Кіріспе
1994 жылғы Формула-1 әлем чемпионатының он алтыншы турындағы 1994 жылғы Австралия Гран-присі (ресми түрде LIX Аделаида Австралия Гран-присі) 1994 жылдың 13 қарашасында Аделаида көше трассасында өткізілді. Бұл 1994 жылғы Формула-1 әлем чемпионатының он алтыншы және соңғы жарысы болды. 81 айналымдық жарысты Williams командасының пилоты Найджел Манселл жеңіп алды, ол жарысқа поул позициясынан старт алған еді. 2024 жылғы мәліметтер бойынша, бұл 40 жастан асқан Формула-1 пилотының жарыста жеңіске жеткен соңғы жағдайы. Герхард Бергер Ferrari көлігінде екінші орынды, ал Мартин Брандл McLaren командасынан үшінші орынды иеленді. Жарыс, санат тарихындағы ең трагикалық маусымдардың бірі ретінде есте қалады, сонымен қатар, әлем чемпионатының титулы үшін күрескен Дамон Хилл мен Михаэль Шумахердің қатысуымен болған оқиға да ерекшеленді, нәтижесінде екеуі де жарыстан шығып қалды және Шумахер Әлемдік жүргізушілер чемпионатында жеңіске жетті. Бұрын жеті рет Конструкторлар чемпионы атанған Team Lotus командасының алғашқы құрамының Формула-1 Гран-присіндегі соңғы қатысуы да назар аударды. Бұл Найджел Манселлдің Формула-1 мансабындағы 31-ші және соңғы Гран-при жеңісі болды, сондай-ақ Williams командасы үшін өткізген соңғы жарысындағы соңғы пьедесталға көтерілуі де осы жарысқа тос келді. 2024 жылғы мәліметтер бойынша, бұл Формула-1 жарысында қатысушылар саны старттық тордағы орындар санын басып өткен соңғы жарыс болды. Бұл Кристиан Фиттипальди, Франк Лагорс, Мишель Альборето, Хидеки Нода, Дэвид Брабхам, Джей Джей Лехто, Пол Белмондо және Larrousse командасы үшін де соңғы Гран-при болды.
The 1994 Australian Grand Prix (formally the LIX Adelaide Australian Grand Prix) was a Formula One motor race held on 13 November 1994 at the Adelaide Street Circuit. It was the sixteenth and final race of the 1994 Formula One World Championship. The 81 lap race was won by Nigel Mansell driving for the Williams team after starting from pole position. as of 2024, this is the last time a Formula One driver won a race over the age of 40. Gerhard Berger finished second in a Ferrari car with Martin Brundle third for the McLaren team. The race is remembered, besides being the closing of one of the most tragic seasons in the history of the category, also for an incident involving the two title contenders Damon Hill and Michael Schumacher which forced both to retire and resulted in Schumacher winning the World Drivers' Championship. Also notable was the last appearance in a Formula One Grand Prix of the first incarnation of Team Lotus, previously seven time Constructors' Champions. It was also the 31st and last Grand Prix victory of Nigel Mansell's Formula One career, as well as his last podium finish in his last race for Williams. as of 2024, this was the last Formula One race where the number of entrants exceeded the number of places on the starting grid. This would also prove to be the last Grand Prix for Christian Fittipaldi, Franck Lagorce, Michele Alboreto, Hideki Noda, David Brabham, JJ Lehto, Paul Belmondo and the Larrousse team.
Өмірбаян
Маусымның соңғы жарысына қадам басқан Бенетон командасының жүргізушісі Майкл Шумахер 92 ұпаймен Жүргізушілер Чемпионатында көш бастады; Уильямс командасының жүргізушісі Деймон Хилл 91 ұпаймен екінші орында тұрды, Шумахерден бір ұпай кем. Уильямс 108 ұпаймен Конструкторлар Чемпионатында алға шықты, ал Бенетон 103 ұпаймен 5 ұпайға қалып қойды. Осылайша, екі чемпионаттың да жеңімпазы әлі белгісіз болды және олар соңғы жарыста анықталады.
Жарыс
Шумахер стартта көш бастады, Хилл оның артында екінші орынға тұрақтап қалды. Екеуінің орналасуы 36-айналымға дейін өзгермеді. Хилл Шумахерді қуып жетер кезде, Бенеттон командасының жүргізушісі Шығыс террасасындағы бұрылыста жолдан шығып, оң жақ дөңгелектерімен қабырғаға соқтығысып, қайта жолға оралды. Хилл жолдың бесінші бұрылысын айналып өткенде, Шумахер оның алдынан сол жаққа қарай жолды кесіп өтті. Келесі бұрылыста Хилл Шумахерді озуға тырысты; Шумахер бұрылысқа бұрылғанда екеуі соқтығысты. Шумахер бірден жарыстан шығарылды. Хилл жарысты жалғастыруға тырысып, бірден пит-стопқа кірді, бірақ машинаның алдыңғы сол жақ серпегінің тірегіне түзетуге келмейтін зақым келгендіктен жарыстан шықты. Ешбір жүргізуші ұпал алмағандықтан, Шумахер титул жеңіп алды. Шумахер мен Хилл жарыстан шыққаннан кейін, Найджел Манселл жарысқа көшбасшы болды. Манселл екінші пит-стопына дейін көшбасшылығын сақтап тұрды. Манселл пит-стоптан кейін Бергер көшбасшы болды және екінші пит-стопынан кейін де көшбасшылығын сақтап қалды. 64-айналымда Манселл Бергерді озып, жарысқа көшбасшылықты қайта иеленді. Мика Хаккинен жарыстың соңғы кезеңдерінде командаласы Брундл мен Баррикеллодан кейін 5-орында шапқанда, 77-айналымда тежегіштері істен шығып, кері қабырғаға ұшып, жарыстан шықты, бірақ 12-орынға ие болды. Манселл жарыстың қалған бөлігінде көшбасшылығын сақтап, жеңіске жетті, Бергер екінші орынды, ал Брундл үшінші орынды иеленді, Баррикелло, Панис және екінші Ferrari командасының Жан Алези алдыңғы алтылыққа кірді. Бұл жарыс 1970 жылы Джек Брэбхамнан бері 40 жастан асқан жүргізушінің Формула 1 жарысында жеңіске жеткен алғашқы жағдайы болды. 2024 жылдың қазіргі күніне дейін Манселл 40 жастан асқан жүргізушінің Формула 1 жарысында жеңіске жеткен соңғы жүргізуші болып қала береді.
Жарыстан кейінгі
Көптеген Формула-1 шеберлері Шумахерді, Чемпионатты жеңіп алғанмен, оқиға үшін кінәлады. Тергеуден кейін жарыс төрешілері оқиғаны жарыс барысында болған жағдай деп бағалап, Шумахерге ешқандай шара қолданбады. 25 жасында Шумахер Германияның алғашқы Формула-1 әлем чемпионы атанды, бірақ бұл өте даулы жағдайларда болды. Шумахер соқтығысу жарыс барысында болған жағдай екенін әрқашан айтып келді, бірақ бұл пікір БАҚ-тың, әсіресе Ұлыбританияда, үлкен күдігіне ұшырады. Ұлыбритания халқы оқиға үшін Шумахерді кінәлады. 2003 жылы BBC "Ең әділ емес сәт" деп танылуы үшін іздеу жүргізді, онда Аделаидадағы оқиға ұсынылды. Хиллдің 1994 жылғы маусымы оған 1994 жылғы BBC Sports Personality of the Year сыйлығын әкелді. Хилл сол кезде наразылық білдіруден қасақана бас тартса да, кейінірек Шумахердің оған қасақана шабуыл жасағанын айыптады. Формула-1 комментаторы Мюррей Уокер Шумахер апатты қасақана жасаған жоқ деп мәлімдеді, ал жарыстың комментаторлары, бұрынғы Формула-1 жүргізушісі Джонатан Палмер және пит-репортері Барри Шин екеуі де апаттың толыққанды Шумахердің кінәсінен болғанын айтты. Уильямс командасының басшысы Патрик 1994 жылы "Уильямс Майклдың қылмыстық әрекет жасағанына 100% сенімді болды" деді, бірақ команда әлі де Айртон Сеннаның қазасымен айналысып жатқандықтан Шумахердің титулына наразылық білдірмеді.
Іріктеу
Орын № Тәуекел Жүгіруші Ұйым Q1 уақыты Q2 уақыты Аралық 1 2 Найжел Мэнселл Williams Renault 1:16.179 1:33.988 2 5 Михаэль Шумахер Benetton Ford 1:16.197 1:32.627 +0.018 3 0 Дэймон Хилл Williams Renault 1:16.830 1:33.792 +0.651 4 7 Мика Хаккинен McLaren Peugeot 1:16.992 1:35.432 +0.813 5 14 Рубенс Баррикелло Jordan Hart 1:17.537 1:37.610 +1.358 6 15 Эдди Ирвайн Jordan Hart 1:17.667 Уақыт жоқ +1.488 7 6 Джонни Герберт Benetton Ford 1:17.727 1:35.712 +1.548 8 27 Жан Алези Ferrari 1:17.801 1:33.905 +1.622 9 8 Мартин Брундл McLaren Peugeot 1:17.950 1:36.246 +1.771 10 30 Хайнц Харальд Френтцен Sauber Mercedes 1:17.962 1:35.623 +1.783 11 28 Герхард Бергер Ferrari 1:18.070 1:33.818 +1.891 12 26 Оливье Панис Ligier Renault 1:18.072 1:36.222 +1.893 13 4 Марк Блунделл Tyrrell Yamaha 1:18.237 1:35.462 +2.058 14 12 Алессандро Дзанарди Lotus Mugen Honda 1:18.331 1:39.179 +2.152 15 3 Укё Катаяма Tyrrell Yamaha 1:18.411 1:36.628 +2.232 16 24 Микеле Альборето Minardi Ford 1:18.755 1:36.498 +2.576 17 29 ЖЖ Лехто Sauber Mercedes 1:18.806 1:36.245 +2.627 18 23 Пьерлуиджи Мартини Minardi Ford 1:18.957 1:36.257 +2.778 19 9 Кристиан Фиттипальди Footwork Ford 1:19.061 1:35.790 +2.882 20 25 Франк Лагорс Ligier Renault 1:19.153 1:37.393 +2.974 21 10 Джанни Морбиделли Footwork Ford 1:19.610 1:35.136 +3.431 22 11 Мика Сало Lotus Mugen Honda 1:19.844 1:43.071 +3.665 23 19 Хидеки Нода Larrousse Ford 1:20.145 1:47.569 +3.966 24 31 Дэвид Брэбхэм Simtek Ford 1:20.442 Уақыт жоқ +4.263 25 20 Жан Денис Делетраз Larrousse Ford 1:22.422 1:44.155 +6.243 26 32 Доменико Скиаттарелла Simtek Ford 1:22.529 Уақыт жоқ +6.350 DNQ 33 Пол Бельмондо Pacific Ilmor 1:24.087 Уақыт жоқ +7.908 DNQ 34 Бертранд Гашо Pacific Ilmor 7:40.317 Уақыт жоқ +6:24.138 Көздер:
Жарыс
Орын № Тәуекелдемеші Ұйымдама Тұрлар Уақыт/Шығу Құрылым Ұпайлар 1 2 Найжел Мэнселл Williams Renault 81 1:47:51.480 1 10 2 28 Герхард Бергер Ferrari 81 + 2.511 11 6 3 8 Мартин Брундл McLaren Peugeot 81 + 52.487 9 4 4 14 Рубенс Баррикелло Jordan Hart 81 + 1:10.530 5 3 5 26 Оливье Панис Ligier Renault 80 + 1 тур 12 2 6 27 Жан Алези Ferrari 80 + 1 тур 8 1 7 30 Хайнц Харальд Френтцен Sauber Mercedes 80 + 1 тур 10 8 9 Кристиан Фиттипальди Footwork Ford 80 + 1 тур 19 9 23 Пьерлуиджи Мартини Minardi Ford 79 + 2 тур 18 10 29 Й.Й. Лехто Sauber Mercedes 79 + 2 тур 17 11 25 Франк Лагорс Ligier Renault 79 + 2 тур 20 12 7 Мика Хаккинен McLaren Peugeot 76 Төмендеу/Апат 4 Ret 24 Микеле Альборето Minardi Ford 69 Ілмек 16 Ret 4 Марк Блунделл Tyrrell Yamaha 66 Соқтығысу 13 Ret 20 Жан Денис Делетраз Larrousse Ford 56 Жәшік 25 Ret 11 Мика Сало Lotus Mugen Honda 49 Электр 22 Ret 31 Дэвид Брэбхэм Simtek Ford 49 Қозғалтқыш 24 Ret 12 Алессандро Дзанарди Lotus Mugen Honda 40 Газ педалі 14 Ret 0 Дэймон Хилл Williams Renault 35 Соқтығысу 3 Ret 5 Михаэль Шумахер Benetton Ford 35 Соқтығысу 2 Ret 32 Доменико Скиаттарелла Simtek Ford 21 Жәшік 26 Ret 3 Укё Катаяма Tyrrell Yamaha 19 Сығу 15 Ret 19 Хидеки Нода Larrousse Ford 18 Май ағу 23 Ret 10 Джанни Морбиделли Footwork Ford 17 Май ағу 21 Ret 15 Эдди Ирвайн Jordan Hart 15 Сығу 6 Ret 6 Джонни Герберт Benetton Ford 13 Жәшік 7 Ret