Кіріспе

Британдық колониялық әкім (1882–1969)

Сэр Гарольд Альфред МакМайкл (15 қазан 1882 – 19 қыркүйек 1969) – британдық колониялық әкім, Палестинаның жоғарғы комиссары қызметін атқарған.

Ерте өмір және мансап

Бедфорд мектебінде білім алған МакМайкл Кембридждегі Магдалина колледжін үздік дипломмен бітірді. Мемлекеттік қызмет емтиханын сәтті тапсырғаннан кейін, ол Англо-Мысырлық Суданда Судан саяси қызметіне қабылданды. Ол 1915 жылға дейін Көк Ніл провинциясында қызмет етті, содан кейін Хартум провинциясының аға инспекторы болды. 1926 жылы ол азаматтық хатшы лауазымына көтерілді. 1933 жылы ол 1937 жылға дейін Танганьиканың губернаторы қызметін атқарды.

Палестинаның жоғарғы комиссары

Келесі жылы ол Палестинадағы британдық мандаттың жоғарғы комиссары болды және кем дегенде 768 еврей босқынын MV Struma кемесімен өлімге жібергені үшін кінәландырылды. Ол қызмет еткен кезеңде МакМайкл жеті рет қастандыққа ұшырады, көбінесе Лехи тобы (Стерн тобы) тарапынан. Соңғы қастандықта ол және оның әйелі 1944 жылғы 8 тамызда, жоғарғы комиссар қызметінен ауыстырылуға бір күн бұрын, Стерн тобы жасаған шабуылдан аман қалды. МакМайкл сондай-ақ Мальтаның жоғарғы комиссары болып та қызмет етті.

Малайялық одақ

Британдық әскери әкімшілік 1945 жылдың 5 қыркүйегінде Сингапурға британдық одақтас күштерінің қонғаннан кейін бірнеше күн ішінде Малай штаттарын орталықтандырылған басқаруға соғысқа дейінгі жоспарларды қайта жаңғырту міндетін алды. Британдық Палестина мандатының жоғары комиссары қызметін аяқтаған Макмайкл, Малай Одағының ұсынысы бойынша Малай билеушілерімен ресми келісімдерге қол қоюға уәкілеттік алды. Макмайкл 1945 жылдың қазан айында Джохор сұлтаны Ибрагимнен бастап Малай билеушілеріне бірнеше рет сапар жасады. Сұлтан жыл соңында Англияға баруға қатты ниеттенгендіктен, Макмайклдың ұсынысына тез келісті. Макмайкл осы ұсыныс бойынша басқа Малай билеушілеріне де сапар жасап, олардың келісімін сұрады. Көптеген Малай билеушілері өздерінің патшалық мәртебесін жоғалтудан және өз штаттарының тай саяси ықпалына түсуінен сескеніп, Макмайклмен келісімдерге қол қоюға күшті қарсылық көрсетті. Сұлтандар мәжбүрлі түрде қол қойғанын атап өткен жөн. Британдықтар келісімге қол жеткізуге мүдделі болды және қажет болған жағдайда келіспейтін кез келген сұлтанды тақтан алуға дайын тұрды. Малай сұлтандарының бәрі осылай аз қарсылықпен қол қойғанының себебі британдықтардың қарапайым хитролығына байланысты. Оларға егер қарсылық көрсеткен жағдайда, соғыс кезінде жапондықтармен болған қарым-қатынастары, мінез-құлқы және ынтымақтастығына қатысты тергеу жүргізілетіні айтылды. Көптеген билеушілер өздерінің лауазымдары мен әлеуметтік жағдайы жойылады деп қорқып, тез арада келісімге келді. Кейін олардың мәртебесі бекітіліп, қауіпсіздігі қамтамасыз етілген соң, көптегендері өздерінің штаттық кеңестерімен немесе бір-бірімен кеңесу мүмкіндігіне ие болмағанына шағымдана бастады. Кедах сұлтанының айтуынша, "Маған ауызша ультиматум қойылды және белгілі бір мерзім берілді, егер мен жаңа келісімге қол қоймасам, оның орнына қол қоятын мұрагер тағайындалатын болады". Келісімдерде британдықтардың исламдық салт-дәстүрлерге қатысты мәселелерден басқа Малай штаттарының барлық әкімшілік билігіне ие болуы көзделді. Малайлар келісімдерге қарсы күшті наразылық білдірді, себебі бұл Малай билеушілерінің рухани және моральдық беделін, оларға Малайлар жоғары баға бергендігін шектеуге әкелді. Малайлар мен қытайлар арасындағы қарым-қатынастардың шиеленісі жоғары болды және Малай еместерге азаматтық беру перспективасы Малайлар үшін қабылданбас деп есептелді. Малай Одағына қарсылық және Макмайклдың Малай билеушілерінің келісімін алудағы қатал әрекеттері Британдық Малайяда Малай ұлтшылдығының тууына себеп болды.

Отбасы

МакМайклдың қызы Араминта саясаткер және кәсіпкер Тоби Лоуға, 1-ші Барон Олдингтонға үйленді. Оның тағы бір қызы Присцилла АҚШ Әскери-теңіз күштерінің офицері Джеймс Рейнске тұрмысқа шықты.