1985-1989 жылдар аралығындағы «Central Scottish Omnibuses Ltd» тарихы

Кіріспе

1985 жылы аналық компаниясы қайта құрылымдалғаннан кейін құрылған Central Scottish Omnibuses Ltd компаниясы, 1985 жылдың маусымында Central SMT-ден құрылған Scottish Transport Group компаниясының автобус тасымалдау бойынша еншілес компаниясы болды. 1989 жылдың шілдесіне дейін жұмыс істеген компания, Kelvin Scottish компаниясымен бірігіп Kelvin Central Buses компаниясын құрды.

Операция

Traction House, Motherwell орналасқан Central Scottish штаб-пәтерінен бүкіл Ланаркширді қамтитын операциялық аймақ болды, батысында Глазго, солтүстігінде Эйрдри, оңтүстігінде Стратавен және шығысында Шоттс қалаларымен шектелген. Central Шотландияның орталық бөлігіндегі ең ірі оператор болып табылды және Шығыс Килбрайд, Эйрдри, Матервелл, Вишоу және Гамильтон қалаларындағы жергілікті және қалааралық қызметтерге жауапты болды. Осы қалаларда да қоймалар орналасқан. Central Scottish сонымен қатар Scottish Citylink жұмысы үшін, негізінен Глазго мен Шотландияның орталық бөлігінен Шотландияның басқа да аймақтарына автобустарды қамтамасыз етті.

Тарих

Шотландтық моторлы тасымалдау (SMT) 1905 жылы Эдинбургте құрылды және жылдам дамыды. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін, осы даму Шотландияның басқа аймақтарында автобус тасымалын жүзеге асыратын компанияларды сатып алуды қамтыды. 1928 жылы SMT Лондон, Мидленд және Шотландия темір жолы (LMS) мен Лондон және Солтүстік-Шығыс темір жолымен сатып алынды және Шотландиядағы темір жолға тиесілі автобус тасымалын басқаратын бас компанияға айналды. Central SMT осы сатып алулар мен бірігулердің нәтижесі болды. 1926 жылы Глазго Жалпы автобус және моторлық қызметтер компаниясы құрылды. «Глазго автобус компаниясы» (GOC) деген атпен танымал болған бұл компания Глазгодан Ланаркширге дейін автобус желісін, сондай-ақ Клайд өзенінің солтүстік жағалауындағы Данбартонширдің батысына дейін жекеленген бағыттар желісін құрды. 1930 жылы GOC компаниясын LMS сатып алды. Сол жылы LMS Ланаркширдегі тағы екі ірі автобус компаниясын – Карлуктің Стюарт және Макдональд және Гамильтонның JW & R Torrance компанияларын да сатып алды. Кейіннен бірнеше шағын компаниялар сатып алынып, осы компаниялардың құрамына енді. 1932 жылы LMS-тің Шотландиядағы автобус мүдделерін басқару SMT тобына берілді. Ланаркширдегі үш компания Central SMT Company Ltd. деген жаңа компанияға біріктірілді. Сонымен қатар SMT тобы Матервеллдегі Lanarkshire Traction Company Ltd. компаниясын сатып алды. Бастапқыда трамвай операторы болған Lanarkshire Traction, Central SMT-нің еншілес компаниясына айналды. Екі компанияның бас кеңсесі бұрынғы Lanarkshire Traction ғимаратында, Матервеллде орналасқан. 1930 жылдары Central көптеген шағын компанияларды сатып алып, сіңірді, олардың ішінде Дамбартонның Baillie Brothers және Клайдбанктың Clydebank Motors компаниялары болды. Бұл екі компания 1936 жылы сатып алынды, бұл компанияның батыс Данбартонширдегі беделін нығайтты. 1948 жылы темір жолдарды мемлекеттік меншікке беру нәтижесінде мемлекет SMT компаниялар тобының негізгі акционеріне айналды, ал топтың өзі 1949 жылы толыққанды мемлекеттік меншікке берілді. Сол кезде топтың бірнеше кішігірім еншілес компаниялары, соның ішінде Lanarkshire Traction, Central SMT-ге толыққанды сіңірілді. Осы уақытқа дейін Central Ланаркшир мен батыс Данбартонширдегі басты автобус операторы ретінде бекінді. Бұл басымдықты 1961 жылы Джон Лори және Гамильтон компаниясын сатып алу арқылы одан әрі нығайтты. Осы кезеңде Central Шотландиядағы автобус тобындағы ең табысты компания болды. 1970 жылдардың соңынан бастап компанияның сауда атауы «Central Scottish» болып өзгерді. 1986 жылы автобус тасымалын реттеуге және топты тарату мен жекешелендіруге дайындық мақсатында Scottish Bus Group 1985 жылы еншілес компанияларын қайта құрылымдады. Осыған байланысты Central SMT Central Scottish Omnibuses деп қайта аталды. Данбартоншир мен солтүстік Глазгодағы операциялар жаңа компанияның – Kelvin Scottish Omnibuses-тің бөлігіне айналды, бірақ Central Ланаркширдегі Монклендс ауданындағы бұрынғы Eastern Scottish операцияларын алды. Дерегуляция кезінде Central, SBG-нің басқа да еншілес компаниялары – Clydeside Scottish және Kelvin Scottish компанияларымен бірге, Глазго қаласындағы Strathclyde Buses операторымен тікелей бәсекелесе отырып, қызмет көрсетулердің қайта қарастырылған желісін іске қосты. Жоғары деңгейдегі, жоғары жиілікті қалааралық бағыттар, сондай-ақ бірқатар шағын автобус бағыттары ашылды, бірақ Strathclyde Buses өз желісін Ланаркширге дейін кеңейту арқылы жауап берді. Strathclyde Buses компаниясының Шығыс Килбридке және одан әрі бағыттары Central есебінен танымал болды, ал Central-дың қалалық бағыттары танымал бола алмады және көбінесе бос жүріп тұрды. Өсе келе жатқан бәсекеге байланысты Central Scottish компаниясы Kelvin Scottish компаниясымен біріктірілетіндігі туралы хабарланды, бұл үлкен компанияны әлеуетті сатып алушылар үшін тартымды ету үшін жасалды. Алайда, жоспарланған бірігу Central қызметкерлерінің арасында өте танымал емес еді, өйткені Kelvin компаниясында толыққанды қолданылып жүрген икемді кестелер туралы келісімдер Central-да әлі іске асырылмаған. 1989 жылдың басында бұл апатты ереуілге әкелді, ал компанияның желісі бірнеше апта бойы тоқтап қалды. Central автобустары өздерінің деполарында қалған кезде Strathclyde Buses және бірқатар тәуелсіз операторлар компанияның бағыттар желісінің көп бөлігін басып алды. 1989 жылдың жазында дау аяқталды, және клиенттерді қайтарып алуға тырысқанда, Central ірі брендті қайта құруға кірісті. Central Scottish сауда атауы мен көліктердің қою қызыл және қаймақ түстес ливреясы бірқатар жаңа жергілікті брендтерге жол берді. Airdrie-дегі көліктер қара-көк және сұр түстер схемасын алды және Monklands Bus деп таңбаланды, East Kilbride көліктері қара-жасыл және крем түстес ливреямен және EK Chieftain флотының атауымен жабдықталды, ал қалған деполардағы көліктер көбірек жарқыраған қызыл және крем түстес ливреяны алды және Lanarkshire Bus деп таңбаланды. Central Scottish бренді ереуілмен бірге жойылды, ал компания бірігуге дайындық мақсатында Kelvin Central Buses деп қайта аталды. Алайда, компанияның операцияларын қысқарту одан әрі жалғасты. 1989 жылдың шілдесінде екі компанияның арасындағы бірігу толыққанды күшке енді, және Central Scottish тәуелсіз компания ретінде саудасын тоқтатты. Kelvin Central Buses кейін қызметкерлеріне сатылып жекешелендірілді, олар кейін фирманы Strathclyde Buses компаниясына сатты, ал ол өз кезегінде First Glasgow компаниясымен сатып алынды. Алайда, бұрынғы Central бағыттарының көп бөлігі тәуелсіз операторларға берілді. 2007 жылы соңғы қалған Central гаражы, Матервеллдегі Airbles жабылды.

Scottish Motor Traction (SMT) was founded in Edinburgh in 1905, and expanded rapidly. After World War I, this expansion included the acquisition of bus companies operating in other parts of Scotland. In 1928 SMT was purchased by the London, Midland & Scottish Railway (LMS) and the London & North Eastern Railway, and became the parent company for railway owned bus operations in Scotland. Central SMT was a product of this series of acquisitions and mergers. In 1926 the Glasgow General Omnibus and Motor Services Ltd. was formed. This company, which traded as the 'Glasgow Omnibus Company' (GOC) developed a network of bus services radiating out from Glasgow into Lanarkshire, as well as an isolated group of services along the north bank of the River Clyde to western Dunbartonshire. In 1930, GOC was purchased by the LMS. In the same year, the LMS. also purchased two further major Lanarkshire bus firms, Stewart and McDonald of Carluke, and JW & R Torrance of Hamilton. Several smaller firms were subsequently purchased and absorbed by these companies. In 1932, control of the LMS' bus interests in Scotland was vested in the SMT Group. The three Lanarkshire firms were merged into one new company, named the Central SMT Company Ltd. At the same time, the SMT Group purchased the Lanarkshire Traction Company Ltd., of Motherwell. Lanarkshire Traction, which had originally been a tramway operator, became a subsidiary of Central SMT. The head office of both companies was the former Lanarkshire Traction premises at Traction House, Motherwell. Throughout the 1930s, Central purchased and absorbed numerous smaller companies, notable amongst which were Baillie Brothers of Dumbarton and Clydebank Motors of Clydebank. These two firms were acquired in 1936, which strengthened the company's position in western Dunbartonshire. Nationalisation of the railways in 1948 made the state the major shareholder in the SMT group of companies, and the group was itself fully nationalised in 1949. At that time, some of the group's smaller subsidiaries were wound up, including Lanarkshire Traction, which was fully absorbed by Central SMT. By this time, Central was firmly established as the dominant bus operator in Lanarkshire and western Dunbartonshire. This dominant position was furthered by the takeover of John Laurie and Company of Hamilton in 1961. During this period, Central was consistently the most profitable company in the Scottish Bus Group. From the late 1970s, the trading name of the company became 'Central Scottish'. In preparation for deregulation of the bus industry in 1986, and the eventual break up and privatisation of the group, the Scottish Bus Group restructured its subsidiary companies in 1985. As part of this, Central SMT was renamed Central Scottish Omnibuses. The Dunbartonshire and north Glasgow operations became part of a new company, Kelvin Scottish Omnibuses., but Central gained the former Eastern Scottish operations in the Monklands area of Lanarkshire. On deregulation Central, together with fellow SBG subsidiaries Clydeside Scottish and Kelvin Scottish, launched a revised network of services within the city of Glasgow in direct competition with the city operator, Strathclyde Buses. A high profile, high frequency cross city service, together with a number of minibus services were started, though Strathclyde Buses retaliated by extending their own network deep into Lanarkshire. Whereas Strathclyde Buses services into East Kilbride and beyond proved popular at Central's expense, Central's city services failed to gain popularity and often ran empty. In the face of growing competition, it was announced that Central Scottish would be merged with Kelvin Scottish in an attempt to make the larger company more attractive to potential buyers. However, the planned merger was deeply unpopular with Central's staff, as flexible rostering agreements, fully in place with Kelvin, had not yet been implemented at Central. This resulted in a disastrous strike in early 1989, and the company's network was paralysed for weeks on end. While Central's buses remained in their depots, Strathclyde Buses and a number of independent operators stepped in and took over much of the company's route network. By summer 1989, the dispute had ended, and in a vain attempt to win back customers, Central embarked on a major rebranding exercise. The Central Scottish trading name and the deep red and cream livery the vehicles wore gave way to a number of new local identities. Vehicles in Airdrie received a dark blue and grey colour scheme branded as Monklands Bus, East Kilbride vehicles gained a dark green and cream livery with EK Chieftain fleetnames, leaving vehicles in the remaining depots gaining a more vibrant red and cream livery, branded as Lanarkshire Bus. The Central Scottish identity was buried with the strike action, and the company was renamed Kelvin Central Buses in preparation for the merger. However, a significant retrenchment of the company's operations followed. In July 1989, the merger between the two companies was fully enacted, and Central Scottish ceased trading as an independent concern. Kelvin Central Buses was later privatised by sale to its employees, who later sold the firm to Strathclyde Buses, before it in turn was purchased by First Glasgow. However, many of the former Central routes have been surrendered to independent operators. The last remaining former Central garage, Airbles in Motherwell, closed in 2007.