1989 жылғы Италия Гран-при: Просттың жеңісі және Феррариға өтуі

Кіріспе

1989 жылғы Италия Гран-приі – 1989 жылғы 10 қыркүйекте Монцада өткен Формула-1 автожарысы. Бұл 1989 жылғы Формула-1 маусымының он екінші жарысы болды. Ален Прост, McLaren командасының мүшесі және поул-позициядан старт алған Айртон Сеннаның соңғы тоғыз айналымда қозғалтқышы бұзылғаннан кейін маусымдағы төртінші және соңғы жеңісін тойлады, осылайша француздың Жүргзушілер чемпионатындағы бразилиялықтан басымдығы 20 ұпайға жетті. 1990 жылы Феррари командасына өтетінін бұрын хабарлаған Прост жеңімпаздар кубогын подиумнан жанкөтерушілерге лақтырды, бұл оның команда менеджері Рон Деннистің наразылығын тудырды. Прост Феррариде ауысатын Герхард Бергер жарысқа бірінші рет қатысып, екінші орынды иеленді, одан кейін Тьерри Бутсен мен Риккардо Патрезеден құралған Williams командасы үшінші орынды алды. Соңғы ұпайлар Тиррелл командасының Жан Алесисіне және Брабам командасының Мартин Брандліне бұйырды.

Жарыстан бұрын

Италия Гран-приісінен бұрын Ален Прост 1990 жылғы маусымға «Феррари» командасымен келісімшарт жасағанын хабарлады. Бұрын Простті қарсылас ретінде қараған «Тифоси» жанкүйерлері үшін ол енді халықтың батырына айналды. Ол әлі де «Макларен» үшін жүргізіп тұрғаны маңызды емес, ол енді «Феррари» командасының ресми жүргізушісі деп есептелді және оған лайықты құрмет көрсетілді (бұрынғы жылдары кейбір «Тифоси» оны «Феррари» командасын жеңгені үшін мазақтап, итеріп, тіпті помидор лақтырған). Просттің бұл хабарламасы Фрэнк Уильямсқа 1990 жылға Риккардо Патреземен келісімшарт жасасуға мүмкіндік берді (Простқа «Феррари» және «Уильямс» командаларынан ұсыныстар түскен еді). «Lotus» командасы да Гран-при кезінде 1990 жылы «Lamborghini» V12 қозғалтқышын қолданатынын мәлімдеді. Сондай-ақ, 1990 жылғы команда жүргізушілері Дерек Уорвик және команданың сынақ жүргізушісі Мартин Доннели болатыны расталды.

Алдын ала біліктілік туралы есеп

Алты Гран-приден кейін алғаш рет «Оникс» командасы алдын ала іріктеуде ең жылдам болмады. Бұл көрсеткіш «Ларрусс Лола» командасына тиді, олардың машиналары жұма күні таңертең бірінші және екінші орындарды алды, Филипп Аллиот Мишель Альборетодан озып кетті. Үшінші орында Никола Ларини, ал төртінші орында Бертран Гашоның «Оникс» машинасы болды. Гашоның командаласы Стефан Йоханссон бесінші орынға ілікпеді. Алтыншы орынды Габриэле Таркинидің «AGS» машинасы, ал жетінші орынды Роберто Мореноның «Coloni» машинасы иеленді. Сегізінші орында Ларинидің «Osella» командаласы Пьеркарло Гинзани болды, бұл оның осы маусымдағы алдын ала іріктеудегі он бірінші сәтсіз әрекеті. Бұрынғы жарыстағыдай, «Zakspeed» командалары тоғызыншы және он бірінші орындарды алды, Бернд Шнайдер тағы да Агури Сузукиден озып кетті. Аргентиналық Оскар Ларраури 1988 жылы жарысқан «EuroBrun» командасына оралды, швейцариялық Грегор Фойтектің орнына шықты, бірақ он бірінші орыннан жақсартуға қол жеткізбеді. Он екінші орында Янник Далмастың екінші «AGS» машинасы болды, ол тек Энрико Бертаджионың екінші «Coloni» машинасынан ғана озып кетті.

Алдын ала жіктеу

Орын № Жүргізуші Ұйымдама Уақыт Айырмасы 1 30 Филипп Аллио Lola Lamborghini 1:26.623 — 2 29 Микеле Альборето Lola Lamborghini 1:27.829 +1.206 3 17 Никола Ларини Osella Ford 1:27.980 +1.357 4 37 Бертран Гашо Onyx Ford 1:28.344 +1.721 5 36 Стефан Йоханссон Onyx Ford 1:28.588 +1.965 6 40 Габриэле Таркуини AGS Ford 1:28.813 +2.190 7 31 Роберто Морено Coloni Ford 1:28.864 +2.241 8 18 Пьеркарло Гинцани Osella Ford 1:28.884 +2.261 9 34 Бернд Шнайдер Zakspeed Yamaha 1:29.472 +2.849 10 35 Агури Сузуки Zakspeed Yamaha 1:30.085 +3.462 11 33 Оскар Ларраури EuroBrun Judd 1:30.089 +3.466 12 41 Янник Дальмас AGS Ford 1:30.882 +4.259 13 32 Энрико Бертаджа Coloni Ford 1:31.606 +4.983

Біліктілік туралы есеп

Алдын ала болжам бойынша, Айртон Сеннаның McLaren Honda-сы мансабындағы 38-ші рет pole position-ға ие болып, квалификацияда ең жылдам көрсеткішті тіркеді. Екінші орынды Ферраридің Герхард Бергер баптап, Сеннамен бірге алдыңғы қатарда старт алды, ал оның командаласы Найджел Манселл үшінші орынға табан тіреді. Прост бразилиялық әріптесінен 1,79 секундқа қалып, төртінші орынмен ғана шектелді және бүкіл апта бойы Сеннаға қарағанда қуаты аз қозғалтқышқа шағымданды. Просттің Хонда Сеннаға көбірек көмектеседі деген мәлімдемесін Хонда және Маклареннің бас директоры Рон Деннис екеуі де жоққа шығарды. Алайда, бұл тұжырымды бұрынғы Хонда жүргізушілері Манселл және 1982 жылғы F1 чемпионатының чемпионы Кеке Росберг та қолдады. Олар Хонда қозғалтқыштарымен енді жұмыс істемейтіндері белгілі болғаннан кейін, қозғалтқыштарының бұрынғыдай жақсы жұмыс істемейтінін немесе қуатының азайғанын айтты. BBC комментаторы Мюррей Уокер жарыс барысында, екі машинаның аэродинамикалық жабдықтары шамалас болғанына қарамастан, жарысқа дайындық кезіндегі жылыту кезеңінде Прост жылдамдық өлшегіш арқылы Сеннадан баяу өтті деп хабарлады. Сеннаның V10 McLaren Honda-дағы 1:23.720 көрсеткіші, бір жыл бұрын турбоқозғалтқышты McLaren MP4/4-те тіркелген уақыттан 2,254 секундқа артық болды. Оның уақыты 1987 жылғы жарысқа квалификация кезінде Нельсон Пикеттің Williams Honda-да көрсеткен Монца трассасының рекордтық уақытынан 0,26 секунд қана кем болды, осы кезде турбоқозғалтқыштар 1989 жылғы атмосфералық қозғалтқыштардан сәл жоғары қуатты болды. 1988 жылғы жарыста үшінші орын алған Эдди Чивер өзінің Arrows Ford-ымен квалификациядан өте алмады. 1989 жылы америкалық үшін бұл жарысқа қатыса алмаған екінші жағдай болды. Оның командаласы Дерек Уорвик 16-шы орынды иеленді. Стефано Моденаның Brabham Judd машинасы қатысудан шеттетілді, себебі көлігінің салмағы қалыпты көрсеткіштен төмен болды. Бұл Луис Перес Саланың Minardi командасын жарысқа қатысуға мүмкіндік берді.

Біліктілік жіктелуі

Орын № Жүргізуші Конструктор Q1 Q2 Айырма 1 1 Ayrton Senna McLaren Honda 1:25.021 1:23.720 — 2 28 Gerhard Berger Ferrari 1:24.734 1:24.998 +1.014 3 27 Nigel Mansell Ferrari 1:24.739 1:24.979 +1.019 4 2 Alain Prost McLaren Honda 1:25.872 1:25.510 +1.790 5 6 Riccardo Patrese Williams Renault 1:26.195 1:25.545 +1.825 6 5 Thierry Boutsen Williams Renault 1:26.155 1:26.392 +2.435 7 30 Philippe Alliot Lola Lamborghini 1:27.118 1:26.985 +3.265 8 19 Alessandro Nannini Benetton Ford 1:27.162 1:27.052 +3.332 9 20 Emanuele Pirro Benetton Ford 1:28.367 1:27.397 +3.677 10 4 Jean Alesi Tyrrell Ford — 1:27.399 +3.679 11 11 Nelson Piquet Lotus Judd 1:28.135 1:27.508 +3.788 12 7 Martin Brundle Brabham Judd 1:27.627 1:27.637 +3.907 13 29 Michele Alboreto Lola Lamborghini 1:28.586 1:27.803 +4.083 14 3 Jonathan Palmer Tyrrell Ford 1:29.187 1:27.822 +4.102 15 23 Pierluigi Martini Minardi Ford 1:28.397 1:27.923 +4.203 16 9 Derek Warwick Arrows Ford 1:28.092 1:29.031 +4.372 17 22 Andrea de Cesaris Dallara Ford 1:28.129 1:28.180 +4.472 18 16 Ivan Capelli March Judd 1:31.969 1:28.430 +4.710 19 12 Satoru Nakajima Lotus Judd 1:28.769 1:28.441 +4.721 20 21 Alex Caffi Dallara Ford 1:28.596 1:28.708 +4.876 21 26 Olivier Grouillard Ligier Ford 1:28.669 1:29.537 +4.949 22 37 Bertrand Gachot Onyx Ford 1:28.684 1:29.058 +4.964 23 25 René Arnoux Ligier Ford 1:28.685 1:28.843 +4.965 24 17 Nicola Larini Osella Ford 1:29.265 1:28.773 +5.053 25 15 Maurício Gugelmin March Judd 1:29.192 1:28.923 +5.203 26 24 Luis Pérez Sala Minardi Ford 1:29.592 1:29.293 +5.573 27 10 Eddie Cheever Arrows Ford 1:29.884 1:29.554 +5.834 28 38 Christian Danner Rial Ford 1:32.074 1:31.830 +8.110 29 39 Pierre Henri Raphanel Rial Ford — 1:36.295 +12.575 EX 8 Stefano Modena Brabham Judd — — —

Жарыс туралы есеп

Гран-при алдында жарыс жолы қалыптасып жатқан кезде, McLaren командасы Сеннаның машинасынан Просттің машинасына параметрлерді көшірді, оның басқару мәселесін шешуді үміттене отырып (Прост жарыс күні таңғы жаттығуда Сеннадан 2 секундтан астам қалып қойған еді). Прост кейіннен басқару мен тұрақтандыру жақсарғанын, бірақ қозғалтқыштың қуаты төмен қалғанын және қанаттардың параметрлері бірдей болса да, тік сызықтағы жылдамдық бойынша әріптесіне жете алмайтынын айтты. Сенна старт берілісімен Бергерден аз басымдықпен алға шықты, ал Манселл (оның жаңа V12 қозғалтқышы дұрыс жұмыс істемеді) және әсіресе Прост көшбасшылармен байланыста қалуға тырысты. Шындығында, жарыстың басында жаңа параметрлерге бейімделген Прост, Тьерри Бутсеннің V10 Williams Renault көлігінен қашқаннан қиындық көріп отырды, бірақ BBC-дің Джеймс Хант Прост жарыс барысында pit-ке кірмеу үшін "B" кластың қатты шиналарын қолданып жатқанын түсіндірді. Эммануэле Пирро жарыстың алғашқы шығыны болды, оның Benetton Ford машинасының берілісі тіпті бір айналымды да толықтамады. Филипп Аллионың Lola Lamborghini машинасы да одан көп уақытқа соқпады. V12 қозғалтқышы бар Lola машиналары, Аллио мен Мишель Альборето, алдын ала іріктеуде ең жылдам болды, ал Аллио 7-орынды жеңіп алды (Benetton-нан озып), бірақ екінші айналымда Аскаридегі құмға түсіп қалды. Алессандро Наннинидің Benetton машинасы 33-айналымда тежегішін жоғалтып, жарыстан шықты, ал Найджел Манселл 41-айналымда қоробка ақауынан зардап шекті. Осының бәрі кезінде Сенна әлі де жеңіспен алға басшылық етіп тұрды, ал Прост Манселлдің жарыстан шығуынан кейін екінші орынға көтерілді. Прост Бергерді пит-стоп пен негізгі трибунаның алдында озып өтті, бұл McLaren машинасы Ferrari-ді озып өткенде Тифосидің қолдауына куә болды. Алайда, Прост 1990 жылы Ferrari үшін жарысатыны белгілі болды, ал 1988 жылғы жарыстың батыры Бергер McLaren-де Просттің орнын алу үшін Scuderia-дан кетіп барады. Williams командасының Бутсен мен Патрезе ескі FW12 моделінің шегіне жетіп, 4-ші және 5-ші орындарда жүрді, бірақ көшбасшыларға ешқандай қауіп төндірмеді. 44-айналымда көпшіліктің шуы Сеннаның McLaren-дегі V10 Honda қозғалтқышының Параболикаға кіре бергенде жарылып, майын артқы дөңгелектерге төгіп, Сеннаны айналып, жарыстан шығарғанын көрсетті, бұл Простқа жеңіске жетуге мүмкіндік берді, ол 1985 жылдан бері алғашқы итальяндық Гран-при жеңісін тойлады. Бергер екінші орынды жеңіп алды, бұл оның маусымдағы алғашқы ұпайлары және жарысты аяқтауы болды, ал Бутсен үшінші орынды иеленді. Прост қозғалтқыштарына қарамастан, 43-айналымда жарыстың ең жылдам айналымын жасады. Просттың жеңісі оның Сенаға қарағанда 20 ұпайлық артықшылығын қалпына келтірді, маусымда тек төрт жарыс қалды. Алайда, "Ең жақсы 11" ұпай жүйесіне сәйкес, Прост қазір 11 жарыста маңызды ұпайлар жинады, ал Сена қалған төрт жарыста да ұпай жинауға мүмкіндік алды. Бұл Прост жарыстарда жеңіске жетпесе, маусымның қалған бөлігінде аз ғана ұпай жинап алады, ал Сена соңғы төрт жарыста жеңіске жеткен жағдайда ең көп дегенде 36 ұпай жинап (және чемпионатты жеңе алады). McLaren Honda құрастырушылар чемпионатында төрт жарыс қалды.

As the grid was in the process of forming up before the start, the McLaren team transferred the settings from Senna's car to Prost's in the hope of curing its handling problem (Prost had actually been more than 2 seconds slower in the race morning warm up than Senna). Prost would later say that while handling and grip were significantly improved, the down on power engine remained and despite the same wing settings he still could not match his teammate for straight line speed. Senna led from the start and built up a small lead over Berger, while Mansell (whose 'development' V12 engine was not revving right) and especially Prost struggled to stay in touch. Indeed, in the early stages of the race Prost, who was getting used to his cars new set up, was having a hard time holding off the V10 Williams Renault of Thierry Boutsen, though the BBC's James Hunt explained that Prost was using a harder set of "B" compound tyres in the hope of not having to pit during the race. Emanuele Pirro was the races first retirement, the transmission in his Benetton Ford not lasting a single lap. Only just longer was the Lola Lamborghini of Philippe Alliot. The V12 powered Lolas of Alliot and Michele Alboreto had easily been the fastest in pre qualifying, and Alliot went on to qualify a fine 7th (ahead of the Benetton's) before spinning into the sand trap at Ascari on just his second lap. Alessandro Nannini's Benetton lost its brakes on lap 33 putting him into retirement, while Nigel Mansell suffered gearbox failure on lap 41. Through all of this, Senna was still comfortably in the lead with Prost having fought his way past Berger into second following Mansell's retirement. Prost passed Berger in front of the pits and the main grandstand and this saw the unusual sight of the Tifosi cheering when a McLaren passed a Ferrari. It must be remembered though that Prost was a confirmed Ferrari driver for 1990 while Berger, the hero of the 1988 race, was leaving the Scuderia to take Prost's seat at McLaren. The Williams' pair of Boutsen and Patrese, having found the limits of the older FW12 model, were circulating in 4th and 5th places but at no stage threatened the leaders. On lap 44 the roar of the crowd told the story as the V10 Honda in Senna's McLaren comprehensively blew up going into the Parabolica, dumping its oil onto the rear tyres and sending Senna into a gentle spin and retirement, handing Prost the lead which he held to win his first Italian Grand Prix since 1985. Berger finished second for not only his first points of the season but indeed his first race finish while Boutsen came home third. Despite Prost's engine complaints, he still managed to set the fastest lap of the race on lap 43. Prost's win restored his 20 point championship lead over Senna with only four races remaining in the season. However, due to the "Best 11" scoring system, Prost had now scored major points in 11 races while Senna could still score from all four remaining races. This meant that unless Prost won races, he would be able to score only a small number of points for the remainder of the season while Senna could conceivably score a maximum of 36 points (and win the championship) if he won the last four rounds. McLaren Honda won the Constructors' Championship with four races left.

Жасырын жіктеу

Орын № Жүргізуші Ұйым Лаптар Уақыт/Шығу Құрылыс Ұпайлар 1 2 Ален Прост McLaren Honda 53 1:19:27.550 4 9 2 28 Герхард Бергер Ferrari 53 + 7.326 2 6 3 5 Тьерри Бутсен Williams Renault 53 + 14.975 6 4 4 6 Риккардо Патрезе Williams Renault 53 + 38.722 5 3 5 4 Жан Алези Tyrrell Ford 52 + 1 Лап 10 2 6 7 Мартин Брундл Brabham Judd 52 + 1 Лап 12 1 7 23 Пьерлуиджи Мартини Minardi Ford 52 + 1 Лап 15 8 24 Луис Перес Сала Minardi Ford 51 + 2 Лап 26 9 25 Рене Арну Ligier Ford 51 + 2 Лап 23 10 12 Сатору Накадзима Lotus Judd 51 Ілгек 19 11 21 Алекс Каффи Dallara Ford 47 Қозғалтқыш 20 Ret 22 Андреа де Чесарис Dallara Ford 45 Қозғалтқыш 17 Ret 1 Айртон Сенна McLaren Honda 44 Қозғалтқыш 1 Ret 27 Найджел Мэнселл Ferrari 41 Жетек қорабы 3 Ret 37 Бертран Гашо Onyx Ford 38 Радиатор 22 Ret 19 Алессандро Наннини Benetton Ford 33 Тормоз 8 Ret 16 Иван Капелли March Judd 30 Қозғалтқыш 18 Ret 26 Оливье Груйяр Ligier Ford 30 Қақпақ 21 Ret 11 Нельсон Пике Lotus Judd 23 Сығу 11 Ret 3 Джонатан Палмер Tyrrell Ford 18 Қозғалтқыш 14 Ret 9 Дерек Уорвик Arrows Ford 18 Отын жүйесі 16 Ret 17 Никола Ларини Osella Ford 16 Жетек қорабы 24 Ret 29 Микеле Альборето Lola Lamborghini 14 Электр 13 Ret 15 Маурисио Гугельмин March Judd 14 Газ педалі 25 Ret 30 Филипп Аллио Lola Lamborghini 1 Сығу 7 Ret 20 Эмануэле Пирро Benetton Ford 0 Жетек қорабы 9 DSQ 8 Стефано Модена Brabham Judd - - DNQ 10 Эдди Чивер Arrows Ford - - DNQ 38 Кристиан Даннер Rial Ford - - DNQ 39 Пьер Анри Рафанель Rial Ford - - DNPQ 36 Стефан Йоханссон Onyx Ford - - DNPQ 40 Габриэле Таркуини AGS Ford - - DNPQ 31 Роберто Морено Coloni Ford - - DNPQ 18 Пьеркарло Гинцани Osella Ford - - DNPQ 34 Бернд Шнайдер Zakspeed Yamaha - - DNPQ 35 Агури Сузуки Zakspeed Yamaha - - DNPQ 33 Оскар Ларраури EuroBrun Judd - - DNPQ 41 Янник Дальмас AGS Ford - - DNPQ 32 Энрико Бертаджа Coloni Ford - - Дереккөз: