Кіріспе

1988 жылғы Италия Гран-приі – 1988 жылдың 11 қыркүйегінде Монца қаласындағы Монца автодромында өткен Формула-1 автожарысы. Бұл 1988 жылғы F1 маусымының он екінші жарысы болды. Бұл жарыс команданың негізін қалаушы Энцо Феррари қайтыс болғаннан кейін Ferrari командасының алғашқы жеңісі және 1-2 нәтижесімен есте қалады, сондай-ақ 1988 жылғы маусымда McLaren Honda ұтып алмаған жалғыз жарыс ретінде танылады. Бұл 1988 жылғы F1 маусымындағы жалғыз Гран-при, онда McLaren Honda драйвері подиумға көтерілмеді, сонымен қатар Ferrari үшін 1996 жылға дейін Монцадағы соңғы жеңіс болды.

Іріктеу

Монцадағы біліктілік күтілгендей өтті, Айртон Сенна мен Ален Просттың McLaren командалары алға шықты, Сенна 1:26-дан төмен уақытты көрсеткен жалғыз жүргізуші болды. Ferrari негізін қалаушы Энцо Феррари қайтыс болғаннан кейін өткен алғашқы Италия Гран-присінде оның командасының қызыл машиналарын 3-ші және 4-ші орындарға қойды, Герхард Бергер Мишель Альборетодан озып кетті. Ferrari негізін қалаушысына деген құрмет ретінде Альборето мен Бергерге жұма күні таңертеңгі бірінші жаттығуда трассаға шығуға рұқсат берілді. 1987 және 1988 жылғы F1 маусымдары арасындағы жылдамдық айырмашылығын көрсете келе, Сеннаның 1:25.974 уақыты Нельсон Пикедің 1987 жылғы 1:23.460 уақытынан 2.514 секундқа баяу болды. 1988 жылғы біліктілік уақыттары көбінесе өткен жылғы көрсеткіштермен теңесті немесе олардан асып түсті, бұл қозғалтқыш жауап беруі, аэродинамика, шиналар және серпімділік жағынан жетістіктерге қол жеткізгенін көрсетті. Дегенмен, Монца сияқты жылдам трассадағы күштің кейбір жоғалуы айқын байқалды. Желідегі үшінші қатар тіпті осындай қуатты трассада да таң қалдырды. 1987 жылғы маусымның басында турбо қозғалтқышпен жабдықталған автомобильдер үшін міндетті болғаннан бері Arrows командасы FIA клапанымен проблемаларға тап болды, себебі клапан тым ерте іске қосылып, жүргізушілер толық қуатты пайдалана алмады. 1987 жылы Дерек Уорвик пен Эдди Чивер турбо қарсыластарымен күресуге тырысты. 1988 жылы олар көбінесе жетекші «атмосфералық» қозғалтқыштармен теңдесті, тіпті кейде олардан баяу болды, тіпті Сильверстоун және Хоккенхайм сияқты жылдам трассаларда да, олар турбо қуатына сәйкес келуі керек еді. Команданың қозғалтқыш маманы Хайни Мадер ақыры клапан мәселесін шешті (клапан қозғалтқыштан тым жоғары орналасқан болып шықты, бұл мәселені Honda және Ferrari бұрыннан-ақ шешкен еді), соның салдарынан Arrows A10B машиналары старт сызығында Honda қозғалтқыштарымен жабдықталған McLaren-нан жылдам болды. Rettifilo тұзағына жеткен кезде, Cheever ғана белгілі бір жылдамдыққа жеткені хабарланды, ал McLaren және Ferrari машиналары шамамен осы көрсеткіштен кем болды. Осы жаңадан табылған қуат Cheever мен Уорвикке сәйкесінше 5-ші және 6-шы орындарға ие болуға мүмкіндік берді, бұл әлем чемпионы Нельсон Пикеден бір орын жоғары болды. Бұл турбо қозғалтқыштардың алғашқы жеті орынды алып отырғанын білдірді. Пикедің Lotus командаласы Сатору Накаджима 10-шы орынды иеленді, ал Lotus машиналары ең жылдам турбосыз машиналары, Thierry Boutsen және Alessandro Nannini-дің Benetton Ford машиналары 8-ші және 9-шы орындарда болды. 1986 және 1987 жылдары Williams командасы үшін жарыс жеңімпазы болған әлем чемпионы Пике, Honda қозғалтқыштарымен жабдықталған Lotus 100T машинасы кем дегенде «атмосфералық» машиналарынан алда болуы керек трассада біліктілік кезінде ыңғайлы сезінбеді. Тек біліктіліктің соңында команда Пике мен Накаджима машиналарының параметрлерін Монза емес, Имола трассасы үшін орнатқанын анықтады. 1988 жылғы Италия Гран-приі Формула 1-дегі алғашқы турбо дәуірінің соңғы жарысы болды, онда турбоқозғалтқышпен жабдықталған барлық машиналар жарысқа қатысуға лайық болды. McLaren, Ferrari, Arrows, Lotus, Zakspeed және Nicola Larini-дің Osella машиналары кем дегенде 17-ші орынға ие болды, Larini машинасы ең баяу болды, ол Сеннадан 4.5 секундқа артта қалды.

Жарыс

Энцо Ферраридің қайтысынан кейін эмоциялар қаулаған кезде, тифосилер Монцада Ферраридің жеңісіне үміттенеді. Алайда, 1988 жылғы маусымның барлық 11 жарысын жеңіп алған Макларен үшін үміттердің аздығы байқалды. Найджел Мэнселл әлі де қызылшаға шалдыққандықтан жарысқа қатыса алмады. Бельгияда оны ауыстырған Мартин Брандлден қайтадан жарысқа қатысуды сұрады, бірақ оның Jaguar Sportscar командасының басшысы Том Уолкиншоу бұл қадамға қарсылық танытты. Сондықтан екінші Williams орны команданың сынақ пилоты (және Брандлдің 1988 жылғы Әлем чемпионатындағы басты қарсыласы) Жан Луи Шлессерге берілді. Прост стартта Сеннаны озуға қол жеткізді, бірақ Rettifilo-ға қарай жүргенде 2-ден 3-ке ауысқанда қозғалтқышы дұрыс жұмыс істемей бастады. Бұл Сеннаға шиканға дейін көшбасшылыққа шығуға мүмкіндік берді. Бергер Просттің артынан, Алборето, Чивер, Бутсен, Патрезе және Пике қатарласып келе жатты. Сенна бірінші айналымнан кейін 2 секундтік басымдық алды, ал Прост бірінші айналымнан кейін атыс қателеспейтінін түсінген соң, күшін толыққанды пайдаланып, командаласына қуып жетуге кірісті. Бергер бастапқыда Просттің артынан ілесіп, бірнеше секунд қашықтықта қалды, бірақ 10-шы айналымға дейін жанармайды үнемдеу үшін артқа шегіне бастады. 30-шы айналымда француз Сеннаның көшбасшылығын 2 секундқа дейін қысқартты, бірақ 30-шы айналымның соңында пит-стопқа барғанда, қозғалтқыштағы ақаулар күшейді. 35-ші айналымда Бергер мен Альборето оны озуға қол жеткізіп, пит-стопқа бет алды, маусымдағы алғашқы техникалық бұзылысын көрсетті (және 1988 жылы Маклареннің қозғалтқыш ақаулығынан шығуының жалғыз жағдайы). Осы оқиға кезінде жарыстың басында беріліс ауыстыруда қиындықтар тудырған Альборето Бергерден артқа шегініп, беріліс қорабының майының суынуын күтті. Ол сәтті болды және итальяндық "All Italian" машинасы Италия Гран-присінде қарқынды жүріске кірісіп, командаласын қуып жете бастады. Жарыс соңына қарай Бергер мен Альборето Сеннаға тез жақындады, бірақ Сенна финиш сызығына дейін қарқынын сақтап отыр деп болжалды. Сеннаның өзі кейінірек жағдайды толық бақылап отырғанын айтты. Екі айналым қалғанда Сенна Ретифилода Шлессердің Williams-ін озуға тырысты. Сенна французды бірінші шиканның ішкі жағынан озу үшін солға бұрылды, бірақ Шлессер тежегіштерді тоқтатып, Williams шағыл тұзағына қарай жылжи бастады. Раллидегі тәжірибесін пайдаланып, Шлессер көлікті басқарып, жолдан шығудан сақтанды. Сенна әдеттегі жолын таңдап, Шлессердің бақылауға оралатынын күтпегендіктен, Williams оң артқы жағынан соқтығысты. Бұл McLaren-нің артқы серпімдерін бұзып, машинаның айналып, жағаға түсуіне әкеп соқты, бразилиялықты жарыстан шығарды. BBC комментаторы Джеймс Хант кінәны Шлессерге жапты, бірақ көптеген адамдар Сеннаның Шлессердің жолға оралуына ешқандай мүмкіндік бермегенін сезінді. Сеннаның отандасы және жақын досы Маурисио Гугельмин, оның March Judd-ы да Шлессерді озуға дайын болған және пит-стоптан өткеннен кейін McLaren-дің артында болған, соқтығысуды толық көрді. "Менің ойымша, ол Шлессер тікелей жолдан шығады деп сезінді, және мұндай жағдайда жалғастыру керек. Бұл қиын жағдай, бірақ мен Айртон тәуекелге барды деп ойламаймын". Жалпы алғанда, Сенна жарыстың бірінші жартысында Просттан алда болу үшін көп отын жұмсады және содан кейін Феррарилер оны жарыстың соңына қарай тез қуып жете бастады. Бергер Прост шыққанда 26 секундтік айырманы қысқартып, 14 айналымнан кейін Сенна мен Шлессер соқтығысқанда 5 секундқа артта қалды. Сеннаның бұрынғы Lotus командасының басшысы Питер Уорр жарыстан кейін Прост жарысты аяқтамайтынын білгендіктен, өзінің чемпиондық үмітін сақтау үшін командаласын тым көп отын пайдалануға көндіргенін айтты. Ол сондай-ақ, егер Сенна бұл туралы ойланса, онда ол оған жақын болу үшін Просттың да көп отын жұмсағанын түсінген болар еді, бұл екі мәрте әлем чемпионы әдетте жасамайтын нәрсе еді. Просттың тактикасы Маклареннің тамаша маусымнан айырылуына ықпал еткен болуы мүмкін, бірақ олар қалаған нәтижеге қол жеткізді, өйткені Сенна ұпай жинамады (Британияда Прост аяқтамаған төрт жеңістен кейін) және ол үшінші әлем чемпионатын жеңуге әлі де мүмкіндігі бар еді. Тифосилер Бергердің жеңіске жеткеніне қуанды, Альборето Ұлы Энцо Ферраридің қайтысынан кейін алғашқы Италия Гран-присінде жарты секундқа артта қалып, екінші орын алды. Альборето соңғы айналымда ең жылдам пилот болды және соңғы 3 айналымда командаласынан 4 секундтан астам басымдық алды. Американдық Эдди Чивер (Римде өскен) Arrows үшін 3-орынды иеленді, Феррарилерден 35 секунд қалып, командаласы Дерек Уорвикке жарты секундтан ғана бұрын финиш сызығын кесті. Уорвик нашар старт алып, топ ондықтан шығып кеткен. Алайда, Megatron қозғалтқышы толық қуатқа қол жеткізгеннен кейін, ағылшын пилот қарқынды жүріске кірісіп, соңғы 10 айналымда командаласын күшті сынады. Қалған ұпайлар итальяндық Иван Капеллиге бұйырды, атмосфералық March Judd-тың қуатты қозғалтқыштарды қажет ететін трассадағы үлкен жетістігі (Капелли жарыстың бірінші жартысында Уильямстың Риккардо Патрезесімен және Уорвиктың Arrows-ымен 6-орын үшін күресті). Капеллидің жоғары орны Адриан Ньюидің жобалаған March 881-нің аэродинамикалық қасиеттерін де көрсетті. 6-орынды Benetton Ford пилоты Тьерри Бутсен иеленді. Мотор спорты журналисі Найгел Робак жарыстан кейін тифосидің бір мүшесі Шлессерге келіп, қолынан ұстап, "Италиядан рахмет" деді. Тағы бір қайғылы жағдай - Алессандро Наннини, ол жылыну айналымында газ педалі бұзылғандықтан өз үй Гран-присін пит-лейнден бастауға мәжбүр болды. Benetton командасы мәселені шешкен кезде, Сенна бірінші айналымда Parabolica-дан өтіп жатқандықтан, итальяндық, 9-орыннан бастауға тиіс болған, жарыстың бірінші айналымында соңғы орынға түсіп, шамамен бір айналым қалып қойды. Кешкі сағаттар бойы Наннини қарқынды жүріске кірісіп, атмосфералық машиналар үшін жаңа рекордтық уақытты көрсетіп, 9-орынды иеленді.