1982 жылғы Бельгия Гран-присі: Жилль Вильнёвтің қазасы

Кіріспе

1982 жылғы Бельгия Гран-приі — 1982 жылдың 9 мамырында Золдерде өткен Формула-1 автожарысы. Бұл 1982 жылғы Формула-1 маусымының бесінші кезеңі болды.

Жиль Вильнёвтің біліктілігі мен өлімі

Канадалық жүргізуші Жиль Вильнёв соңғы іріктеу кезеңінде болған апатта қаза тапты. Апат кезінде оның командаласы Дидье Пирони Вильнёвтен 0,1 секундқа жылдамдап, алтыншы орынды иеленді. Заманауи және соңғы жазушылар оның соңғы айналымда уақытын жақсартуға тырысқанын айтады. Кейбіреулер оның Пирониді жеңуді мақсат еткенін болжайды, себебі екі апта бұрын Сан-Марино Гран-приінің соңғы кезеңдерінде Пирони оны озу арқылы ренжіткен, ал Вильнёв Пирониге оның артында қалуға бұйрық берілгенін сенген. Вильнёвтің өмірбаяуын жазған Джеральд Дональдсон, Ferrari жарыс инженері Мауро Форгиеридің сөзін келтіреді: канадалық әдеттегідей қарқынмен жүргенімен, апат кезінде соңғы біліктілік шиналарымен пит-стопқа қайтып келген. Егер осылай болса, ол сол айналымда уақытты тіркемеген болар еді. Сеанстың соңына сегіз минут қалғанда, Вильнёв бірінші шиканнан кейін көтеріліп, Жохен Масс пен оның March көлігін Бутте қиылысында, Терламенбохт бұрылысынан бұрын, сол жаққа бұрылып баяу қозғалып келе жатқанын көрді. Масс Вильнёвтің жоғары жылдамдықпен келе жатқанын байқап, оны өткізу үшін оңға жылды. Сол сәтте Вильнёв де Массқа жақын жылжуға тырысты. Ferrari көлігі March көлігінің артқы бөлігіне соқтығысып, шамамен 200–225 км/сағ (120–140 миль/сағ) жылдамдықпен әуеге көтерілді. Ол 100 метрден астам қашықтықта ауада ұшып, содан кейін жерге құлап, жол жиегімен айналып, қирады. Вильнёв, әлі де орындығына бекітілген, бірақ шлемі жоқ, апат орнынан тағы 50 метрдей ұшып, Терламенбохттың сыртқы жағындағы қоршауға түсті. Бірнеше жүргізуші тоқтап, дереу оқиға орнына жетті. Джон Уотсон мен Дерек Уорвик Вильнёвті, беті көгілдір, қоршаудан шығарды. Бірінші дәрігер 35 секунд ішінде оқиға орнына жетіп, Вильнёвтің тыныс алмайтынын анықтады, бірақ пульсі сақталды. Оған интубация жасалып, жасанды тыныс берілді, содан кейін жарыс трассасының медициналық орталығына, ал кейін тікұшақпен Санкт-Рафаэль университетінің ауруханасына жеткізілді, онда мойынның сынғаны анықталды. Вильнёвтің өмірін сақтау үшін жасанды тыныс аппараты қосылып, әйелі ауруханаға келгенге дейін және дәрігерлер әлемнің мамандарымен кеңескенге дейін күтіп тұрды. Ол сол күні сағат 21:12-де қайтыс болды.

Canadian driver Gilles Villeneuve was killed in an accident during the final qualifying session. At the time of the crash, his teammate Didier Pironi had set a time 0.1s faster than Villeneuve for sixth place. Contemporary and more recent writers say that he was attempting to improve his time on his final lap. Some suggest that he was specifically aiming to beat Pironi due to bitterness at being passed by him two weeks earlier in the closing stages of the San Marino Grand Prix, when Villeneuve believed Pironi had been ordered to remain behind him. Villeneuve's biographer Gerald Donaldson quotes Ferrari race engineer Mauro Forghieri as saying that the Canadian, although pressing on in his usual fashion, was returning to the pits on his last set of qualifying tyres when the accident occurred. If so, he would not have set a time on that lap. With eight minutes of the session left, Villeneuve came over the rise after the first chicane and found Jochen Mass in the March travelling much more slowly through Butte, the left handed bend before the Terlamenbocht corner. Mass saw Villeneuve approaching at high speed and moved to the right to let him through on the racing line. At the same instant Villeneuve also moved right to pass Mass. The Ferrari hit the back of the March and was launched into the air at a speed estimated at 200–225 km/h (120–140 mph). It was airborne for over 100 metres before nosediving into the ground and disintegrating as it somersaulted along the edge of the track. Villeneuve, still strapped to his seat but without his helmet, was thrown a further 50 metres from the wreckage into the catch fencing on the outside edge of Terlamenbocht. Several drivers stopped and rushed to the scene. John Watson and Derek Warwick pulled Villeneuve, his face blue, from the catch fencing. The first doctor arrived on the scene within 35 seconds to find that Villeneuve was not breathing, although his pulse continued throughout; he was intubated and ventilated before being transferred to the circuit medical centre and then by helicopter to University St Raphael Hospital where a fatal fracture of the neck was diagnosed. Villeneuve was kept alive on life support while his wife travelled to the hospital and the doctors consulted with specialists worldwide. He died at 9:12 that evening.

Жарыс

Орын № Тәуекелсіздік Жүгіруші Ұйым Тыныс Лаптар Уақыт/Шығу Тор Ұпай 1 7 Джон Уотсон McLaren Ford 70 1:35:41.995 10 9 2 6 Кеке Росберг Williams Ford 70 + 7.268 3 6 3 25 Эдди Чивер Ligier Matra 69 + 1 Лап 14 4 4 11 Элио де Анджелис Lotus Ford 68 + 2 Лап 11 3 5 1 Нельсон Пике Brabham BMW 67 + 3 Лап 8 2 6 20 Чико Серра Fittipaldi Ford 67 + 3 Лап 23 1 7 29 Марк Зурер Arrows Ford 66 + 4 Лап 22 8 18 Раул Боесел March Ford 66 + 4 Лап 24 9 26 Жак Лаффит Ligier Matra 66 + 4 Лап 17 DSQ 8 Ники Лауда McLaren Ford 70 Салмақ артық 4 Ret 5 Дерек Дали Williams Ford 60 Сығу 13 Ret 17 Йошен Масс March Ford 60 Қозғалтқыш 25 Ret 15 Ален Прост Renault 59 Сығу 1 Ret 2 Риккардо Патрезе Brabham BMW 52 Сығу 9 Ret 30 Мауро Бальди Arrows Ford 51 Газ педалі 26 Ret 31 Жан Пьер Жарье Osella Ford 37 Қанат сынған 16 Ret 22 Андреа де Чесарис Alfa Romeo 34 Жәшік 6 Ret 4 Брайан Хентон Tyrrell Ford 33 Қозғалтқыш 20 Ret 3 Микеле Альборето Tyrrell Ford 29 Қозғалтқыш 5 Ret 35 Дерек Уорвик Toleman Hart 29 Жеткізу 19 Ret 36 Тео Фаби Toleman Hart 13 Тормоз 21 Ret 12 Найджел Мэнселл Lotus Ford 9 Көптеуір 7 Ret 16 Рене Арну Renault 7 Турбо 2 Ret 9 Манфред Винкельхок ATS Ford 0 Көптеуір 12 Ret 23 Бруно Джакомелли Alfa Romeo 0 Соқтығысу 15 Ret 10 Элисео Салазар ATS Ford 0 Соқтығысу 18 DNS 28 Дидье Пирони Ferrari Шығу себебі Вильневтің қазасы DNS 27 Жилль Вильнев Ferrari Ісқалану кезінде қайтыс болды DNQ 14 Роберто Герреро Ensign Ford DNQ 33 Ян Ламмерс Theodore Ford DNPQ 32 Риккардо Палетти Osella Ford DNPQ 19 Эмилио де Виллота March Ford Source: