Кіріспе
Ирби (/local/'/ɜr//b//i/) – Англияның Мерсисайд графтығындағы Уиррал түбегіндегі ауыл. Ауылдың аумағы 20 шаршы километрді құрайды. Ирбидің солтүстігінде Ирби Хилл шағын ауылы орналасқан. Ол Уиррал қалалық округінің Грейсби, Фрэнкби және Ирби бөлігі болып табылады және Уиррал Батыс парламенттік сайлау округіне кіреді. 2001 жылғы халық санауы бойынша Ирбиде 6 110 адам тұрды. 2011 жылғы халық санауында Ирби үшін жеке статистика есептелмеді. Дегенмен, Грейсби, Фрэнкби және Ирби бөлігінің жалпы халқы 13 991 адамды құрады.
Irby (/local/'/ɜr//b//i/) is a village on the Wirral Peninsula, in Merseyside, England. The village covers an area of 20 square kilometres. To the north of Irby lies the associated hamlet of Irby Hill. It is part of the Greasby, Frankby and Irby Ward of the Metropolitan Borough of Wirral and is within the parliamentary constituency of Wirral West. According to the 2001 census, Irby had a population of 6,110, By the time of the 2011 census a separate statistic for Irby was no longer maintained. However, the total population of Greasby, Frankby and Irby Ward was 13,991.
Тарих
Ирби (Iri býr) атауы викингтерден шыққан, "ирландтықтардың шаруашылығы немесе қонысы" деген мағынаны білдіреді. Ол көне норвег тіліндегі Íri (ирланд) және bȳ (шаруашылық немесе қоныс) сөздерінен туындаған. Тарихи жазбаларда бұл атау Иреби (1096) және Иреби (1232) деп кездеседі. Атында викингтік "by" жұрнағы бар басқа жақын маңдағы қалалар мен ауылдарға Франкби, Гресби және Пенсби жатады. Домсдей кітабында тізілмегенімен, қазіргі ауылдың жері 1093 жылы Хью Лупус Сент-Вербург аббаттығына сыйға берілгені жазылған.
Ирби Милл
Ирбидегі диірменнің бар екендігі туралы 1431 жылғы жалдау шартында айтылған, онда жалдаушылар "Ирби диірменінде 16-шы өлшемге дейін ұнтақтауға" міндетті болған. Бұл диірменшіге осы көлемде ұн төленетінін білдіреді. Бұл бастапқы ағаш құрылымы 18 ғасырдың басында қанатты диірменмен ауыстырылды. 1878 жылдан бері пайдаланылмай, өте қираған күйде болған диірмен 1898 жылы бұзылды. Бертонмен салыстырылатын тағы бір құрылыммен бірге, бұл Виралдағы соңғы қанатты диірмендердің бірі болды. Бұзу жұмыстарын диірменші жалдаған біліктілігі жоқ жұмысшылар жүргізді. Олар бірінші кезекте кірпіш негізін бұзды, нәтижесінде бүкіл құрылым қауіпті түрде тұрақсыз болып, жерге құлап, ешкім жарақаттанбады немесе қаза болған жоқ. 1980 жылы қызметін бастаған Ирби Милл пабы, бұрын Ирби Милл Коттеджі деп аталған ғимараттың қасында орналасқан. Зал 11 ғасырдағы Сент-Вербург аббаттығының қоршалған сарайы мен сотының орнында салынған. Қазіргі таңда қоршау құрғап қалған, бірақ айқын сыртқы жиегі сақталған. Ирби залы 1962 жылы II санаттағы ескерткіш ретінде тіркелді.
География, геология және қоршаған орта
Ирби Уиррал түбегінің солтүстік бөлігінің батыс жағында, Ирланд теңізіндегі Хойлактан, Ди сағасынан және Мерси өзеніндегі Транмирден шамамен орналасқан. Ирби Тёрстастон төбесінің шығыс жағында, Квартерлік мұз дәуірінде қалыптасқан кең және жайпақ мұздық U пішіндес аңғардың батыс жағында жатыр. Негізгі тау жыныстары – Хелсби құмтас формациясының триастық бунтер құмтасы және Тарпорли балшық тас формациясының триастық балшық тасы. Бұл жерге Квартерлік мұз дәуірінен қалған малта тас балшығы және Ди жартастарына ұқсас сазды топырақ жамылған. Тас негізін көбінесе, Тёрстастон төбесінің шыңындағыдай көру мүмкін емес. Ирбидің ең жоғары нүктесі теңіз деңгейінен жоғары, Ирби залына жақын, Ирби жолында, ауылдың орталығында орналасқан. Тёрстастон төбесінің биік бөлігі батыста теңіз деңгейінен жоғары, солтүстікке қарай шамамен орналасқан.
Демография
1801 жылы халық саны 96 адамды, 1851 жылы 180 адамды, ал 1901 жылы 146 адамды құрады. Ирби этникалық тұрғыдан көп ұлтты болмаса да, экономикалық жағынан әртүрлі бірнеше ауданды қамтиды. Онда 1930 жылдары салынған жеке тұрғын үйлермен қатар, 1970 жылдары салынған түрлі өлшемдегі үйлер мен 1950 жылдары салынған мемлекеттік тұрғын үйлер де жақын маңда орналасқан. Осы себепті, бұл жергілікті тұрғындар үшін өте ыңғайлы тұру орыны саналады. Ирби екі жергілікті гимназияның білім алатын аймағында орналасқан: Calday Grange Grammar School for Boys және West Kirby Grammar School for Girls. Көптеген аудандары қалалық сипатта болғанына қарамастан, Ирби барлық тарапынан жасыл белдеу және орманды алқаптармен қоршалған.
Басқару
Тарихи тұрғыдан алғанда, Ирби Чешир графтығының құрамында болған, ол бұрын Вирал жүзінің Тёрстастон және Вудчерч приходтарының құрамындағы поселение болған. Ол 1866 және 1974 жылдар аралығында азаматтық приход ретінде тіркелген. Ирби 1866 жылдан бастап Виррал ауылдық санитарлық округінің, содан кейін 1894 жылдан бастап Виррал ауылдық округінің және 1933 жылдан бастап Виррал қалалық округінің бөлігі болды. 1974 жылдың 1 сәуірінде жергілікті басқаруды қайта ұйымдастыру нәтижесінде Вирралдың көп бөлігі, соның ішінде Ирби, Чеширден жаңадан құрылған Мерсисайд метрополитендік графтығына көшті. Қазіргі уақытта Ирби Уиррал қалалық округінің Грейсби, Фрэнкби және Ирби бөлігіне кіреді. Ол Уиррал қалалық кеңесінде үш кеңесшімен өкілдік етіледі. Соңғы жергілікті сайлау 2021 жылдың 6 мамырында өтті. Ауыл Уиррал-Батыс парламенттік округінің құрамына кіреді. Қазіргі парламент мүшесі – Маргарет Гринвуд, Лейборист партиясының депутаты, округтің төртінші өкілі. Осы лауазымда бұрын болған, округтің үшінші өкілі Эстер Маквей, консерватор саясаткер, 2010 жылдан 2015 жылға дейін депутат болды. Екінші өкілі Стивен Хесфорд 1997 жылдан 2010 жылға дейін Лейборист партиясының депутаты болды. 1983 жылы жаңадан құрылған округтің алғашқы өкілі консерватор Дэвид Хант болды, ол 1976 жылғы қосымша сайлауда бұрынғы Уиррал округінен сайланды. Алдыңғы депутаттардың қатарында бұрынғы Сыртқы істер министрі, Қаржы министрі және Парламент спикері Селуин Ллойд, сондай-ақ Левер ағайындыларын құрған Уильям Левер де болды.
Дүкендер
Ирбидің шағын сауда алаңында Morrisons жергілікті ыңғайлы дүкені орналасқан, оның ішінде Пошта бөлімшесі де бар. Сауда алаңында шаштараздар, гүл дүкені, жылдам тамақ сататын орындар, мейрамханалар және алкогольдік сусындар сататын дүкендер де кездеседі.
Қызметтер
Ароу парк ауруханасы ауыл орталығынан шамамен бір шақырым қашықтықта орналасқан, және оның құрамында Жедел жәрдем және Төтенше жағдайлар бөлімі бар. Ирбиде дәріхана және тіс дәрігері қызмет көрсетеді. Ирбидің Милл Хилл көшесіндегі көлік құралдарының техникалық тексеру орталығы бар. Ирби телефон станциясы 6 653 тұрғын үй және 155 коммерциялық объектіге қызмет көрсетеді. Станцияны BT компаниясы басқарады және ADSL қызметтерінің ішінде басқа да қызметтерді ұсынады.
Мектептер
Пенсби орта мектебі – ең жақын мемлекеттік орта мектеп. Ирби бастауыш мектебі жергілікті мемлекеттік бастауыш мектеп, ал Даупул КофЕ бастауыш мектебі де жақын маңда, Тёрстастон бағытында орналасқан. Дегенмен, бұл аймақтағы балалар Виралдағы көптеген басқа мектептерге қатырайды: Calday Grange Grammar School, West Kirby Grammar School, Birkenhead School, Birkenhead Preparatory School, Birkenhead High School – мысалы, бес мектепті атағанға дейін.
Шіркеулер
Ирбиде үш шіркеу бар. Олардың екеуі – Ирби методистік шіркеуі және Ирби евангелистік шіркеуі. Ал Сент-Чад шіркеуі Торстастондағы Сент-Бартоломей шіркеуінің бөлімшесі болып табылады. Фрэнк Лестер бұрын методист ғибадатханасының органшысы болған.
Бос уақыт
Ирбиде Тингволл жолында орналасқан ауылдық үй бар, онда 1962 жылдың 7 қыркүйегінде The Beatles тобының концерті өткен. Ауылда 1-Thurstaston скаут тобы қызмет етеді, ол 1933 жылы құрылған, бұл 1929 жылы Арару паркінде, шамамен бір шақырым қашықтықта өткен 3-ші дүниежүзілік скауттық джамбореден кейін көп ұзамай болған. Ирби клубы 1930-шы жылдардың басында құрылды және ауылдың орталығында, бұрынғы Роукери фермасының үйі болған ғимаратта орналасқан. Ирби кітапханасы Тёрстастон жолында орналасқан және 18 ғасырдағы Манор фермасының орнында 1960-шы жылдардың соңында салынған.
Қоғамдық үйлер
Анкор мейрамханасы Ирбидегі ең көне ғимараттардың бірі болып табылады, және BBC Domesday жобасының мәліметтеріне сәйкес, 17 ғасырда шағын үй ретінде салынған. Шиппонс Thingwall Road көшесінде орналасқан, құмтастан салынған ауылдық паб, ол бұрынғы шаруашылық ғимараттарынан қайта жаңартылған. Ирби диірмені ауыл орталығынан алыс, Ирби төбесінде, Гресби бағытында орналасқан. Бұл 19 ғасырдың басында салынған, ал 1898 жылы түпнұсқа жел диірмені бұзылған диірменшінің үйі.
Парктер мен ортақ жерлер
Арроу паркі ауылдан шамамен 1.6 км (2 км) шығысқа қарай орналасқан, ал Тёрстастон Common батысқа қарай бірнеше жүз метрлік қашықтықта.