Кіріспе

Троялық діни қызметкер грек және рим мифологиясында

Лаокоон (/l//eɪ/'/ɒ//k//oʊ/, /ɒ//n//, ///k//ə/, /w//ɒ//n/; , , gen.: Λαοκόοντος) грек және рим мифологиясының және эпикалық аңыздардың кейіпкері. Лаокоон – Троялық діни қызметкер. Ол және оның екі кішкентай ұлы, Лаокоон Троялық атты қалаға әкелуге қарсы болған кезде, құдайлар жіберген алып жыландардың шабуылына ұшырады. Лаокоонның тарихы ежелгі және заманауи суретшілердің көптеген туындыларының тақырыбы болды.

Отбасы

Лаоконды Акоеттің, Антенордың немесе Посейдонның ұлы деп түрліше айтқан, сондай-ақ Приам мен Гекюбаның ұлы екені де айтылған. Оның екі ұлы болған.

Кейінгі суреттер

Лаоконның өлімі Римдегі Ватикан мұражайында сақталатын, Плиний Ескісі Родос мүсіншілері Агесандр, Атенодор және Полидорға жатқызған, аса танымал мәрмәр мүсін – «Лаокон және оның ұлдары» арқылы бейнеленген. Әртүрлі суретшілер, әсіресе Баччо Бандинелли оның көшірмелерін жасаған. Бұлар толық мүсінді (жоғалған бөліктерінің болжамды қалпына келтірілуімен) көрсетеді және Родос аралында, Родос рыцарьдарының Ұлы магистрінің сарайында, Римде, Флоренциядағы Уффици галереясында, Украинаның Одесса қаласындағы Археологиялық мұражай алдында орналасқан. Александр Кальдер 1947 жылы «Лаокон» деп атаған тұрақталған мүсінді (stabile) жасады; ол Лос-Анджелестегі Эли мен Эдит Броуд коллекциясының бөлігі. Мәрмәр «Лаокон» Лессингтің 1766 жылғы «Лаокон» атты еңбегіндегі орталық бейне болды, бұл Винкельман мен граф де Кайлусқа қарсы бағытталған эстетикалық poleмика еді. Дэниел Олбрайт өзінің «Жыланды түйіншектен ажырату: әдебиеттегі, музыкадағы және басқа да өнердегі модернизм» атты кітабында Лаоконның эстетикалық ойдағы рөлін қайта қарастырады. Гектор Берлиоздың 1863 жылғы «Трояндықтар» операсында Лаоконның өлімі – Энейдің кіруінен кейін бірінші актідегі маңызды сәт, оны сегіз орындаушы және қос хор («ottetto et double chœur») орындайды. Ол «Қорқынышты жаза» («frightful punishment») деген тармақпен басталады. Басқа әдеби сілтемелермен қатар, Джон Барт өзінің «Жолдың соңы» повесінде Лаоконның бюстін пайдаланады. R.E.M. тобының дебюттік альбомы «Murmur» (1983) құрамындағы «Laughing» әні Лаоконға сілтеме жасайды, оны әйел түрінде бейнелейді («Лаокон және оның екі ұлы»); олар сондай-ақ «Harborcoat» әнінде Лаоконды еске алады. «Астерикс және лавр гүлшоғыры» комиксі мүсіннің позын пародиялайды. Америкалық жазушы Джойс Кэрол Оутс 1989 жылғы «Американдық тәбеттер» романында Лаоконға сілтеме жасайды. Чарльз Диккенстің 1843 жылғы «Рождестволық ән» романының V тарауында Скрудж Рождество күні таңында оянып, «өзін Лаокон тәрізді жасайды». Барбара Тучманның «Ақымақтықтың маршы» Лаокон оқиғасын терең талдаудан басталады. Американдық феминист ақын және жазушы Мардж Пирси өзінің «Тас, қағаз, пышақ» (1983) жинағында «Лаокон – бұл суреттің аты» атты өлеңін жариялайды. Джон Стейнбек өзінің американдық әдебиет классикасы «Еденнің шығысында» Лаоконды еске алады, Салинас мектебіндегі сыныптардағы суреттерді сипаттағанда «жыландарға толығымен оралған Лаокон» суретіне сілтеме жасайды. Синклер Льюис өзінің «Арроусмит» романында Лаоконды еске алады, отбасылық даудың «жалпы композициясы Лаоконға едәуір ұқсас» екенін айтады. Постминималист суретші Ева Гессе өзінің алғашқы ірі тұрған мүсінін – биік оралған, арқандардан тұратын шеңберді – Лаокон (1966) деп атады. Ресейлік-американдық жазушы Владимир Набоков өзінің тоталитаризм туралы «Бенд Синистер» романында Лаоконды сөз етіп өтеді.