Кіріспе

Зергерлік бұйымдар

Манжеткалар – көйлектің манжеттерін бекітуге арналған зергерлік бұйымдар. Манжеткалар шыны, тас, былғары, металл, қымбат металл немесе олардың комбинациясы сияқты әртүрлі материалдардан жасалуы мүмкін. Манжеткаларды бекіту әдетте алдыңғы бөлімінің дизайнына байланысты иілмелі немесе кері механизмдер арқылы жүзеге асырылады, оларды орнына бүктеуге болады. Сондай-ақ, тізбекшелі немесе иілген артқы бөлігі бар түрлері де бар. Манжеткалардың алдыңғы бөліктері әшекей тастармен, инкрустациямен, кіріктірілген материалмен немесе эмальмен безендірілуі мүмкін және екі немесе үш өлшемді формада жасалуы мүмкін. Манжеткалар екі жағында түймешелері бар, бірақ түймелері жоқ жеңдері бар көйлектермен ғана қолданылады. Бұл бір немесе екі ұзындықтағы ("француз") манжеттер болуы мүмкін, оларды "бетке қарай" (екі шеті де сыртқа қарай) немесе "цилиндр стилінде" (бір шеті сыртқа, екіншісі ішке қарай, жиегі жабысқан күйде) тағуға болады. АҚШ-та "цилиндр стилі" 19 ғасырдың белгілі ойыншысы және клоуны Дэн Райс арқылы танымал болды, бірақ көбінесе "бетке қарай" манжеткалар артықшылыққа ие.

Жабылу механизмі

Манжеткалардың дизайны әртүрлі, ең дәстүрлісі – "қос панель" деп аталатын түр, ол қысқа тіреуден немесе (көбінесе) екі дискі тәрізді бөлікті жалғастыратын тізбектен тұрады, екеуі де әсемделіп жасалған. Киттің қанаты мен иілмелі тіреуі бар манжеткалардың бір жағында әсемделіп жасалған жалпақ беті бар, ал екінші жағында тек иілмелі штанга мен оның тіреуі көрінеді. Иілмелі штанга тік орналасады (тіреумен бір бағытта) манжеткаларды кию және шешу үшін, содан кейін киген кезде оларды бекітіп ұстау үшін көлденең бұрылады. Ең жақсы көрінетін жағындағы әсемделіп жасалған бет әдетте үлкенірек болады; кішкентай бөлікті әртүрлі дизайнмен жалғастыруға болады: ол түйме тесігінен өтуге жеткілікті кішкентай болуы мүмкін; ол бөлек орнатылып, екінші жағынан бекітілуі мүмкін; немесе орталық тіреуде иілмелі бөлігі болуы мүмкін, манжетка түйме тесігінен өткен кезде тіреуге тік бұрышта айналады. 1990 жылдары серпімді бөлігімен жалғастырылған, түйілген, жарқын түсті жібек манжеткалар қайтадан танымал болды.

Нысан

Манжетканың көрінетін бөлігі көбінесе монограммамен немесе бір түрлі әшекеймен безендіріледі, мысалы, туған таспен немесе хоббиді немесе жақындықты көрсететін нәрсемен. Жаңашылдық, дәстүрлі және заманауи сияқты түрлі стильлер бар. Манжеткаларды күнделікті киіммен, бейресми киіммен немесе бизнес-костюмдермен, тіпті жартылай ресми (қара галстук немесе Stroller) және ресми киіммен (күнделікті киім немесе ақ галстук) киюге болады, онда олар қажетті болып табылады және көйлек шнурларымен үйлестіріледі. Түсті және ойын-сауық манжетка дизайндары көбінесе жай және шамалы бейресми шараларға ғана қолайлы, және ол адамның көңілді, жақымды және достық екенін көрсетеді. Дегенмен, ресми киімге қатысты талаптар қатаң, ақ галстук шаралары үшін інжу манжеткалары артықшылыққа ие. Дәстүрлі түрде манжетканың металлын сағат корпусы, белдік тоқасы, галстук ұстағышы немесе жүзік сияқты басқа әшекейлермен үйлестіру маңызды деп есептелген. Стиль мамандары күндіз алтын, ал кешке күміс киюді ұсынады, бірақ бұл талаптар бұрынғыдай маңызды емес.

Матадан жасалған манжетка түймелері

Манжетканың тағы бір түрі - арзан жібек түйін, ол көбінесе екі біріктірілген маймыл түйіні немесе түрік бас түйінінен тұрады. 1904 жылы осы түйіндерді Парижтік көйлек тігуші Шарвет таныстырған. Олар тез танымал болды: "Шарвет [link] бұралған тоқыма түймелері – қазіргі сәндің белгісі" деп жазды 1908 жылы The New York Times газеті. Француз манжеттері жиі екі түймелі манжеткалардың орнына, түс жағынан үйлестірілген жібек түйіндер жиынтығымен толықтырылады. Бүгінде олар көбінесе жібектен жасалмайды, керісінше, эластикалық ядроға оралған матадан тұрады. Осы сәннің танымал болуына байланысты, жібек түйінге ұқсайтын металл манжеткалар да қолданылады.

Бірін-бірі ауыстыратын манжетка түймелері

Соңғы жылдары алмастырылатын манжетка түймелері қайтадан нарыққа оралуда. Cartier 1960 жылдары олардың түрін ұсынды, ол екі шетінде де ілмегі бар таяқшадан тұрады, бұл мотивті таяқшаға перпендикуляр орналастырып бекітуге мүмкіндік береді. Cartier алмастырылатын мотивтерді «батон» деп атады. Таяқшалар жинағы коралл, карнелиан, лазурит, тау кристаллы, оникс, жолбарыс көзі және малахиттен жасалған батонды қамтиды. Таяқшалар тот баспайтын болаттан, стерлинг күмістен немесе 18 каратты алтыннан жасалған. Cartier жақында осы алмастырылатын манжетка түймелерін жолақты халцедон, күміс обсидиан, малахит, содалит және қызыл жолбарыс көзінен жасалған батонмен қайта ұсынды. Қосымша таяқшалар 18 каратты алтыннан немесе палладиймен қапталған стерлинг күмістен жасалған. Бекіту механизмі екі түрде де бірдей – таяқшаның ілмекті ұшына кішкентай бұранда енгізіледі. Бұранда батонды қысып ұстайды. pranga & co. компаниясы басқа бір алмастырылатын жүйені жасады. Манжетка түймесі бөлінеді, бұл мотивті, «Анкер» деп аталатын, жылжытуға мүмкіндік береді. Манжетканы қайта біріктіру Анкерді манжеткаға бекітіп, оны киюге мүмкіндік береді. pranga & co. манжеткасы қарапайым және Pandora Jewelry сияқты компаниялар танымал еткен әшекей білезік жүйелеріне ұқсас. Манжеткалардағы Анкерлер әртүрлі әшекей білезік жүйелерімен және керісінше алмастырылады.

Тарих

Алғашқы манжеткалар 1600 жылдары пайда болғанмен, олар 18 ғасырдың соңына дейін кеңінен таралмады. Олардың дамуы ерлер жейдесімен тығыз байланысты. Ерлер б.з.д. 5000 жылдан бері тоқылған маталар ойда келгеннен бастап жейде киіп келеді. Стильдер мен өндіріс әдістері өзгергенімен, негізгі формасы сақталды: жеңдері мен жағасы бар, алдыңғы жағы ашық көйлек. Жейде теріге тікелей жақын киіліп, жууға қолайлы болғандықтан сыртқы киімді денеден қорғайтын. Сонымен қатар, мойын мен білектерді жауып, теріні күртелер мен пальтолардың қатаң маталарынан сақтайтын. Орта ғасырдан кейін жейделердің көрінетін бөліктері (мойын, кеуде және білектер) фрильдер, руфтар және кестелер сияқты сәндік элементтерге айналды. Баулар таспалармен бекітілді, ал жағалар – галстуктердің ертеден келген түрі. 18 ғасырдың соңына дейін сарайларда және басқа да ресми орындарда жеңнен төгілген фрильдер таралған, ал сол кездегі күнделікті жейделерде жеңдер қарапайым таспамен аяқталған немесе түймемен немесе екі түймемен бекітілген. 19 ғасырда аристократияның бұрынғы сәні жаңадан жұмыс істейтін таптардың буржуазиялық тиімділігімен ығыстырылды. Сол кезден бастап ерлер әдетте қара костюм киетін болды, ал кешкі уақытта – смокинг немесе фрак. 19 ғасырдың ортасында қазіргі заманғы манжеткалар танымал болды. Жейде алдыңғы жағы, жағасы және ең көп тозатын жерлерді жабатын манжеттер берік болды. Бұл ыңғайлы болғанымен, таза және крахмалданған жағалар мен манжеттер киімнің ресми сипатын күшейте түсті. Дегенмен, оларды қарапайым түймемен бекіту қиын болды. Осының салдарынан 19 ғасырдың ортасынан бастап орта және жоғары тапқа жататын ерлер манжетка кие бастады. Өнеркәсіптік революция олардың жаппай өндірілуіне мүмкіндік берді, осылайша олар әртүрлі баға диапазонында қолжетімді болды. Асыл тастардан жасалған түрлі-түсті манжеткаларды бастапқыда өзіне сенімді ерлер ғана тағайындады. Бірақ Уэльс ханзадасы, кейіннен Эдуард VII, 19 ғасырда түрлі-түсті Фаберже манжеткаларын танымал еткеннен кейін жағдай өзгерді. Осы кезде манжеткалар сәндік аксессуарға айналды және Ұлыбритания мен АҚШ-та ерлерге арналған зергерлік бұйымдардың қабылданатын бірнеше түрлерінің бірі болды. Бұл даму 1900 жылдардың басында жалғасты, одан бұрынғыдан да көп манжеткалар киілді. Олардың пішіні, түсі және материалы әртүрлі болды, соның ішінде асыл тастардан жасалғандары да, арзан бағадағы тастар мен шыныдан жасалғандары да бар еді. Күрделі түрлі-түсті эмальмен жабылған, геометриялық өрнектердегі манжеткалар ерекше танымал болды. Олардың барлығы бірдей құнды болды, себебі Коко Шанель сәндік зергерлік бұйымдарды киюге қолайлы еткен. Параллельдік даму ретінде, қарапайым түймелермен бекітілетін, майсыз манжеттері бар спорттық стильдегі жейде пайда болды. Бұл үрдіс сол кезеңде Еуропаға да тарады. Германияда Идар-Оберштейн мен Пфорцхайм манжетка өндірісінің маңызды орталықтары болды. Idar-Oberstein-де кішігірім бюджет үшін қарапайым материалдардан манжеткалар жасалса, Pforzheim зергерлік бұйымдарын өндірушілер орташа және жоғары сегменттер үшін нағыз алтын мен күмістен жасады. Пфорцхаймда бүгінгі күнге дейін жоғары сапалы манжеткалар шығарылуда, олардың кейбіреулері тарихи үлгіде, ал кейбіреулері заманауи, барлығы дәстүрлі қолөнерді пайдаланады. Екінші дүниежүзілік соғысқа байланысты тапшылықтың аяқталуынан кейін, 1950 жылдары әрбір адал ер адам өзін түрлі аксессуарлармен әшекейлеуді ұнатты, олардың ішінде темекі қапшығы, жаққыш, галстук инесі немесе галстук ұстағышы, сағат (қазіргі уақытта қалтаның орнына көбінесе білекке тағылады), сақина, кілт тізбегі, ақша қысқышы және т.б. кіретін. 1970 жылдары манжеткалар орта таптың сән әлемінде көп ерекшеленбеді. Сәнге Вудсток ұрпағы үстемдік етті, олардың киімдері негізінен түймелер мен түйме тесіктері бар толықтай дайын жейделерден жасалған. Көптеген құнды мұралар сырғаларға айналдырылды. 1980 жылдары дәстүрлі ерлер киімінің жалпы жаңғыруының бөлігі ретінде дәстүрлі манжеткалар қайта оралды. Бұл үрдіс қазірге дейін жалғасып келеді.