1990 жылғы Австралия Гран-присі: Нельсон Пике жүлдесі

Кіріспе

1990 жылғы Австралия Гран-приі – 1990 жылы 4 қарашада Аделаидада өткен Формула-1 автожарысы. Бұл 1990 жылғы Формула-1 әлем чемпионатының он алтыншы және соңғы жарысы, сондай-ақ 1950 жылғы Ф1 маусымында басталған Әлемдік жүргізушілер чемпионатының есебіне енген 500-ші жарыс болды. Жарыс – 55-ші Австралия Гран-приі және Формула-1 әлем чемпионатының құрамындағы алтыншы жарыс. Жарыс 81 айналымнан тұрды. Жеңімпаз – бразилиялық жүргізуші Нельсон Пике, ол Benetton Ford көлігінде өнер көрсетті. Британдық Найджел Манселл Ferrari көлігімен екінші орынды, ал француздық әріптесі Ален Прост үшінші орынды иеленді. Пике үшін қатарынан екінші жеңіс, жүргізушілер чемпионатында үшінші орынды және Benetton үшін конструкторлар чемпионатында да сол позицияны сақтап қалды. Оның отандасы Айртон Сенна McLaren Honda көлігімен pole position-ға ие болды және 62-ші айналымда қоробка-айырдың (беріліс қорының) бұзылуына дейін көш бастады.

Біліктілік туралы есеп

Айртон Сенна өзінің McLaren Honda машинасында 1:15.671 уақытты көрсетіп, осы маусымдағы оныншы поул-позициясын және жалпы есепте 52-орынды жеңіп алды. Бұл Аделаида көше трассасындағы ең жылдам уақыт болатын. Бірінші қатарда оның командаласы Герхард Бергер орналасты, бірақ ол жарты секундтан астам уақытқа қалып қойды. Ferrari үшін өткізген соңғы жарысында Найджел Манселл үшінші орынды иеленді, командаласы Ален Просттан бар болғаны 0,013 секундқа озып шықты. Одан кейін Тиррелл командасының Жан Алеси мен Уильямс командасының Риккардо Патрезе келеді. Нельсон Пике мен Роберто Мореноның Benetton машиналары тиісінше жетінші және сегізінші орындарда болды, ал Тьерри Бутсен екінші Williams машинасымен және Пьерлуиджи Мартини Minardi машинасымен топ онды аяқтады. Жарысқа қатысушылардың арасында Дэвид Брэбхам, әкесі Джек құрған Brabham командасынан, 25-орынды иеленді. Осымен ол 1986 жылғы F1 маусымында Алан Джонстан кейін үй жарысында қатысқан алғашқы австралиялық пилот атанды. Біліктілікке өте алмаған төрт пилот – Michele Alboreto және Alex Caffi (Arrows командасынан), Yannick Dalmas (AGS командасынан) және Bertrand Gachot (Coloni командасынан) болды. Соңғысы маусым бойы біліктілікке өте алмаған пилоттардың қатарын толықтырды.

Біліктілік жіктелуі

Орын № (Авто нөмірі) Жүгіруші Құрылысшы Q1 Q2 Аралық 1 27 Айртон Сенна McLaren Honda 1:15.671 1:15.692 2 28 Герхард Бергер McLaren Honda 1:17.431 1:16.244 +0.573 3 2 Нигел Мэнселл Ferrari 1:17.294 1:16.352 +0.681 4 1 Ален Прост Ferrari 1:16.365 1:17.021 +0.694 5 4 Жан Алези Tyrrell Ford 1:16.837 1:17.246 +1.166 6 6 Риккардо Патрезе Williams Renault 1:17.156 1:17.449 +1.485 7 20 Нельсон Пике Benetton Ford 1:17.640 1:17.173 +1.502 8 19 Роберто Морено Benetton Ford 1:17.437 1:18.089 +1.766 9 5 Тьерри Бутсен Williams Renault 1:17.596 1:18.112 +1.925 10 23 Пьерлуиджи Мартини Minardi Ford 1:18.235 1:17.827 +2.156 11 11 Дерек Уорвик Lotus Lamborghini 1:19.579 1:18.351 +2.680 12 25 Никола Ларини Ligier Ford 1:19.567 1:18.730 +3.059 13 3 Сатору Накаджима Tyrrell Ford 1:18.738 1:19.066 +3.067 14 16 Иван Капелли Leyton House Judd 1:19.341 1:18.843 +3.172 15 22 Андреа де Чесарис Dallara Ford 1:19.107 1:18.858 +3.187 16 15 Маурисио Гугельмин Leyton House Judd 1:19.804 1:18.860 +3.189 17 8 Стефано Модена Brabham Judd 1:19.861 1:18.886 +3.215 18 12 Джонни Герберт Lotus Lamborghini 1:19.091 1:19.185 +3.420 19 26 Филипп Аллио Ligier Ford 1:19.202 1:19.835 +3.531 20 24 Джанни Морбиделли Minardi Ford 1:19.408 1:19.347 +3.676 21 21 Эмануэле Пирро Dallara Ford 1:19.476 1:19.609 +3.805 22 14 Оливье Груйяр Osella Ford 1:21.047 1:19.722 +4.051 23 29 Эрик Бернар Lola Lamborghini 1:21.489 1:19.858 +4.187 24 30 Агури Сузуки Lola Lamborghini 1:19.970 1:20.235 +4.299 25 7 Дэвид Брэбхэм Brabham Judd 1:20.846 1:20.218 +4.547 26 17 Габриэле Таркуини AGS Ford 1:21.222 1:20.296 +4.625Жарамсыз 9 Микеле Альборето Arrows Ford 1:20.630 1:20.545 +4.874Жарамсыз 18 Янник Дальмас AGS Ford 1:21.342 1:20.570 +4.899Жарамсыз 10 Алекс Каффи Arrows Ford 1:21.101 1:21.609 +4.938Жарамсыз 31 Бертранд Гашо Coloni Ford 1:23.135 1:23.975 +6.464

Жарыстан бұрын

Телеарнадағы Айртон Сеннамен жарысқа іліккеннен кейін өткен сұхбатында, бұрынғы үш дүркін әлем чемпионы Джеки Стюарт Сеннаның қабілетіне қарағанда, өткен әлем чемпиондарына қарағанда жарыс оқиғаларына тым көп қатысқанын айтты. Көрінетін ашуланған Сенна Стюарттың жарыс тәжірибесінің бар екенін, апаттар автоспорттың бір бөлігі екенін білетін адам оны қауіпті жүргізуші деп айтатынына сенбегенін мәлімдеді және шотландтыққа фактілерін қайта тексеруге шақырды. Жарыс күні таңертеңгі жүргізушілер брифингісінде Макларен басшысы Рон Деннис шенеуніктерден старттан кейін шығанақты тікелей өтуге біреу шешім қабылдаса, қандай жағдай болатыны туралы шешім қабылдауды сұрады, мұның заңды екенін сұрады. FISA шенеуніктері мұндай іс-әрекет жасаған жүргізуші көлігін зақымдауы мүмкін екенін, сондықтан оны ұсынуға кеңес бермейді деп жауап берді. Осы сәтте Ален Прост тұрып, жиналыстан шығып кетті, бұл әрекеті оған FISA-дан «сары карточка» алып берді, бірақ айыппұл салынбады. Бұл көптеген адамдарды таң қалдырды, өйткені себепсіз жүргізушілер брифингінен шығу әдетте айыппұлға соқтырады. Содан кейін, әдеттегідей, жарысқа дейін жылдық маусым соңындағы жүргізушілердің суреті түсірілді. Жарыс 500-ші әлем чемпионатының Гран-приі болғандықтан, бірнеше әлем чемпиондарымен, соның ішінде бес дүркін легендарлы чемпион Хуан Мануэль Фангиомен бірге сурет түсірілді. Сузукадағы оқиғаға ашуланған Ален Прост Айртон Сеннамен бірге суретке түсуге ниеті болмағандықтан, екі суретте де қатыспады. Бұл және Жапон Гран-приінен кейін бұрынғы Макларен әріптесі туралы жасаған мәлімдемелері, онда ол Сеннаның әлем чемпионатын жеңіп алу үшін жарыстың бірінші бұрышында оны әдейі алып тастағанын айтты, оның психикалық жағдайына бұрынғы әлем чемпионы, BBC комментаторы Джеймс Хант сындылар сынға алды, ол сол кезде Сузукадағы апат жазатайым оқиға болды және Сенна Просты әдейі алып тастамады деп сенді. 1991 жылы Сеннаның өзі бірінші бұрышта, нәтижеге қарамастан, баруға ниеттенгенін айтты. Ол өзінің атақты сөзінде: «Егер сіз енді ашық мүмкіндіктерге бармасаңыз, сіз енді жарыс жүргізушісі емессіз» деді. 1976 жылғы F1 маусымының чемпионы Хант, Фангио, сэр Джек Брэбхэм, Денни Хулм, Стюарт және қазіргі жүргізушілер Сенна мен Нельсон Пикемен бірге суретке түсті, жарыс комментарийі кезінде Просттың Сеннаға қарсы жеңіске жеткеннен кейін, даулы жағдайда психикалық тұрғыдан жеңіліске ұшырағанын, «қандай да бір психикалық күйзеліске ұшыраған жүргізуші» сияқты көрінетінін мәлімдеді. Просттан басқа, Әлем чемпионатында жеңімпаз болған, бірақ Аделаидада қатыспағандықтан суретке түспеген жүргізушілер Фил Хилл (1961 жылғы F1 маусымы), Джон Суртис (1964 жылғы F1 маусымы), Эмерсон Фиттипальди (1972 жылғы F1 маусымы және 1974 жылғы F1 маусымы), Ники Лауда (1975 жылғы F1 маусымы, 1977 жылғы F1 маусымы және 1984 жылғы F1 маусымы), Марио Андретти (1978 жылғы F1 маусымы), Джоди Шектер (1979 жылғы F1 маусымы) және Аделаидадағы тұңғыш жарыстың жеңімпазы Кеке Росберг (1982 жылғы F1 маусымы) болды. Ең таңғаларлық болғаны – Австралияның 1980 жылғы әлем чемпионы Алан Джонс, ол сол күні «Форд Сиера RS500» машинасымен «А» тобындағы жарыс машиналарын жарыстырып, сонымен қатар Австралияның «Channel 9» телеарнасының тілшісі болды.

As part of a television interview with Ayrton Senna after qualifying, former triple World Champion Jackie Stewart caused a stir when he claimed that Senna was part of too many race accidents for a driver of his ability compared to all the World Champions of the past. A visibly annoyed Senna stated he could not believe that someone of Stewart's racing experience, someone who knew first hand that accidents are a part of motor racing, would say that he was a dangerous driver, and challenged the Scotsman to go back and check his facts. On race morning during the drivers briefing, McLaren boss Ron Dennis asked the officials for a ruling on what would happen if anyone decided to effectively straight line the chicane after the start, asking if it was legal. FISA officials replied that any driver who did that would most likely damage their car so it was not advisable. At that point Alain Prost got up and walked out of the meeting, an action that earned him a 'yellow card' from FISA, but no fine. This puzzled many as walking out of the drivers briefing without good reason usually saw a driver fined. Then, as per normal practice, the annual end of season drivers photo shoot took place prior to the race. As the race was the 500th World Championship Grand Prix there was also a photo shoot taken with several World Champions who were in attendance, including legendary five time Champion Juan Manuel Fangio. Alain Prost, still angry over the events at Suzuka, did not appear in either photo by his own choice as he did not want to appear with Ayrton Senna. This, and his public statements about his former McLaren teammate following the Japanese Grand Prix where he claimed Senna deliberately took him out at the first corner in the race to win the World Championship, lead to criticism of his mental state of mind by some including former World Champion turned BBC commentator James Hunt, who at the time believed the crash at Suzuka was just an accident and that Senna had not taken Prost out on purpose. Senna himself later said in 1991 that he was going to go for it in the first corner no matter the result. In a famous quote he said “If you no longer go for a gap that exists, you are no longer a racing driver”. Hunt, who as the F1 season of 1976 Champion was in the photo shoot along with Fangio, Sir Jack Brabham, Denny Hulme, Stewart, and current drivers Senna and Nelson Piquet, claimed during the race commentary that Prost had been mentally beaten down by Senna after losing the championship to him in controversial circumstances and seemed to be "a driver who was under a form of mental collapse". Other than Prost who chose not to take part, World Championship winning drivers who were still alive but not in the photo shoot due to not being in attendance in Adelaide were Phil Hill (F1 season of 1961), John Surtees (F1 season of 1964), Emerson Fittipaldi (F1 season of 1972 & F1 season of 1974), Niki Lauda (F1 season of 1975, F1 season of 1977 & F1 season of 1984), Mario Andretti (F1 season of 1978), Jody Scheckter (F1 season of 1979), and the winner of the inaugural race in Adelaide Keke Rosberg (F1 season of 1982). The most surprising absentee was Australia's 1980 World Champion Alan Jones who was actually at the circuit that weekend racing a Ford Sierra RS500 in the Group A touring car support races as well as performing duties as a pit reporter for Australian host television broadcaster Channel 9.

Жарыс туралы есеп

Екінші рет жарысты бразилиялық ардагер Нельсон Пике өз Benetton командасымен жеңіп алды, бұл үш мәрте әлем чемпионына 1987 жылғы Германия және Венгрия Гран-прилерінде жеңгеннен кейін бірінші рет екі жарысқа қатарынан жеңіс сыйлады. Ол 3.129 секундтық үлкен артықшылықпен Найджел Манселлді еңсерді. Ағылшын жүргізуші Brabham түзуінің соңындағы шашыраңқы бұрылыста тежеу кезінде озуға тырысқанда екі машина да сыртқа шығып кетуге жақын болды. Манселл өте қиын жағдайда Ferrari көлігін уақытында тоқтатып, Пикетті және Стефано Моденаның Brabham Judd көлігін жіберді, олар оң жақ бұрылысқа бұрылып жатқанда шамадан тыс кетіп бара жатты. Пике стартта Патрезеден, ал бірнеше бұрылыстан кейін Алесиден озып кетті. Содан кейін ол ұзын түзудің соңында 3-ші айналымда Простті, ал 9-шы айналымда Бергерді үшінші орынға ығыстырып жіберді. Манселлдің алғашқы шиналары тозығы жеткен кезде ол түзу бойында Манселден озып кетті. Ең жақсы старт алған Ален Прост, бірақ баяу старт алған Бергердің кедергісіне тап болды. Ол тұрақты, бірақ өзі үшін ерекше жарыс өткізді, тек жарыстың соңында Brewery Bend бұрылысында қателік жасады, Манселлдің шабуылынан қашуға тырысқанда жолдан шығып кетті. Прост жарыстың көп бөлігінде 5-ші орында болды, бірақ 61-ші айналымда Сенаның беріліс қорабындағы ақаулықтан кейін көш бастап келе жатқан Сена жарыстан шығып қалғаннан соң және Бергер де Brewery Bend бұрылысында жолдан шығып, шиналарын сақтау үшін жылдамдығын төмендеткеннен кейін 3-ші орынды иеленді. Бергер 4-ші орында аяқтады, Просттан 9.6 секунд қалып қойды. Алтылықты 1989 жылғы Австралия Гран-присінің жеңімпазы Тьерри Бутсен, Williams командасы үшін соңғы жарысқа қатысқан және Риккардо Патрезе толықтырды. 50-ші айналымда Сенна Герхард Бергердің 1987 жылғы 1:20.416 минуттық рекордын (турбо зарядталған Ferrari F1/87 көлігімен орнатылған) 1:19.302 минутқа жеткізіп бұзды. Пикетті қуып жету барысында Манселл айналым рекордын жаңартты және 75-ші айналымда оны 1:18.203 минутқа дейін төмендетті. Манселлдің алдында қалу үшін Пике 79-шы айналымда 1:18.527 минуттық ең жылдам жарыс уақытын көрсетті, содан кейін 80-ші айналымда Brewery Bend бұрылысында жолдан шығып, Прост пен Бергердің бұрынғы жетістіктерін қайталап, Манселлдің өзіне 2 секундқа жақындауына мүмкіндік берді. Пике жарысты бастаған шиналармен ең жылдам айналым жасады, сонымен қатар жарыстың екінші ең жылдам айналымы болды. Жарыстан кейінгі сұхбатта ең үздік үш жүргізушінің арасында Пике күлімсіреп, Манселлдің өзіне жақындауына мүмкіндік берген 80-ші айналымдағы қателігінен кейін соңғы бір жарым айналымда "тозақтан келгендей" жүруге тура келгенін және "жағдай өте қиын болды" деді, Манселлдің соңғы озу әрекетіне сілтеме жасай отырып. 1988 жылғы жарыстағы нашар уақыттан кейін және 1989 жылы жаңбырлы ауа-райында оны жеңу мүмкіндігі болмағаннан кейін, 9 жүргізуші (Манселл, Пике, Прост, Сенна, Морено, Бутсен, Алеси, Патрезе және Бергердің өзі) Бергердің 1987 жылғы рекордын жаңартты, олардың ішінде тек Бергер ғана 1:20.000 минуттан төмен түсе алмады. Жеңіс Пикеге Жүргзушілер чемпионатында үшінші орынды иеленді, оның ұпайлары Бергермен бірдей болды, бірақ бразилиялықтың екі жеңісі болса, австриялықтың бірде-бір жеңісі болмады. Сондай-ақ, бұл Benetton командасына Конструкторлар чемпионатында үшінші орынды қамтамасыз етті, бұл 1988 жылғы F1 маусымындағы ең жақсы нәтижесімен теңесті.

The winner for the second race in a row was Brazilian veteran Nelson Piquet in his Benetton, giving the triple World Champion back to back wins for the first time since he won the F1 season of 1987 German and Hungarian Grands Prix while driving for Williams Honda. He took a 3.129 second victory over Nigel Mansell after the Englishman had tried a passing move under braking for the hairpin at the end of the Brabham Straight which almost took out both cars, Mansell somehow managed to pull his Ferrari up in time to just miss Piquet and the lapped Brabham Judd of Stefano Modena as they turned into the right hand hairpin. Piquet overtook Patrese at the start and Alesi a few corners later. He then took Prost on lap 3 at the end of the long straight and then outbraked Berger for third place at the same place on lap 9. He later overtook Mansell on the pit straight when Mansell's first set of tyres went off. After making the best start, but being blocked in by the slow starting Berger, Alain Prost drove a steady, but for him unremarkable race other than a rare mistake when he ran wide at Brewery Bend late in the race while trying to stay ahead of the charging Mansell. Prost ran in 5th for most of the race, but eventually finished 3rd after Senna crashed out of the lead on lap 61 with gearbox trouble, and after Berger had also run wide at Brewery Bend and had to back off to conserve his tyres. Berger finished 4th, 9.6 seconds behind Prost. Rounding out the top six were the Williamses of 1989 Australian Grand Prix winner Thierry Boutsen, the last driver on the lead lap and in his last race for Williams, and Riccardo Patrese. On lap 50, Senna broke Gerhard Berger's 1987 lap record of 1:20.416 (set in the turbocharged Ferrari F1/87) with a time of 1:19.302. In his late race pursuit of Piquet, Mansell continued to lower the lap record and eventually lowered it to 1:18.203 on lap 75. In his efforts to stay ahead of Mansell, Piquet set his fastest race lap on lap 79 with a time of 1:18.527, and then emulated Prost and Berger's earlier feats by running wide at Brewery Bend on lap 80 which allowed Mansell to close within two seconds. Piquet's fastest lap, set on the tyres which he had started the race on, was also the second fastest lap of the race. In the post race interview with the top three finishers, Piquet said with a smile that after his lap 80 off which allowed Mansell to close up to him that he had to "drive like hell" over the last lap and a half, and that the "shit almost hit the fan", referring to Mansell's last ditch overtaking move which almost took both cars out. After slower times in the 1988 race, and no chance to beat it in the wet in 1989, some 9 drivers (Mansell, Piquet, Prost, Senna, Moreno, Boutsen, Alesi, Patrese and Berger himself) would go faster than Berger's 1987 record with only Berger of that group failing to go under 1:20.000. The victory gave Piquet third place in the Drivers' Championship on countback, with the same number of points as Berger but two wins to the Austrian's none. It also secured third place in the Constructors' Championship for Benetton, equalling its best finish from F1 season of 1988.

Жасырын жіктеу

Орын № Тәуекелсіздік жүргізушісі Конструктор Айналым Уақыт/Шығу Құрылым Ұпай 1 20 Нельсон Пике Benetton Ford 81 1:49:44.570 7 9 2 2 Найджел Мэнселл Ferrari 81 + 3.129 3 6 3 1 Ален Прост Ferrari 81 + 37.259 4 4 4 28 Герхард Бергер McLaren Honda 81 + 46.862 2 3 5 5 Тьерри Бутсен Williams Renault 81 + 1:51.160 9 2 6 6 Риккардо Патрезе Williams Renault 80 + 1 айналым 6 1 7 19 Роберто Морено Benetton Ford 80 + 1 айналым 8 8 4 Жан Алези Tyrrell Ford 80 + 1 айналым 5 9 23 Пьерлуиджи Мартини Minardi Ford 79 + 2 айналым 10 10 25 Никола Ларини Ligier Ford 79 + 2 айналым 12 11 26 Филипп Аллио Ligier Ford 78 + 3 айналым 19 12 8 Стефано Модена Brabham Judd 77 + 4 айналым 17 13 14 Оливье Груйяр Osella Ford 74 + 7 айналым 22 Шығу 21 Эмануэле Пирро Dallara Ford 68 Қозғалтқыш 21 Шығу 27 Айртон Сенна McLaren Honda 61 Жәшік / Айналып кетті 1 Шығу 17 Габриэле Тарквини AGS Ford 58 Қозғалтқыш 26 Шығу 12 Джонни Герберт Lotus Lamborghini 57 Қаптама 18 Шығу 3 Сатору Накадзима Tyrrell Ford 53 Тормоз 13 Шығу 16 Иван Капелли Leyton House Judd 46 Газ педалі 14 Шығу 11 Дерек Уорвик Lotus Lamborghini 43 Жәшік 11 Шығу 15 Маурисио Гугельмин Leyton House Judd 27 Тормоз 16 Шығу 22 Андреа де Чезарис Dallara Ford 23 Электр 15 Шығу 29 Эрик Бернар Lola Lamborghini 21 Жәшік 23 Шығу 24 Джанни Морбиделли Minardi Ford 20 Жәшік 20 Шығу 7 Дэвид Брэбхэм Brabham Judd 18 Айналып кетті 25 Шығу 30 Агури Сузуки Lola Lamborghini 6 Жұмыс істемейтін беріліс 24 Қатысу жоқ 9 Микеле Альборето Arrows Ford Қатысу жоқ 18 Янник Дальмас AGS Ford Қатысу жоқ 10 Алекс Каффи Arrows Ford Қатысу жоқ 31 Бертран Гашо Coloni Ford Дереккөз: