1980 жылғы Оңтүстік Африка Гран-присі: Арнуның жеңісі және жарақаттар трагедиясы

Кіріспе

1980 жылғы Оңтүстік Африка Гран-приі – 1980 жылдың 1 наурызында Оңтүстік Африканың Гаутенг провинциясындағы Кьялами трассасында өткен Формула-1 автожарысы. Бұл 1980 жылғы Формула-1 маусымының үшінші кезеңі болды. Жарыс Оңтүстік Африка Гран-приінің жиырма алтыншысы және Кьяламиде өткен он төртіншісі еді. Жарыс 4.104 километрлік трассаның 78 айналымында, жалпы қашықтығы 320 километрді құрады. Жарысты француз пилоты Рене Арну, Renault RE20 көлігімен жеңіп алды. Бұл Арну үшін екінші әлем чемпионатындағы жеңіс болды, алдыңғы жарыста, 1980 жылғы Бразилия Гран-приінде де жеңіске жеткен еді. Арну француз пилоты Жак Лаффиттен 34 секундқа озып, Ligier JS11/15 көлігімен жүргізді. Лаффиттің Ligier командаласы Дидье Пирони үшінші орынды иеленді, нәтижесінде подиумда үш француз пилоты болды. 1968 жылғы АҚШ Гран-приінен бері алғаш рет бір елден үш пилот подиумға көтерілді; үшеуі де француздық құрастырылған көліктерде бәсекелесті. Жарыс сонымен қатар екі жазатайым оқиғаға толы болды: француз пилоты Ален Прост McLaren M29 көлігімен Esses аймағындағы серпіліс салдарынан құлап, білегін сындырды, ал швейцариялық пилот Марк Сюрер жаңа ATS D4 көлігімен Crowthorne бұрышында апатқа ұшырап, ауыр жарақат алды. Екеуі де жарысқа қатыспады, Прост келесі жарысты, ал Сюрер келесі үш жарысты өткізіп алды. ATS командасы бұрынғы екі көліктен бір көлікке дейін азайтқан болатын, бірақ Сюрердің жарақаттануына байланысты бұрынғы №2 пилот, голландиялық Ян Ламмерс командаға қайта қосылды. Жаңа ATS D4 көлігі жөндеуге келмейтіндей зақымдалды, сондықтан Ламмерс ATS D3 көлігімен біліктілікке өтуге тырысып, сәтті болмады. Бразилиядағы алдыңғы жарыстағыдай, биіктік турбоқозғалтқышты Renault көліктеріне жылдамдық бойынша үлкен артықшылық берді. Біліктілікте үшінші орында тұрған Нельсон Пике, Brabham BT49 көлігімен екі секундтан астам қалып қойды. Жан-Пьер Жабуилль мен Арну жарыстың көп бөлігін жетекке шықты, бірақ Жабуилль доңғалағы тесілді. Лижиер командасының пилоттары чемпиондық көшбасшысы Алан Джонс Williams FW07B көлігімен жарыстан шыққаннан кейін подиумға жол ашты. Пике екінші Williams көлігіндегі Карлос Рейтеманнан озып, төртінші орынды иеленді. Соңғы ұпайды Жохен Масс, Arrows A3 көлігімен жеңіп алды. Жарысты 13 көлік аяқтады, бірақ Патрик Депайлердің Alfa Romeo 179 көлігі жіктелу үшін тым артта қалды. Жефф Лис жарыстың соңында Shadow DN11 көлігімен апатқа ұшырап, 13-ші орынды иеленді. Бұл Shadow командасының соңғы Гран-приі болды (үш айдан кейін өткен чемпионат емес, Испания Гран-приін есептемегенде). Арну чемпиондық ұпайлар бойынша көшбасшы болды, Джонстан бес ұпайға, ал Пикетен тоғыз ұпайға озып кетті. Сонымен қатар Renault командасы құрылысшылар ұпайлары бойынша Williams командасынан озып шықты.

The 1980 South African Grand Prix was a Formula One motor race held on 1 March 1980 at Kyalami in Gauteng, South Africa. It was the third round of the 1980 Formula One season. The race was the twenty sixth South African Grand Prix and the fourteenth to be held at Kyalami. The race was held over 78 laps of the 4.104 kilometre circuit for a total race distance of 320 kilometres. The race was won by French driver René Arnoux driving a Renault RE20. It was Arnoux' second World Championship victory adding to his win at the previous race the 1980 Brazilian Grand Prix. Arnoux won by 34 seconds over fellow French driver Jacques Laffite driving a Ligier JS11/15. Laffite's Ligier teammate Didier Pironi was third, completing an all French podium. This was the first race since the 1968 United States Grand Prix to have three drivers from the same country on the podium; all three were also driving French built cars. The race was additionally notable because of two accidents during qualifying: French driver Alain Prost broke his wrist when he crashed his McLaren M29 at the Esses after a suspension failure, while Swiss driver Marc Surer badly injured his legs when he crashed the new ATS D4 at Crowthorne Corner at the end of the straight. Neither started the race, with Prost also missing the following race and Surer the next three races. ATS had only just downsized from two entries to one, but with Surer injured the former #2 driver Dutchman Jan Lammers rejoined the team. The new ATS D4 was too heavily damaged to be repaired and leaving Lammers to try and fail to qualify an ATS D3. In common with the previous race in Brazil, altitude gave the turbo charged Renaults a dominant edge in speed. Third on the grid, Nelson Piquet was almost two seconds behind in qualifying in his Brabham BT49. Jean Pierre Jabouille and Arnoux led for much of the race until Jabouille punctured. The Ligiers climbed into the podium positions as championship leader Alan Jones retired his Williams FW07B. Piquet finished fourth ahead of Carlos Reutemann in the second Williams. The final point was claimed by Jochen Mass in his Arrows A3. Thirteen cars finished the race although Patrick Depailler's Alfa Romeo 179 was too far behind to be classified. Geoff Lees was classified 13th as he crashed his Shadow DN11 late in the race. This would be Shadow's last Grand Prix start (not counting the non championship Spanish GP three months later). Arnoux became the new championship points leader, five points up on Jones and nine ahead of Piquet. Similarly Renault now led the constructors points over Williams.

Іріктеу

Поз № Жүргізуші Ұйымдама Уақыт Айырмасы 1 15 Жан Пьер Жабуиль Renault 1:10.00 2 16 Рене Арну Renault 1:10.21 + 0.11 3 5 Нельсон Пике Brabham Ford 1:11.87 + 1.87 4 26 Жак Лаффит Ligier Ford 1:11.88 + 1.88 5 25 Дидье Пирони Ligier Ford 1:12.11 + 2.11 6 28 Карлос Рейтеман Williams Ford 1:12.15 + 2.15 7 22 Патрик Депайе Alfa Romeo 1:12.16 + 2.16 8 27 Алан Джонс Williams Ford 1:12.23 + 2.23 9 1 Джоди Скехтер Ferrari 1:12.32 + 2.32 10 2 Жилль Вильнёв Ferrari 1:12.38 + 2.38 11 29 Риккардо Патрезе Arrows Ford 1:12.50 + 2.50 12 23 Бруно Джакомелли Alfa Romeo 1:12.51 + 2.51 13 3 Жан Пьер Жарье Tyrrell Ford 1:12.70 + 2.70 14 12 Элио де Анджелис Lotus Ford 1:12.74 + 2.74 15 11 Марио Андретти Lotus Ford 1:12.93 + 2.93 16 4 Дерек Дали Tyrrell Ford 1:13.04 + 3.04 17 6 Рикардо Зунино Brabham Ford 1:13.05 + 3.05 18 20 Эмерсон Фиттипальди Fittipaldi Ford 1:13.23 + 3.23 19 29 Йошен Масс Arrows Ford 1:13.25 + 3.25 20 14 Клей Регаццони Ensign Ford 1:13.25 + 3.25 21 7 Джон Уотсон McLaren Ford 1:13.61 + 3.61 22 8 Ален Прост McLaren Ford 1:13.76 + 3.76 23 31 Эдди Чивер Osella Ford 1:13.83 + 3.83 24 21 Кеке Росберг Fittipaldi Ford 1:13.84 + 3.84 25 17 Джефф Лис Shadow Ford 1:14.46 + 4.46 26 9 Марк Зурер ATS Ford 1:14.54 + 4.54 27 18 Дэвид Кеннеди Shadow Ford 1:15.23 + 5.23 28 10 Ян Ламмерс ATS Ford 1:15.29 + 5.29

Жарыс

Орын № Тәуекелсіздік жүргізушісі Конструктор Тыныс Лаптар Уақыт/Шығын Төртінші қатар Ұпайлар 1 16 Рене Арну Renault 78 1:36:52.54 2 9 2 26 Жак Лаффит Ligier Ford 78 + 34.07 4 6 3 25 Дидье Пирони Ligier Ford 78 + 52.49 5 4 4 5 Нельсон Пике Brabham Ford 78 + 1:01.02 3 3 5 28 Карлос Рейтеман Williams Ford 77 + 1 Лап 6 2 6 30 Йошен Масс Arrows Ford 77 + 1 Лап 19 1 7 3 Жан-Пьер Жарие Tyrrell Ford 77 + 1 Лап 13 8 20 Эмерсон Фиттипальди Fittipaldi Ford 77 + 1 Лап 18 9 14 Клей Регаццони Ensign Ford 77 + 1 Лап 20 10 6 Рикардо Зунино Brabham Ford 77 + 1 Лап 17 11 7 Джон Уотсон McLaren Ford 76 + 2 Лап 21 12 11 Марио Андретти Lotus Ford 76 + 2 Лап 15 13 17 Джефф Лиис Shadow Ford 70 Ілмек 24 Шығын 23 Бруно Джакомелли Alfa Romeo 69 Қозғалтқыш 12 Шығын 15 Жан-Пьер Жабуиль Renault 61 Тесік 1 Шығын 4 Дерек Дали Tyrrell Ford 61 Тесік 16 Шығын 21 Кеке Росберг Fittipaldi Ford 58 Апат 23 Жоқ 22 Патрик Депайе Alfa Romeo 53 + 25 Лап 7 Шығын 27 Алан Джонс Williams Ford 34 Жеткізу құрылғысы 8 Шығын 2 Жиль Вильнев Ferrari 31 Жеткізу құрылғысы 10 Шығын 1 Джоди Скехтер Ferrari 14 Қозғалтқыш 9 Шығын 29 Риккардо Патрезе Arrows Ford 10 Сығу 11 Шығын 31 Эдди Чивер Osella Ford 8 Сығу 22 Шығын 12 Элио де Анджелис Lotus Ford 1 Сығу 14 Жоқ 8 Ален Прост McLaren Ford Апат Жоқ 9 Марк Зурер ATS Ford Апат Жоқ 18 Дэвид Кеннеди Shadow Ford Жоқ 10 Ян Ламмерс ATS Ford Сібірлік: