Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аргентинада мемлекеттік лауазымдарға саяси сайлау
Political elections for public offices in Argentina
Ұлттық деңгейде Аргентина мемлекет басшысын (президент) және заң шығарушы органы сайланады. Сайлауға 16 жастан асқан барлық азаматтар қатыса алады, ал 18 мен 70 жас аралығындағы барлық азаматтар үшін дауыс беру міндетті (кейбір ерекшеліктерден басқа). Президент пен вице-президент төрт жылдық мерзімге тікелей халық дауысымен, бірыңғай дауыс беру арқылы сайланады, егер қандай да бір партия 45%-дан астам дауыс жинамаса немесе 40%-дан астам дауыс жинап, екінші орын алған партиядан кемінде 10 пайыздық ұпаймен озып кетсе, екінші дауыс беру өтеді. 1995 жылғы сайлауға дейін президент пен вице-президент сайлау коллегиясымен сайланды. Ұлттық Конгресс (Congreso de la Nación) екі палатадан тұрады. Ұлттық депутаттар палатасы (Cámara de Diputados de la Nación) 257 мүшеден тұрады, олар әр сайлау округінде (23 провинция және Буэнос-Айрес автономды қаласы) пропорционалдық өкілдікпен, Д’Хондт әдісі бойынша төрт жылға сайланады, барлық округтерде орындықтардың жартысы екі жылда бір рет жаңартылады. Ұлттық Сенат (Senado de la Nación) 72 мүшеден тұрады, олар үш орындық сайлау округтерінде (23 провинция және Буэнос-Айрес автономды қаласы) алты жылдық мерзімге сайланады, ең үлкен партияға немесе коалицияға екі орын, ал екінші ең үлкен партияға немесе коалицияға бір орын беріледі. Сайлау округтерінің үштен бірі екі жылда бір рет жаңартылады. 2001 жылы Сенаттың толық құрамы жаңартылды. 2017 жылы қабылданған гендерлік теңдік заңы партиялық тізімдерде ер және әйел кандидаттар кезекпен тізілуін міндеттейді.
At the national level, Argentina elects a head of state (the President) and a legislature. The franchise extends to all citizens aged 16 and over, and voting is mandatory (with a few exceptions) for all those who are between 18 and 70 years of age. The President and the Vice President are elected in one ballot, for a four year term, by direct popular vote, using a runoff voting system: a second vote is held if no party wins more than 45% of the votes, or more than 40% with also at least 10 percentage points more than the runner up. Before the 1995 election, the president and vice president were both elected by an electoral college. The National Congress (Congreso de la Nación) has two chambers. The Chamber of Deputies of the Nation (Cámara de Diputados de la Nación) has 257 members, elected for a four year term in each electoral district (23 Provinces and the Autonomous City of Buenos Aires) by proportional representation using the D'Hondt method, with half of the seats renewed every two years in all districts. The Senate of the Nation (Senado de la Nación) has 72 members, elected for a six year term in three seat constituencies (23 provinces and the Autonomous City of Buenos Aires) for a six year term, with two seats awarded to the largest party or coalition and one seat to the second largest party or coalition. One third of the constituencies are renewed every two years. In 2001 the whole senate was renewed. A gender parity law, adopted in 2017, mandates that party lists must alternate between male and female candidates.
Тарих
Аргентина азаматтарының, тумысынан немесе натурализация арқылы алған еркектердің, жалпыға бірдей, құпия және міндетті дауыс беру құқығы 1912 жылғы Саенс Пенья заңымен қамтамасыз етілді, ол президент Роке Саенс Пеньяның құрметіне аталған. Саенс Пенья режимі кезінде алғашқы бос сайлау 1916 жылы өтті. Аргентинадағы әйелдер 1947 жылға дейін дауыс беруге құқығы болған жоқ, ол кезде Хуан Доминго Перон үкіметі кезінде «әйелдердің саяси құқықтары туралы» 13.010 заңы қабылданды. Әйелдер алғаш рет 1951 жылы ұлттық сайлауда дауыс берді. 20-ғасыр бойы Аргентинаның көптеген диктаторлық режимдері дауыс беруді шектеді. Жозе Феликс Урибурудың (1930–1932) диктатурасы, сондай-ақ «Азат етуші революция» және «Аргентина революциясы» деп аталатын режимдер, әрі соңғы әскери диктатура (1976–1983) дауыс беруді толығымен тоқтатты. Бұған қоса, «Намыссыз онжылдық» деп аталатын кезеңдегі үкіметтер кезінде сайлауда алаяқтық кеңінен таралды. 1983 жылы демократияның қайта орнатуынан бері Аргентинадағы сайлаулар көбінесе бос, әділ және ашық деп есептеледі, ал қатысу деңгейі жоғары болып қала береді, 2019 жылғы мәліметтер бойынша орташа көрсеткіш 70,24% құрайды. 2012 жылы «Аргентина азаматтығы туралы» 26.774 заңы Аргентина азаматтарының дауыс беру жасын 18-ден 16-ға төмендетті, осылайша Аргентина әлемдегі мұндай заңды қабылдаған он екі елдің қатарына қосылды.
Universal, secret and compulsory voting for male Argentine citizens, either natural born or naturalized, was guaranteed by the 1912 Sáenz Peña Law, named after President Roque Sáenz Peña. The first free elections under the Sáenz Peña regime were held in 1916. Women did not have the right to vote in Argentina until 1947, when Law 13.010 ("on political rights for women") was sanctioned during the government of Juan Domingo Perón. Women first voted in a national election in 1951. Throughout the 20th century, voting was suppressed by Argentina's numerous dictatorial regimes. The dictatorships of José Félix Uriburu (1930–1932) and the so called Revolución Libertadora and Revolución Argentina, as well as the last military dictatorship (1976–1983), all suppressed voting altogether. In addition, electoral fraud was widespread under the successive governments of the so called Infamous Decade. Since the return of democracy in 1983, Argentine elections have been generally deemed as free, fair and transparent, and participation levels remain high, with an average of 70.24% as of 2019. In 2012, Law 26.774 ("on Argentine Citizenship") lowered the legal voting age for Argentine citizens from 18 to 16, making Argentina one of twelve countries in the world to do so.
Облыстық сайлау
Облыстық заңдар мен конституциялар, облыстық заң шығарушы органдармен реттелінеді және облыстық және жергілікті деңгейдегі сайлауларды басқарады. Өкілеттіктердің бөліну принципі федералды үкімет сияқты провинцияларға да қатысты болғандықтан, облыстық заң шығарушы органдар мен атқарушы билік (губернатор) жеке сайланады. Барлық провинцияларда губернаторлар сайланады. Облыстық және аумақтық заң шығарушы органдардың барлық мүшелері сайланады. Ыңғайлылық және шығындарды үнемдеу үшін көптеген облыстық және жергілікті лауазымдарға сайлау федералды президенттік сайлау күнімен бірге өткізіледі. Дегенмен, кейбір провинциялар өз сайлауларын жеке өткізеді.
Provincial law and constitutions, controlled by provincial legislatures regulate elections at the provincial level and local level. Since the separation of powers applies to provinces as well as the federal government, provincial legislatures and the executive (the governor) are elected separately. Governors are elected in all provinces. All members of provincial legislatures and territorial jurisdiction legislature are elected. As a matter of convenience and cost saving, elections for many of these provincial and local offices are held at the same time as the federal presidential elections. There is a handful of provinces, however, that instead hold their elections separately.
Соңғы сайлаулар
Биліктегі "Отан үшін одақ" коалициясы президент сайлауының екінші турында "Азаттық алға" альянсына 55,69% дауысқа 44,31% дауысқа қарсы ұтылды.
The ruling "Union for the Homeland" coalition lost to the "La Libertad Avanza" alliance in the second round presidential elections by 55.69% vs 44.31%.