік 22   Ret 9 Витторио Брамбилла March Ford 22 Апат 10   Ret 38 Анри Пескароло Surtees Ford 16 Отын жүйесі 26   Ret 22 Крис Амон Ensign Ford 8 Су ағуы 6   Ret 5 Марио Андретти Lotus Ford 4 Қоздыру 3   Ret 12 Йошен Масс McLaren Ford 1 Ілмек 12   Ret 34 Ханс Йоахим Штук March Ford 0 Апат 17   Ret 25 Гай Эдвардс Hesketh Ford 0 Апат 25   DNQ 20 Жакки Икс Wolf Williams Ford         DNQ 13 Дивина Галица Surtees Ford         DNQ 40 Майк Уайлдс Shadow Ford         DNQ 33 Лелла Ломбарди Brabham Ford        Дереккөздер: