Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ханс Дженни (16 тамыз 1904 жылы Базельде дүниеге келген, 23 маусым 1972 жылы Дорнахта қайтыс болған) – швейцариялық дәрігер және табиғаттанушы ғалым, дыбыс толқындарының акустикалық әсерлерін сипаттау үшін "кимматика" терминін енгізген.
Hans Jenny (16 August 1904 in Basel – 23 June 1972 in Dornach) was a Swiss physician and natural scientist who coined the term "cymatics" to describe acoustic effects of sound wave phenomena.
Өмір және мансап
Дженни Швейцарияның Базель қаласында дүниеге келген. Докторлық дәрежесін алғаннан кейін төрт жыл бойы Цюрихтегі Рудольф Штайнер мектебінде ғылым пәнін оқытты, содан кейін медициналық тәжірибасын бастады. 1967 жылы Джени «Cymatics: The Study of Wave Phenomena» атты алғашқы томын жариялады. Екінші том 1972 жылы, ол қайтыс болған жылы шықты. Бұл кітап – дыбыс тербелістерінің сұйықтықтарға, ұнтақтарға және сұйық пастаға тигізетін әсерінің жазба және фототүсірілім түріндегі құжаты болды. Ол: «Бұл реттелмеген хаос емес, динамикалық, бірақ реттелген үлгі», – деген қорытынды жасады. Джени кристалл осцилляторларын және өзінің тоноскопын пайдаланып, пластиналар мен мембраналарды тербелдірді. Ол диаметрі 60 см қара барабан мембранасына кварц құмын септі. Мембрана қағаз түтігі арқылы жоғары дауыспен ән айту арқылы тербеліске келтірілді, ал құм 1787 жылы бұл құбылысты ашқан Эрнст Хладни есімімен аталған симметриялық Хладни үлгілерін жасады. Төменгі тонды дыбыстар қарапайым және айқын суреттерді тудырды, ал жоғары тонды дыбыстар күрделі құрылымдарды қалыптастырды.
Jenny was born in Basel, Switzerland. After completing a doctorate he taught science at the Rudolph Steiner School in Zürich for four years before beginning medical practice. In 1967, Jenny published the first volume of Cymatics: The Study of Wave Phenomena. The second volume came out in 1972, the year he died. This book was a written and photographic documentation of the effects of sound vibrations on fluids, powders and liquid paste. He concluded, "This is not an unregulated chaos; it is a dynamic but ordered pattern." Jenny made use of crystal oscillators and his so called tonoscope to set plates and membranes vibrating. He spread quartz sand onto a black drum membrane 60 cm in diameter. The membrane was caused to vibrate by singing loudly through a cardboard pipe, and the sand produced symmetrical Chladni patterns, named after Ernst Chladni, who had discovered this phenomenon in 1787. Low tones resulted in rather simple and clear pictures, while higher tones formed more complex structures.
Мұра
Хладни мен Дженнидің жұмысы Альвин Люциерге әсер етті және оның «Оңтүстік патшайымы» композициясының тууына себеп болды. Циматиканы MIT-де Advanced Visual Studies (CAVS) орталығының негізін қалаушы Дьердь Кепес та зерттеді. Оның осы саладағы жұмысына акустикалық тербеліспен қоздырылған металл жақтар кірді, оларға тор түрінде кішкентай тесіктер салынған. Осы тесіктер арқылы газдың кішкентай жалындары жанды, нәтижесінде термодинамикалық үлгілер көрінетін болды. Хафлер триосының «Дәл мен айтқандай» атты арнайы басылымына «профессор Ханс Дженни ұсынған техникаларға негізделген және одан әрі дамытылған» материалдарды қамтитын DVD қосымшасы бар. Фотограф Александр Лаутервассер да су бетін бейнеледі, оған синусоидалық толқындардан бастап Бетховен, Карлхайнц Штокхаузен музыкасы мен тармақты ән салу сияқты әртүрлі дыбыс көздері әсер етті.
Chladni's and Jenny's work influenced Alvin Lucier and helped lead to his composition Queen of the South. Cymatics was also followed up by Center for Advanced Visual Studies (CAVS) founder György Kepes at MIT. His work in this area included an acoustically vibrated piece of sheet metal in which small holes had been drilled in a grid. Small flames of gas burned through these holes and thermodynamic patterns were made visible by this setup. A special edition of the Hafler Trio's work Exactly As I Say includes a DVD containing material said to be "based on and extended from techniques suggested by Prof. Hans Jenny". Photographer Alexander Lauterwasser has also captured imagery of water surfaces set into motion by sound sources ranging from sine waves to music by Beethoven, Karlheinz Stockhausen and overtone singing.