Кіріспе

Жапон суретшісі (1935–1983)

Шужи Терайама (寺山 修司) – жапондық авангард ақын, драматург, жазушы, кинорежиссер және фотограф. Оның туындылары радио драмадан, тәжірибелік теледидардан, подполье (Ангура) театрынан, контрмәдениеттік эсселерден бастап, Жапон жаңа толқыны мен "кеңейтілген" киноға дейін жетеді. Көптеген сыншылар оны Жапониядан шыққан ең өнімді және ойландыратын шығармашылық тұлғалардың бірі деп есептейді. Ол 1970 жылдардан бері түрлі жапондық кинорежиссерлерге әсер еткен деп саналады.

Өмір

Тераима 1935 жылдың 10 желтоқсанында Аомори префектурасының Хиросаки қаласында Хачиро мен Хатсу Тераиманың жалғыз ұлы болып дүниеге келді. Тераима тоғыз жасқа толғанда, анасы американдық әскери базада жұмыс істеу үшін Кюсюға көшіп кетті, ал ол Аоморидағы Мисава қаласындағы туыстарымен бірге тұруға кетті. Тераима 30 мыңнан астам адамның қаза болуына себеп болған Аоморидегі әуе шабуылдарын бастан өткерді. Оның әкесі 1945 жылдың қыркүйегінде Индонезияда Тынық мұхиты соғысының соңында қайтыс болды. 1963 жылдың 2 сәуірінде Кёко Кудзёға (九條今日子) үйленді: кейіннен олар бірлесіп Тендзё Саджики театр труппасын құрды. Кудзё кейіннен труппаның серіктесі Ютака Хигасипен некеден тыс қарым-қатынас жасады. Олар 1970 жылдың желтоқсанында ресми түрде ажырасты, бірақ Тераиманың 1983 жылдың 4 мамырында бауыр циррозынан қайтыс болғанға дейін бірге жұмыс істеуін жалғастырды. Кудзё 2014 жылдың 30 сәуірінде қайтыс болды.

Мұра

1997 жылы Аомори префектурасының Мисава қаласында Шуджи Терайама мұражайы ашылды. Мұражайға оның анасы Хатсу сыйлаған жеке заттары қойылды. Мұражайды бұрын Терайамамен бірлесіп жұмыс істеген суретші Киёси Авадзу жобалаған. 2015 жылдан бастап мұражай директоры – ақын Эймей Сасаки, ол бұған дейін «Кітаптарыңды лақтырып таста, көшеде митингіге шық» (1968) фильмінде түскен. 2001 жылы «Asahi Performing Arts Awards» сыйлығын тағайындағанда «Asahi Shimbun» газеті Терайаманың есімімен сыйлық ашты. «Тераяма Шуджи сыйлығы – көркемдік жаңашылдық көрсеткен жеке тұлғалар мен ұйымдарды марапаттау үшін тағайындалған». Дегенмен, бұл сыйлықтар 2008 жылы тоқтатылды. Терайама көптеген хит әндердің сөзін жазды, олардың ішінде Маки Асакаваның «Камоме» (Шағала) және Кармен Макидің «Токи ни ва хаха но наи ко но юу ни» (Кейде анасы жоқ бала сияқты) әндері бар. 2012 жылдың наурыз айында Лондондағы Tate Modern Терайамаға құрмет көрсету шарасын өткізді, онда Кёко Кудзё және Терайаманың ассистент режиссері Хенрику Морисаки қатысты.