Кіріспе

Оңтүстік Африка адвокаты, прокуроры және қоғамдық белсендісі Булелани Т. Нгкука (; 2 мамыр 1954 жылы туған) – Оңтүстік Африкадағы мемлекеттік айыптаушылардың алғашқы директоры қызметін атқарған және Оңтүстік Африканың бұрынғы вице-президенті Пхумизиле Мламбо-Нгкуканың күйеуі.

Ерте өмір және заңгерлік мансап

Бюлелани Нгука бес бауырдың бірі болып дүниеге келді, Шығыс Кейп облысының МиддлДрифт қаласында туып, бұрынғы Транскей бантустанында білім алды. 1977 жылы Форт-Хэр университетінде B. Proc дәрежесін алып, 1978 жылы Дурбан қаласындағы Гриффитс Мкшендж заң фирмасында стажер болып жұмыс істеді. 1981 жылы GM Mxenge Law Firm-де стажировкасын аяқтады, сол жылы Мкшендж апартеидтің саяқырандарынан қаза тапты. 1981 жылы сегіз ай жеке камерада отырды және 1982 жылы Патрик Макбуле және басқалардың саяси процесінде куәлік беруден бас тартқаны үшін үш жылға сотталды. Түрмеде Оңтүстік Африка университетінде (ЮНИСА) заңгерлік білімін аяқтады. 1985 жылы Нгука босатылғаннан кейін Швейцарияға кетіп, Женевадағы Халықаралық Еңбек Ұйымының адам құқықтары бөлімінде екі жыл жұмыс істеді. Сонда ол Пхумзиле Мламбоға үйленді. Олардың Льюйоло есімді ұлы бар, сондай-ақ төрт асырап алған балалары бар. Оңтүстік Африкаға оралғаннан кейін Нгука Кейптаундағы N. J Yekiso & Associates заң фирмасына қосылды. 1989 жылы Partner Ngcuka & Martana Law Firm атты жеке фирмасын құрды, бірақ саясатқа белсенді түрде араласа бастады. Сондай-ақ, ол ұлттық демократиялық заңгерлер қауымдастығын құруға көмектесті, ол орнықтырған ақ заңгерлер қауымдастығына балама ретінде құрылды. 1990-1994 жылдары Батыс Кап университетінің қоғамдық құқық орталығында зерттеуші болып жұмыс істеді.

Саяси мансап

1987 жылы Нгкука Батыс Кап штатындағы Біріккен демократиялық фронтқа (БДФ) белсенді қатысып, кейіннен оның төрағасы болды. Ол 1988 жылы Нельсон Манделаның туған күнін ұйымдастыруы үшін тағы да ұсталды. Сол жылы ол Оңтүстік Африканың тәуелсіз делдалдық қызметінің (Independent Mediation Service of South Africa) алқасына сайланды. Нгкука сондай-ақ 1991 жылы Кодесаға, ал 1992-1993 жылдары Кемптон-парктегі көп партиялық келіссөздерге Африка Ұлттық Конгресінің (АҰК) делегациясының мүшесі ретінде қатысты. Нгкука 1993-1994 жылдары парламентке АҰК-нің дайындық делегациясын жетекшілік етті. 1994 жылы Нгкука сенатор болды. 1994 жылдан 1997 жылға дейін ол Сенаттағы АҰК-нің бас қамшысы болды, ал 1997 жылдың ақпан айында Ұлттық провинциялар кеңесінің тұрақты төрағасының орынбасары болып сайланды және кеңеске қатысты Конституцияның ережелерін іске асыруға жауапты болды. Ол Адам құқықтары жөніндегі бірлескен комитеттің төрағасы, сондай-ақ келесі комитеттердің мүшесі болды: Ұлттық жемқорлыққа қарсы қызмет жөніндегі бірлескен комитет, Ұлттық жемқорлыққа қарсы қызмет жөніндегі басқару комитеті, Жаңа Конституцияны іске асыру жөніндегі басқару комитеті, Сенат ережелері комитеті, Сенат Әділет жөніндегі таңдау комитеті және Сот жүйесі комиссиясы. 1998 жылдың 16 шілдесінде ол алғашқы Ұлттық қылмыстық қуғыс органдарының директоры (ҰҚҚД) болып сайланды, ол Ұлттық қылмыстық қуғыс органының басшысы болды, ал 1999 жылы Халықаралық прокурорлар қауымдастығының қосымша мүшесі атанды. 2004 жылы ҰҚҚД директоры лауазымынан кетті. Оның әйелі, Пхумизиле Мламбо Нгкука, Табо Мбеки кабинетінде минералдық және энергетикалық ресурстар министрі болды, кейіннен Оңтүстік Африка Республикасының вице-президенті қызметін атқарды.