Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Көкөніс шырыны – негізінен ұсатылған көкөністерден жасалған сусын, сонымен қатар ұнтақ түрінде де кездеседі. Дәмі жақсарту үшін көкөніс шырыны көбінесе алма немесе жүзім сияқты жемістермен араластырылады. Ол жиі жеміс шырынына қарағанда аз қантты балама ретінде жиі мақталады, алайда кейбір коммерциялық көкөніс шырыны брендтері жеміс шырынын тәттілендіру үшін пайдаланады және олардың құрамында көп мөлшерде натрий болуы мүмкін.
Vegetable juice is a juice drink made primarily of blended vegetables and also available in the form of powders. Vegetable juice is often mixed with fruits such as apples or grapes to improve flavor. It is often touted as a low sugar alternative to fruit juice, although some commercial brands of vegetable juices use fruit juices as sweeteners, and may contain large amounts of sodium.
Үйде дайындалған шырын
Үйде көкөніс шырыны жасау – коммерциялық шырындарды сатып алуға балама болып табылады және көкөністер мен жемістерге жеткіліксіз диетаны толықтыруға көмектеседі. Шырын сарқыты (соковыжималка) шырынды көкөніс талшықтарынан бөліп алады. Бұраулы (мастикациялық) шырын сарқыттары баяу айналатын ұнтақтау механизмін пайдаланады. Арзан әрі жылдам балама – бөлу үшін центробектік күшті қолдану. Бұраулы процестің баяу жылдамдығы көкөністерді тотығудан және ыстықтан (үкелістен туындаған) қорғауға, соның салдарынан қоректік заттардың ыдырауын азайтуға мүмкіндік береді. Бұраулы шырын сарқыттарын жақтаушылар ферменттердің сақталуын жиі айтады, бірақ олар көбінесе нақты көрсетілмейді және академиялық зерттеулермен дәлелденбеген. Бидай шөбінің жұқа жапырақтарын шырындылау үшін көбінесе бұраулы процесті қолдану қажет.
Making vegetable juice at home is an alternative to buying commercial juices, and may augment diets low in vegetables and fruits. The juicer separates juice from pulp fibers. Masticating juicers employ a slow geared grinding mechanism. A cheaper and faster alternative uses centrifugal force to achieve separation. The slower speed of the masticating process is held to protect the vegetables from oxidation and heat (from friction), reducing nutrient breakdown. Advocates of masticating juicers often cite the preservation of enzymes, though these are rarely specified and the claims are unsubstantiated by a body of academic support. Juicing the fine leaves of wheatgrass usually requires a masticating process.
Түрлері
Көбінесе көкөніс шырындары әртүрлі комбинациядағы сәбіз, қызылша, қабақ және томаттан жасалады. Соңғы екеуі, техникалық тұрғыдан көкөніс болмаса да, дәмділігін арттыру үшін жиі қолданылады. Көкөніс шырындарында тағы да ақжеңке, дала қызылшасы, қарақұмық, сельдерей, фенхель және қияр сияқты ингредиенттер танымал. Кейбіреулер емдік мақсаттар үшін лимон, сарымсақ және имбирь қосады. Тағы да кең таралған шырындарға сәбіз шырыны, томат шырыны және репа шырыны жатады. Азия мәдениеттерінде, әсіресе Қытайда, қытайлық ям (қытайша: shān yào, жапонша: nagaimo) де көкөніс шырындары үшін қолданылады. Дегенмен, оны көбінесе аз мөлшерде қолданады, себебі көптеген қытайлықтар оны көкөніс емес, дәрі деп санайды. Жапонияда "Аожиру" деп сатылатын қарақұмық шырыны, денсаулыққа пайдалы екендігімен және ащы дәмімен кеңінен танымал. Жапония сонымен қатар, батыс шырындарынан айырмашылығы, дәмділігі үшін томат шырынының көп мөлшеріне емес, сәбіз бен жемістерге тәуелді болатын бірнеше түрлі көкөніс шырындарын ұсынады.
Commercial vegetable juices are commonly made from varying combinations of carrots, beets, pumpkin, and tomatoes. The latter two, although not technically vegetables, are commonly used to increase palatability. Other popular items in vegetable juices are parsley, dandelion greens, kale, celery, fennel, and cucumbers. Lemon, garlic and ginger may be added by some for medicinal purposes. Other common juices include carrot juice, tomato juice, and turnip juice. In Asian cultures, primarily Chinese, Chinese yam (Chinese: shān yào, Japanese: nagaimo) is also used for vegetable juices. They are used quite sparingly, however, for many Chinese consider it to be a medicine rather than a vegetable. Kale juice marketed as Aojiru in Japan has become well known for its purported health benefits and bitter taste. Japan also markets several kinds of vegetable juices which, unlike Western juices, usually depend on carrots and fruits instead of large amounts of tomato juice for their flavor.
Тамақ
Жалпы, көкөніс шырындары толық көкөністердің орнына емес, қосымша ретінде қолдануға кеңес беріледі. Дегенмен, шырынның толық көкөністермен салыстырғандағы нақты тағамдық құндылығы әлі де даулы. АҚШ Ауыл шаруашылығы министрлігінің американдықтарға арналған нұсқаулығында 3/4 стакан 100% көкөніс шырыны бір порция көкөніске тең деп көрсетілген. Бұл 2006 жылғы зерттеуде расталды, онда жүрек-қан тамырлары аурулары мен қатерлі ісіктердің қаупін азайту тұрғысынан шырынның толық көкөністер сияқты денсаулыққа пайдалы екендігі анықталды, бірақ авторлар "адам деректерінің жетіспеушілігі және қайшы нәтижелер қорытындыларға кедергі келтірді" деп атап өтті. Тағы бір зерттеу көкөніс шырынын ішу Альцгеймер ауруының қаупін 76%-ға төмендетуі мүмкін екенін көрсетті. Алайда, Ұлыбританиялық Тамақтану қоры көкөніс шырыны бір порция ретінде есептелгенімен, оның мөлшеріне қарамастан, тек бір порцияға ғана есептелетінін мәлімдейді. Сонымен қатар, 2007 жылғы жапондық зерттеуде жапондық саудалық шырындардың тағамдық пайдасы болғанымен, олар көкөніс тұтынудың негізгі тәсілі ретінде жеткіліксіз екені анықталды. Көптеген танымал көкөніс шырындарында, әсіресе томаты көптерінде натрийдің құрамы жоғары, сондықтан оларды денсаулық үшін тұтынуда сақтық таныту қажет. Кейбір көкөністер, мысалы, қызылша, көп мөлшерде қант қамтиды, сондықтан оларды шырынға қосу кезінде абай болу керек. Белгілі бір көкөніс шырындарын тұтыну оксалаттың қабылдануына айтарлықтай үлес қосуы мүмкін; кальций оксалаты тастары пайда болатын адамдарға көкөніс шырындарын тұтынуды шектеу ұсынылуы мүмкін. Оксалатқа бай шырынды ішумен байланысты оксалатты нефропатияның жағдайлары да сезімтал адамдарда тіркелген. Көкөніс шырынының нақты тағамдық пайдасы туралы пікірлер әртүрлі болғанымен, 2008 жылғы UC Davis университетінің зерттеуі көкөніс шырынын күнделікті ішудің адамдардың күнделікті ұсынылған көкөніс порциясын алу мүмкіндігін едәуір арттыратынын көрсетті. Көкөніс жеудің оңай болуы адамдарды диетасына көбірек көкөніс қосуға ынталандырды. Толық көкөністерді жеуден бас тартатын балалар жеміс шырынымен араластырылған көкөніс шырынын дәмді деп таба алады.
In general, vegetable juices are recommended as supplements to whole vegetables, rather than as a replacement. However, the actual nutritional value of juices versus whole vegetables is still contested. USDA guidelines for Americans states that 3/4 cup of 100% vegetable juice is equivalent to one serving of vegetables. This is upheld by a 2006 study, which found that juices provide similar health benefits as whole vegetables in terms of reducing risks of cardiovascular disease and cancer although the authors noted "a lack of human data and contradictory findings hampered conclusions". Another study has found that drinking vegetable juice reduces risks of Alzheimer's disease by 76%. However, the British Nutrition Foundation holds that although vegetable juice counts as a serving, it can only count as one serving, regardless of the amount of juice drunk. Additionally, A 2007 Japanese study showed that although Japanese commercial juices had nutritional benefits, they were insufficient as a primary mode of vegetable consumption. Many popular vegetable juices, particularly ones with high tomato content, are high in sodium, and therefore consumption of them for health must be carefully considered. Some vegetables such as beets also contain large amounts of sugar, so care must be taken when adding these to juices. Consumption of certain vegetable juices can also contribute substantially to oxalate intake; people who form calcium oxalate stones may be advised to limit consumption of vegetable juices. Cases of oxalate nephropathy associated with oxalate rich juice intake have also been documented in susceptible individuals. Although the actual nutritional benefits of vegetable juice are contested, a 2008 UC Davis study found that drinking vegetable juice daily significantly increased drinkers' chances of meeting the daily recommended number of vegetable servings. Having an easy source of vegetables encouraged drinkers to incorporate more vegetables into their diets. Children who refuse whole vegetables may find vegetable juice, when blended with fruit juice, a palatable alternative.