Кіріспе

Грекия мифологиясының кейіпкері, Крит патшасы

Грекия мифологиясында Идомен (/aɪ/'/d//ɒ//m//ɪ//n//i//ə//s/; Ἰδομενεύς) – Крит патшасы және қолбасшы, Крит әскерін Троя соғысына сексен қара кемемен бастап барған. Ол Еленаға күйеу болам дегендердің бірі және Теламондық Аякспен серік болған. Мерионес оның көлікшісі және жауынгерлік досы еді.

Сипаттама

Хронографиялық жазбасында Малалас Идоменесті "орташа бойдан жоғары, қара терілі, көркем көзді, жарасымды келген, денелі, жақсы мұрынды, қалың сақалды, сұлу бас, иілім шашы, шайқаста қаһарлы" деп сипаттаған.

Отбасы

Идомен Девкалион мен Клеопатраның ұлы, Минос патшасы мен Пасифая патшайымының немересі, осылайша оның тегін күн құдайы Гелиостан бастауға болады. Ол Медаға үйленді, одан Орсилох, Клеисифра, Ификл және Лик дүниеге келді.

Мифология

Гомердің "Илиада" шығармасында Идоменей грек генералдарының алдыңғы қатарында болады, әскерін жетектеп, жаумен тікелей шайқасып, ауыр жарақаттан сау шығады. Идоменей Агамемнонның сенімді кеңесшілерінің бірі еді. Ол Ахаилердің көптеген батырлары жарақат алғанда негізгі қорғаушылардың бірі болды, тіпті Гектормен қысқаша шайқасып, оның шабуылын тойтарды. Гректердің көптеген басшылары сияқты, ол да оқиғаның соңында тірі және зор-сау. Ол Троялық жылқыға кірген ахаилердің бірі болды. Идоменей Трояда жиырма адамды және кем дегенде үш амазонка әйелін, оның ішінде Бремузаны өлтірді. Сервий Грамматик Вергилийдің "Энеида" туындысына жазған түсіндірмесінде сақталған кейінгі дәстүрлер оқиғаны былай жалғастырады: соғыс аяқталғаннан кейін Идоменейдің кемесі қатты дауылға тап болды. Ол Посейдонға үйіне оралғанда көріп қалған алғашқы тірі нәрсені құрбан ететінін уәде етті, егер Посейдон кемесі мен экипажын құтқаратын болса. Алғашқы тірі жан – Идоменейдің өз ұлы болды. Идоменей өз ұлын өлтіргеніне ашуланған құдайлар Критке оба эпидемиясын жіберді. Криттіктер оны Италиядағы Калабрияға (Апулиядағы Салентоның ежелгі атауы) және содан кейін Кіші Азиядағы Колофон қаласына жер аударды, ол сол жерде қайтыс болды. Маркус Террентий Варроның сөзіне қарағанда, Салентин тайпасы Идоменейден тараған, ол Криттен теңізге шығып, Иллирияға жеткен. Содан кейін ол Иллириялықтар мен Локриялықтармен бірге Салентоға келген. Афиналық Аполлодор сақтаған дәстүр бойынша, Идоменейді оның асырап алған ұлы Левк Криттен қуды, ол Идоменейдің әйелі Меданы азғырып, өлтіріп, Крит тағын басып алды. Бұл оқиғаны 17 ғасырдың француз жазушысы Франсуа Фенелон да сипаттаған. Моцарттың 1781 жылы жазған "Идоменей" операсы Идоменейдің Критке оралуы туралы оқиғаға негізделген. Бұл нұсқада Посейдон (операда Нептун) Идоменейдің ұлы Идамантені, Идоменей тағын жаңа буынға беру шартымен аман қалдырады.