Кіші Сиу өзені: тарихы, географиясы және экологиясы
Little Sioux River
Кіші Сиу өзені – АҚШ-тағы 415 км-лік өзен. Миннесотадан басталып, Айова арқылы Миссуриге құяды. Тарихи атауы, салалары және су тасқынынан қорғау жобалары туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кіші Сиукс өзені – АҚШ-тағы өзен. Ол Миннесота штатының оңтүстік-батысында, Айова штатының шекарасына жақын жерде басталып, 258 миль (415 км) қашықтыққа солтүстік-батысқа қарай ағып, Айова штатының солтүстік-батысы арқылы Миссури өзеніне құяды. Бұл өзен Сиу тайпасы үшін Энеа ваудепон, яғни "Тас өзені" деп белгілі болған. Оның салалары – Очиедан өзені, Мейпл өзені және Кіші Сиукс өзенінің Батыс саласы. Кіші Сиукс өзені 1947 жылы басталган, Айова штатының су тасқынын бақылау және топырақты қорғауға бағытталған маңызды Неппер су бассейні жобасының бір бөлігі болып табылады. Айова штатының Турин қаласында Кіші Сиукс өзенінің орташа жылдық су шығыны секундына 1761 куб футты құрайды.
The Little Sioux River is a river in the United States. It rises in southwestern Minnesota near the Iowa border, and continues to flow southwest for 258 mile (415 km) across northwest Iowa into the Missouri River at Little Sioux. The Little Sioux River was known as Eaneah waudepon or "Stone River" to the Sioux Indians. Its tributaries include the Ocheyedan River, Maple River and the West Fork of the Little Sioux River. The Little Sioux River is integral to the Nepper Watershed Project, a major Iowa flood control and soil conservation program that was introduced in 1947. At Turin, Iowa, the Little Sioux River has a mean annual discharge of 1,761 cubic feet per second.
Тарих
Француз Луизианасы АҚШ-қа сатылғанға дейін, өзен "Айова тайпасының өзені" деген мағына беретін Rivière des Aiaouez деп аталған. Кіші Сиу аңғары 1857 жылғы Рух көліндегі қырғын оқиғасында маңызды рөл атқарды, онда Санти Сиу басшысы Инкпадута Смитлендке дейін төмен ағысқа қарай шабуылдар жасаған. Өзен аңғары сондай-ақ 19 ғасырдағы заңнан тыс Джесси Джеймс туралы халық ауыз әңгімелерінде маңызды орын алады, ол 1870 жылдары орманды шатқалдары бар оқшау аңғарды жасырынған жер ретінде және солтүстікке Минесотаға қарай бару жолы ретінде пайдаланған дегенді айтады.
Prior to the sale of French Louisiana to the United States, the river was known as the Rivière des Aiaouez meaning "River of the Ioways". The Little Sioux Valley was important in the Spirit Lake Massacre of 1857, when the Santee Sioux chief Inkpaduta made forays as far downstream as Smithland. The river valley also figures prominently in folklore about the nineteenth century outlaw, Jesse James, who reportedly used the secluded valley, with its wooded ravines, as a hideout and a route north to Minnesota during the 1870s.
Геология
Геологиялық тұрғыдан алғанда, Кіші Сиук "Айова Ұлы көлдері" (Спирит көлі, Шығыс және Батыс Окободжи) жанындағы мұздық шұңқырлар аймағында бастау алады. Одан кейін ол Миссури өзенінің жайылмасына құятын Лосс төбелеріне қарай, өнімді ауыл шаруашылығы аймағынан өтеді. Өзеннің орта ағысының көп бөлігі (атап айтқанда, Линн Гроувтен Смитлендке дейін) бұрқасып ағатын, жабайы сипаттағы өзен болып табылады, онда каноэмен жүзуге, кемпинг жасауға және балық аулауға тамаша мүмкіндіктер бар. Дегенмен, Смитлендтен сағасына дейін өзен арнасы түзетіліп, экологиялық жағдайы нашарлаған.
Geologically, the Little Sioux rises in a region of glacial potholes near the "Iowa Great Lakes" (Spirit Lake, and East and West Okoboji). It then traverses a rich agricultural region on its way to the Loess Hills, from which it then flows out onto the floodplain of the Missouri River. Through much of its middle course (i. e., from Linn Grove to Smithland) the Little Sioux is a relatively wild meandered stream, with excellent canoeing, camping, and fishing opportunities. However, from Smithland downstream to its mouth, the river has been channelized and environmentally degraded.
Су тасқыны
Көктемнің басында және соңында өзеннің тасуы жиі болады, себебі қыста көп жауған қар еріп суға айналады. Бұл өзен жағасындағы мақта ағаштарынан тұратын ормандардың құнарлы егістік жерлерге жақын пайда болуына себеп болды. Сәйкесінше, аңшылар күзгі аң ауру маусымында аққұйрықты еліктерге, қояндарға және фазандарға толы аулаудың қуанышын баяндайды.
Flooding of the river is common in early to late spring, as the often heavy winter snow melts. This has resulted in riparian woodlands of cottonwood trees adjacent to fertile farm ground on the bottomlands. Correspondingly, hunters are rewarded with a bounty of white tailed deer, rabbits and pheasants during the fall hunting season.
Балық аулау
Балық аулауға ең қолайлы кезең көктемнің соңында, су тасқыны тартылғаннан кейін болады. Бұқа басы және каналдық қалыңбалық сияқты жеуге жарамды балықтар көбінесе тек ілгек пен құртпен ұсталады, сонымен қатар солтүстік шортан, шабақ және қақпанды есек те кездеседі.
Fishing opportunities are best in late spring after flood waters have dissipated. Edible gamefish such as bullhead and channel catfish are frequently caught with nothing more than a hook and worm, with northern pike, walleye, and shovelnose sturgeon also available.