Кіріспе
Еуропалық Одақ және оның алдыңғысы – Еуропалық Қоғамдастықтарға қатысты референдумдар тізімі
Бұл Еуропалық Одаққа немесе Еуропалық Қоғамдастықтарға қатысты референдумдардың тізімі. 1972 жылдан бері ЕО мүше мемлекеттері, кандидат мемлекеттер және олардың аумақтары 48 референдум өткізді, сондай-ақ ЕО-дан тыс елдерде бірнеше қосымша референдумдар өтті. Референдумдар көбінесе Еуропалық Одаққа мүшелікке кіру мәселесі бойынша, қосылу процесінің бөлігі ретінде өткізілді, бірақ ЕО кандидат елдерден мүшелікті бекіту үшін немесе шартты ратификациялау аясында референдум өткізуді талап етпейді. Басқа да Еуропалық Одаққа қатысты референдумдар еуроны қабылдау және басқа да Еуропалық Одақ саясатына қатысу туралы өткізілді. Ұлыбритания – Еуропалық Одаққа және оның алдыңғы ұйымы – Еуропалық Қоғамдастықтарға мүшелігін жалғастыру туралы референдум өткізген жалғыз ЕО мүше мемлекеті. 1975 жылғы алғашқы референдумда сол кездегі Еуропалық Қоғамдастықтарға (оның ішінде Еуропалық экономикалық қоғамдастық, Ұлыбританияда көбінесе Ортақ нарық деп аталатын) мүшелікті жалғастыруды сайлаушылардың 67,2% мақұлдады, ал 2016 жылғы екінші референдумда сайлаушылардың 51,9% Еуропалық Одақтан шығуға дауыс берді, бұл тиімді түрде алғашқы референдумның нәтижесін кері қайтарды. Гренландия – Данияның автономиялық аумағы. 1982 жылғы референдумда сайлаушылардың 53% дауыс беру арқылы Еуропалық Қоғамдастықтан шығуды қолдады.
Қорытынды
ЕлЖылДауыс (%)Қатысу (%)Нәтиже197263.336.790.1Қосылды197268.331.760.2Мақұлданды197246.553.579.0Ешқандай әрекет жоқ197283.116.970.9Қосылды197567.232.864.6Қалды (Ешқандай әрекет жоқ)198247.053.0Кетті199473.626.449.1Қосылды199466.633.482.3Қосылды199456.943.170.8Қосылды199447.852.289.0Ешқандай әрекет жоқ199452.347.783.3Қосылды199725.974.135.4Ешқандай әрекет жоқ200123.276.855.8Ешқандай әрекет жоқ200377.322.755.2Қосылды200366.833.264.1Қосылды200383.816.245.6Қосылды200367.532.571.5Қосылды200391.18.963.4Қосылды200353.646.490.9Қосылды200377.622.458.9Қосылды200393.76.352.1Қосылды200389.610.460.2Қосылды201266.733.343.5Қосылды201350.349.749.7Ешқандай әрекет жоқ201648.151.972.2Кетті201894.25.836.9Қосылуда
1973 жылғы ЕО кеңейуі
1972 жылы төрт елде 1973 жылы Еуропалық Қоғамдастықтардың кеңейтілуі мәселесі бойынша референдумдар өтті. — 1972 жылғы Францияның Еуропалық Қоғамдастықтардың кеңейтілуі жөніндегі референдумы, 23 сәуір 1972 жыл, 68,3% жақтады, сайлауға қатысу 60,5%. Төрт жаңа кандидат мемлекеттің Еуропалық Қоғамдастықтарға қосылуына рұқсат беру алдында, құрылтайшы мүше Франция осы мәселе бойынша референдум өткізді және мақұлдады. Францияның мақұлдауынан кейін кандидат мемлекеттердің үшеуі (Ирландия, Дания және Норвегия) Еуропалық Қоғамдастықтарға қосылу мәселесі бойынша референдумдар өткізді. Ұлыбритания қосылу алдында референдум өткізбеді. — Ирландия Конституциясының үшінші түзетуін бекіту жөніндегі референдум, 10 мамыр 1972 жыл, 83,1% жақтады, сайлауға қатысу 70,9%. — 1972 жылғы Норвегияның Еуропалық Қоғамдастықтарға мүшелік туралы референдумы, 25 қыркүйек 1972 жыл, 53,5% қарсы дауыс берді, сайлауға қатысу 79%. Норвегиялық сайлаушылардың қабылдамауынан кейін Норвегия қосылмады. — 1972 жылғы Данияның Еуропалық Қоғамдастықтарға мүшелік туралы референдумы, 2 қазан 1972 жыл, 63,3% жақтады, сайлауға қатысу 90,1%.
Before allowing the four new candidate member states to join the European Communities, founding member France held a referendum that approved this. Following the French approval, three of the four candidate states (Ireland, Denmark and Norway) likewise held referendums on the issue of joining the European Communities. The United Kingdom did not hold a referendum before joining. — a referendum to approve the Third Amendment of the Constitution of Ireland, 10 May 1972, 83.1% in favour, turnout 70.9%
— 1972 Norwegian European Communities membership referendum, 25 September 1972, 53.5% against, turnout 79%
Following the rejection by the Norwegian electorate, Norway did not join. — 1972 Danish European Communities membership referendum, 2 October 1972, 63.3% in favour, turnout 90.1%
Дания, Ирландия және Ұлыбритания 1973 жылдың 1 қаңтарында ЕО-ға мүше болып қабылданды.
Ұлыбританияның Еуропалық Қоғамдастықтарға мүшелігі, 1975 жыл
1975 жылы Ұлыбританияның Еуропалық қауымдастықтарға мүшелігі жөніндегі референдум, 5 маусым 1975 жыл, 67,2% қолдады, қатысу 64,0% болды. Эдвард Хиттің консервативтік үкіметі Ұлыбритания 1973 жылы Еуропалық қауымдастыққа қосылғанға дейін референдум өткізбеді. Лейбористік партияның 1974 жылғы жалпы сайлау шарты мүшелікті қайта келіссөзден кейін дауыс беруге уәде берді. Сәйкесінше, Гарольд Уилсон басшылығымен лейбористер жеңіске жеткеннен кейін, мүшелікті қайта келіссөздерден өткізген соң қауымдастықтарда қалу жөнінде референдум өткізілді. Дауыс беру нәтижесі қалу жағына болды.
The Conservative government of Edward Heath did not hold a referendum before the United Kingdom joined the European Communities in 1973. The Labour Party's manifesto for the 1974 general election included a pledge for an in out referendum after a renegotiation of its membership. Accordingly, after Labour won under Harold Wilson, the referendum was held on whether to remain in the Communities after a renegotiation of its membership. The result was in favour of remaining.
Гренландияның Еуропалық Қоғамдастықтарға мүшелігі, 1982 жыл
1982 жылы Гренландия Еуропалық қауымдастықтарға мүшелік туралы референдумы, 23 ақпан 1982, 53,0% қарсы. 1973 жылы Гренландия Данияның құрамында Еуропалық қауымдастықтарға қосылды. Бірақ, өзін-өзі басқару құрылғаннан кейін және еуроскептик «Сиумут» партиясы 1979 жылғы Гренландия парламенті сайлауында жеңіске жеткен соң, қауымдастықта қалу туралы референдум өткізілуге келісілді, онда сайлаушылар қауымдастықтың құрамында қалуға қарсы дауыс берді. Бұл Гренландияның ЕО-дан бөліну шарттарын келісуіне әкелді, нәтижесінде Гренландия шарты жасалды және Гренландия 1985 жылы қауымдастықтан шықты.
In 1973, Greenland joined the European communities as part of Denmark. However, after the establishment of home rule and eurosceptic Siumut winning the 1979 Greenlandic parliamentary election, a referendum on membership was agreed upon, in which the voters rejected remaining part of the communities. This resulted in Greenland negotiating the terms of its separation from the EU, resulting in the Greenland Treaty, and Greenland's leaving the communities in 1985.
Бірыңғай Еуропалық акт
Еуропалық одақ елдері Бірыңғай Еуропалық актіні ратификациялауға мүмкіндік беру үшін екі референдум өткізді. – 1986 жылғы 26 ақпан күнгі Даниядағы Бірыңғай Еуропалық актіге қатысты референдум, 56,2% қолдау көрсетті, қатысу көрсеткіші 75,4% болды.
– 1987 жылғы 26 мамыр күнгі Ирландия Конституциясының он бірінші түзетуін бекітуге арналған референдум, 69,9% қолдау көрсетті, қатысу көрсеткіші 44,1% болды.
— a referendum to approve the Tenth Amendment of the Constitution of Ireland, 26 May 1987, 69.9% in favour, turnout 44.1%
Маастрихт шарты
— 1989 жылғы итальяндық кеңесші референдум, 18 мамыр 1989 жыл, 88.1% жақтап дауыс берді, қатысу 81.0%
Маастрихт шарты бойынша келіссөздер басталғанға дейін Италияда консультативтік референдум өткізіліп, Еуропалық Парламентке болашақ Еуропалық Конституцияны әзірлеуге халықтың мандаты берілді. Шартына қол қойылғаннан кейін үш ел оны ратификациялау бойынша референдум өткізді. — Ирландия Конституциясының он бірінші поправкасын бекіту жөніндегі референдум, 18 маусым 1992 жыл, 69.1% жақтап дауыс берді, қатысу 57.3%
— 1992 жылғы француздық Маастрихт шарты бойынша референдум, 20 қыркүйек 1992 жыл, 51.0% жақтап дауыс берді, қатысу 69.7%
— 1992 жылғы Даниядағы Маастрихт шарты бойынша референдум, 2 маусым 1992 жыл, 50.7% қарсы дауыс берді, қатысу 83.1%
Данияда Маастрихт шарты қабылданғанға дейін екі референдум өткізілді. Біріншісі шартты қабылдамады. — 1993 жылғы Даниядағы Маастрихт шарты бойынша референдум, 18 мамыр 1993 жыл, 56.7% жақтап дауыс берді, қатысу 86.5%
Шарты бірінші референдумда жеңілгеннен кейін Дания келіссөздер жүргізіп, шарттың төрт бөлігінен бас тартуға келісім алды: Экономикалық және валюталық одақ, Одақтың азаматтығы, Әділет және ішкі істер, және Ортақ қорғаныс. Екінші референдумда өзгерістер енгізілген шарт мақұлданды.
Before the negotiations on the treaty of Maastricht began, Italy held a consultative referendum to give the European Parliament a popular mandate to elaborate a future European Constitution. After the treaty was signed, three countries held referendums on its ratification. — a referendum to approve the Eleventh Amendment of the Constitution of Ireland, 18 June 1992, 69.1% in favour, turnout 57.3%
— 1992 French Maastricht Treaty referendum, 20 September 1992, 51.0% in favour, turnout 69.7%
— The 1992 Danish Maastricht Treaty referendum, 2 June 1992, 50.7% against, turnout 83.1%
In Denmark, two referendums were held before the treaty of Maastricht passed. The first one rejected the treaty. — The 1993 Danish Maastricht Treaty referendum, 18 May 1993, 56.7% in favour, turnout 86.5%
After the defeat of the treaty in the first referendum, Denmark negotiated and received four opt outs from portions of the treaty: Economic and Monetary Union, Union Citizenship, Justice and Home Affairs, and Common Defence. The second referendum approved the treaty amended with the opt outs.
1995 жылғы ЕО кеңейуі
1994 жылы төрт ел және бір тәуелді аймақ Еуроодаққа мүшелік туралы референдум өткізді, нәтижесінде 1995 жылы Еуропалық Одақ кеңейді. – 1994 жылғы Аустрияның Еуроодаққа мүшелік референдумы, 12 маусым 1994 ж., 66,6% жақтады, қатысу 82,3%
– 1994 жылғы Финляндияның Еуроодаққа мүшелік референдумы, 16 қазан 1994 ж., 56,9% жақтады, қатысу 70,8%
– 1994 жылғы Швецияның Еуроодаққа мүшелік референдумы, 13 қараша 1994 ж., 52,3% жақтады, қатысу 83,3%
– 1994 жылғы Аланд аралдарының Еуроодаққа мүшелік референдумы, 20 қараша 1994 ж., 73,6% жақтады, қатысу 49,1%
Финляндияның жартылай тәуелді Аланд аралдары да Еуроодаққа қосылу мәселесі бойынша дауыс берді. Оң нәтиже Аланд аралдарына да Еуроодақ заңдарының қолданылуын қамтамасыз етті. – 1994 жылғы Норвегияның Еуроодаққа мүшелік референдумы, 28 қараша 1994 ж., 52,2% қарсы дауыс берді, қатысу 89,0%
Норвегиялық сайлаушылар екінші рет Норвегия үкіметінің Еуроодаққа қосылу ұсынысын қабылдамады. 1995 жылдың 1 қаңтарында Австрия, Швеция және Финляндия Еуроодаққа мүше болып қабылданды.
— 1994 Finnish European Union membership referendum, 16 October 1994, 56.9% in favour, turnout 70.8%
— 1994 Swedish European Union membership referendum, 13 November 1994, 52.3% in favour, turnout 83.3%
— 1994 Ålandic European Union membership referendum, 20 November 1994, 73.6% in favour, turnout 49.1%
The Åland Islands, a semi autonomous dependency of Finland, also voted on their accession to the European Union. The favourable vote meant that EU law would apply also to the Åland Islands. — 1994 Norwegian European Union membership referendum, 28 November 1994, 52.2% against, turnout 89.0%
For the second time, Norwegian voters rejected the Norwegian government's proposal to join the EU. Austria, Sweden, and Finland were admitted as members of the EU, acceding on 1 January 1995.
Амстердам келісім-шарты, 1998
Екі ел Амстердам шартын ратификациялау бойынша референдум өткізді. – Ирландия Конституциясының он сегізінші толықтыруына қолдау білдіру жөніндегі референдум, 1998 жылғы 22 мамыр, 61,7% жақтап дауыс берді, қатысу 56,2% болды.
– 1998 жылғы Даниядағы Амстердам шартының референдумы, 1998 жылғы 28 мамыр, 55,1% жақтап, 76,2% қатысты.
— 1998 Danish Amsterdam Treaty referendum, 28 May 1998, 55.1% in favour, turnout 76.2%
2001 жылғы Ницца келісім-шарты
2001 жылғы Конституцияға жиырма төртінші түзетуді мақұлдау туралы референдум (Ирландия), 7 маусым 2001 жыл, 53,9% қарсы, қатысу көрсеткіші 34,8%
2001 жылы ирланд сайлаушылары "Ницца I референдумы" деп аталған референдумда Ницца шартын қабылдамады. – Ирландия Конституциясының жиырма алтыншы түзетуін мақұлдау туралы референдум, 19 қазан 2002 жыл, 62,9% жақтады, қатысу көрсеткіші 49,5%
2002 жылы "Ницца II референдумында" Ирландияның ортақ қорғаныс саясатына қатысудан бас тартуы және күшейтілген ынтымақтастық мәселесін ұлттық парламентте шешу құқығын бекітетін мәлімдемелер арнайы құжатта баса көрсетілді, нәтижесінде жағымды дауыс берілді.
In 2001, Irish voters rejected the Treaty of Nice, in the so called "Nice I referendum". — a referendum to approve the Twenty sixth Amendment of the Constitution of Ireland, 19 October 2002, 62.9% in favour, turnout 49.5%
In the so called "Nice II referendum" in 2002, statements on Ireland not having to join a common defence policy and affirming the right to decide on enhanced cooperation in the national parliament were stressed in a special document, resulting in a favourable vote.
2004 жылғы ЕО кеңейуі
2004 жылы Еуропалық Одақ кеңейтілді, оған 10 үміткер мемлекет кірді, оның ішінде Орталық және Шығыс Еуропадан 8 мемлекет, сондай-ақ Жерорта теңізіндегі Мальта және Кипр аралдары. 2003 жылы Кипрден басқа барлық мемлекеттерде Еуропалық Одаққа қосылу туралы референдумдар өтті.
— 2003 Slovenian European Union and NATO membership referendum, 23 March 2003, 89.6% in favour, turnout 60.2%
— 2003 Hungarian European Union membership referendum, 12 April 2003, 83.8% in favour, turnout 45.6%
— 2003 Lithuanian European Union membership referendum, 10–11 May 2003, 91.9% in favour, turnout 63.4%
— 2003 Slovak European Union membership referendum, 16–17 May 2003, 93.7% in favour, turnout 52.1%
— 2003 Polish European Union membership referendum, 7–8 June 2003, 77.5% in favour, turnout 58.9%
— 2003 Czech European Union membership referendum, 13–14 June 2003, 77.3% in favour, turnout 55.2%
— 2003 Estonian European Union membership referendum, 14 September 2003, 66.8% in favour, turnout 64.1%
— 2003 Latvian European Union membership referendum, 20 September 2003, 67.5% in favour, turnout 71.5%
Since the results were in favourable in all cases, all ten candidate countries were admitted as members of the EU, acceding on 1 May 2004.
— 2003 жылғы Мальтаның Еуропалық Одаққа кіруі жөніндегі референдумы, 8 наурыз 2003 жыл, қолдағандардың үлесі 53,6%, қатысу 90,9%
— 2003 жылғы Словенияның Еуропалық Одақ және НАТО-ға кіруі жөніндегі референдумы, 23 наурыз 2003 жыл, қолдағандардың үлесі 89,6%, қатысу 60,2%
— 2003 жылғы Венгрияның Еуропалық Одаққа кіруі жөніндегі референдумы, 12 сәуір 2003 жыл, қолдағандардың үлесі 83,8%, қатысу 45,6%
— 2003 жылғы Литваның Еуропалық Одаққа кіруі жөніндегі референдумы, 10–11 мамыр 2003 жыл, қолдағандардың үлесі 91,9%, қатысу 63,4%
— 2003 жылғы Словакияның Еуропалық Одаққа кіруі жөніндегі референдумы, 16–17 мамыр 2003 жыл, қолдағандардың үлесі 93,7%, қатысу 52,1%
— 2003 жылғы Польшаның Еуропалық Одаққа кіруі жөніндегі референдумы, 7–8 маусым 2003 жыл, қолдағандардың үлесі 77,5%, қатысу 58,9%
— 2003 жылғы Чехияның Еуропалық Одаққа кіруі жөніндегі референдумы, 13–14 маусым 2003 жыл, қолдағандардың үлесі 77,3%, қатысу 55,2%
— 2003 жылғы Эстонияның Еуропалық Одаққа кіруі жөніндегі референдумы, 14 қыркүйек 2003 жыл, қолдағандардың үлесі 66,8%, қатысу 64,1%
— 2003 жылғы Латвияның Еуропалық Одаққа кіруі жөніндегі референдумы, 20 қыркүйек 2003 жыл, қолдағандардың үлесі 67,5%, қатысу 71,5%
— 2003 Slovenian European Union and NATO membership referendum, 23 March 2003, 89.6% in favour, turnout 60.2%
— 2003 Hungarian European Union membership referendum, 12 April 2003, 83.8% in favour, turnout 45.6%
— 2003 Lithuanian European Union membership referendum, 10–11 May 2003, 91.9% in favour, turnout 63.4%
— 2003 Slovak European Union membership referendum, 16–17 May 2003, 93.7% in favour, turnout 52.1%
— 2003 Polish European Union membership referendum, 7–8 June 2003, 77.5% in favour, turnout 58.9%
— 2003 Czech European Union membership referendum, 13–14 June 2003, 77.3% in favour, turnout 55.2%
— 2003 Estonian European Union membership referendum, 14 September 2003, 66.8% in favour, turnout 64.1%
— 2003 Latvian European Union membership referendum, 20 September 2003, 67.5% in favour, turnout 71.5%
Since the results were in favourable in all cases, all ten candidate countries were admitted as members of the EU, acceding on 1 May 2004.
Барлық нәтижелер оң болғандықтан, барлық 10 үміткер ел 2004 жылдың 1 мамырында Еуропалық Одақтың мүшелері болып қабылданды.
— 2003 Slovenian European Union and NATO membership referendum, 23 March 2003, 89.6% in favour, turnout 60.2%
— 2003 Hungarian European Union membership referendum, 12 April 2003, 83.8% in favour, turnout 45.6%
— 2003 Lithuanian European Union membership referendum, 10–11 May 2003, 91.9% in favour, turnout 63.4%
— 2003 Slovak European Union membership referendum, 16–17 May 2003, 93.7% in favour, turnout 52.1%
— 2003 Polish European Union membership referendum, 7–8 June 2003, 77.5% in favour, turnout 58.9%
— 2003 Czech European Union membership referendum, 13–14 June 2003, 77.3% in favour, turnout 55.2%
— 2003 Estonian European Union membership referendum, 14 September 2003, 66.8% in favour, turnout 64.1%
— 2003 Latvian European Union membership referendum, 20 September 2003, 67.5% in favour, turnout 71.5%
Since the results were in favourable in all cases, all ten candidate countries were admitted as members of the EU, acceding on 1 May 2004.
Еуро
Дания мен Ұлыбритания Маастрихт шартынан ерекшелік алып, өздері қаласа ғана евро аймағына қосылуға міндетті емес; Швеция ерекшелік алмаған, бірақ қасақана түрде қосылу талаптарын орындамайды. Бұл мәселе бойынша екі референдум өтті, екеуінде де қосылуға қарсылық білдірілді. – 2000 жылғы Даниядағы еуро референдумы, 28 қыркүйек 2000 жыл, 53,2% қарсы, қатысу көрсеткіші 87,6%
– 2003 жылғы Швециядағы еуро референдумы, 14 қыркүйек 2003 жыл, 55,9% қарсы, қатысу көрсеткіші 82,6%
— 2003 Swedish euro referendum, 14 September 2003, 55.9% against, turnout 82.6%
Лиссабон келісім-шарты
Тек бір ғана мүше мемлекет – Ирландия өз конституциясының талабына сәйкес Лиссабон шартын ратификациялау туралы шешімді референдум арқылы қабылдады. – 2008 жылғы Конституцияға 28-ші түзетуді бекіту жөніндегі референдум (Ирландия), 12 маусым 2008 жыл, 53,2% қарсы, сайлауға қатысу 53,1%
2008 жылы ирландтық сайлаушылар Лиссабон шартын қабылдамады. – Ирландия Конституциясының жиырма сегізінші түзетуін бекіту жөніндегі референдум, 2 қазан 2009 жыл, 67,1% қолдады, сайлауға қатысу 59,0%
Ирландияның Лиссабон шартына қатысты өткізген алғашқы дауыс беруінен кейін Еуропалық Кеңес және Ирландия үкіметі «Ирландия кепілдіктері» деп аталатын жеке құжаттарды жариялады. Бұл құжаттарда басқа мүше елдердің Шартында тұрақты комиссарлардың санын азайту мүмкіндігін пайдаланбайтыны, оның орнына айналмалы жүйемен комиссарлардың аз санына көшетіні, сондай-ақ Ирландияның әскери бейтараптығына және аборт жөніндегі ережелеріне ешқандай қауіп төндірмейтіні айтылды. Осы кепілдіктердің арқасында ирландтықтар екінші референдумда өзгеріссіз Лиссабон шартын мақұлдады.
In 2008, Irish voters rejected the Treaty of Lisbon. — a referendum to approve the Twenty eighth Amendment of the Constitution of Ireland, 2 October 2009, 67.1% in favour, turnout 59.0%
After the first vote by Ireland on the Lisbon Treaty, the European Council and the Irish Government released separate documents, referred to as the "Irish Guarantees", that stated the other member countries would not use the possibility in the Treaty to diminish the number of permanent commissioners in favour of a rotating system with fewer commissioners, and not threaten Ireland's military neutrality and rules on abortion. With these assurances, the Irish approved the unchanged Lisbon Treaty in a second referendum.
2013 жылғы ЕО кеңейуі
— 2012 жылғы 22 қаңтарда Хорватияның Еуропалық Одаққа қосылуы жөніндегі референдум өтті, оның нәтижесінде дауыс бергендердің 66,7% жақтады, сайлауға қатысу 43,5% құрады.
Хорватия 2013 жылдың 1 шілдесінде Еуропалық Одаққа мүше болып қабылданды.
2012 жылғы Еуропалық фискалдық келісім
Ирландия Конституциясының отызыншы толықтыруын мақұлдау жөніндегі референдум, 2012 жылғы 31 мамыр, дауыс бергендердің 60,4% мақұлдады, қатысу көрсеткіші 50,5%
Сан-Мариноның мүшелігіне өтініш
Сан-Маринода елдің Еуропалық Одаққа толық мүше болу үшін өтініш беруі керек пе, жоқ па деген мәселе бойынша референдум өтті. – 2013 жылғы Сан-Марино референдумы, 2013 жылғы 20 қазан, 50,28% қолдады, сайлауға қатысу 43,38% (тіркелген сайлаушылардың 32% кворумы орындалмады.)
Бірыңғай патенттік сот
Бірыңғай патенттік сот – бірнеше Еуропалық Одақ мүше мемлекеттері арасында құрылатын сот, оның ішінде Еуропалық Одақ патентіне қатысты сот істерін қарау үшін арналған. – 2014 жылғы Данияның Бірыңғай патенттік сотқа мүшелік туралы референдумы, 2014 жылғы 25 мамыр, дауыс бергендердің 62,5% жақтады, сайлауға қатысу 55,9% құрады. – Ирландияның ратификациясы референдум арқылы мақұлдауды қажет етеді.
— The ratification of Ireland requires approval in a referendum.
Грекиядағы референдум, 2015 жыл
2015 жылғы Грекияның құтқару референдумы, 5 шілде 2015, 61,3% қарсы, қатысу 62,5% Грекияның мемлекеттік қарыз дағдарысы кезіндегі құтқару шарттары бойынша өткізілген референдум. Дауыс бергендердің көпшілігі құтқару шарттарын қабылдамады. Бірақ, одан кейін үкімет дауыс бергендер қабылдамағаннан тіпті қатаң шарттармен құтқаруды қабылдады.
A referendum on the bailout conditions in the Greek government debt crisis. A majority of the voters rejected the bailout conditions. However, shortly afterwards the government accepted a bailout with even harsher conditions than the ones rejected by the voters.
Даниядағы ЕО-дан шығу туралы референдум, 2015 жыл
2015 жылғы Данияның Еуропалық одақ референдумы, 53,1% қарсы, қатысу 72,0%
Референдум әділет және ішкі істер саласындағы қатысудан бас тартуды кейске дейін қатысуға айналдыру туралы шешім қабылдау үшін өткізілді: яғни, даниялықтар әр мәселені жеке қарастырып шешім қабылдау мүмкіндігі. Дауыс берушілер бұл ұсынысты қабылдамады.
The referendum was held to decide on converting the opt out from participation in the area of Justice and Home Affairs area into an opt in: the possibility for the Danes to decide on a case by case basis. The voters rejected the proposal.
Нидерланд УкраинаЕуропалық одақ Ассоциация туралы келісім бойынша референдум, 2016 жыл
2016 жылғы 6 сәуірдегі Нидерландта Украина–Еуропалық Одақ арасындағы Ассоциация келісімі бойынша өткен референдум, 61,0% қарсы, қатысу 32,2%. Бұл референдум 427 939 нидерланд азаматының өтініші бойынша, 2015 жылғы Кеңесшіл референдум туралы заңға сәйкес өткізілді.
A consultative referendum upon a request of 427,939 Dutch citizens, based on the Advisory Referendum Act 2015.
Ұлыбританияның Еуропалық Одаққа мүшелігі, 2016 жыл
2016 жылы Ұлыбританияның Еуропалық Одаққа мүшелігі туралы референдум, 23 маусым 2016, 51,9% дауыспен ЕО-дан шығуға, 72,2% сайлауға қатысумен өтті. 2016 жылдың ақпан айында Дэвид Кэмеронның консервативтік үкіметі «ЕО-дағы Ұлыбритания үшін жаңа келісім» туралы келісімге келді, одан кейін Ұлыбритания мен Гибралтарда Ұлыбританияның Еуропалық Одаққа мүшелігі туралы референдум өтті. Референдум нәтижесінде Ұлыбритания ЕО-дан шығуға шешім қабылдады және келісім күшін жойды. Біріккен Корольдік 2020 жылдың 31 қаңтарында ЕО-дан ресми түрде шықты.
In February 2016, the Conservative government of David Cameron negotiated "a new settlement for Britain in the EU" which was then followed by a referendum on the UK's membership of the European Union in the United Kingdom and Gibraltar. The result was for the UK to leave the EU and the deal was discarded. The United Kingdom formally withdrew from the EU on 31 January 2020.
Венгриядағы көшіп келу квотасы бойынша референдум, 2016 жыл
2016 жылғы Мажарстанның көшіп келушілер квоталары бойынша референдумы, 2 қазан 2016 жыл, 98,4% қарсы, қатысу көрсеткіші 44,0%. Референдум Мажарстанның Еуроодақ жүргізген, Ұлттық жиналыстың келісімінсіз таңылған көшіп келушілер квоталарын қабылдау керек пе, жоқ па, деген мәселені шешу үшін өткізілді. Көптеген оппозициялық партиялар бойкотқа шақырды. Дауыс беруге қатысқандардың саны референдумды заңды деп мойындау үшін жеткіліксіз болды.
A referendum was held to decide whether Hungary should accept migrant quotas imposed by the EU without the National Assembly's approval or not. Most of the opposition parties called for a boycott. The turnout was too low to make the poll valid.
Даниядағы ЕО-дан шығу референдумы, 2022
2022 жылғы 1 маусымдағы Данияның Еуропалық одақтың қорғаныс ынтымақтастығынан бас тарту туралы референдумы, 66,8% қолдау, 65,7% қатысу. Данияның Еуропалық одақтың қорғаныс ынтымақтастығынан бас тартуын жою мақсатында өткізілген референдум.
A referendum on the abolition of Denmark's opt out from the European Union's defense cooperation.
Швейцария мен ЕО арасындағы келісімдер
— 1972: ЕО-мен еркін сауда келісімі, 72,5% жақтап
— 1992: ЕЭА келісімі, барлық ЕО мүше мемлекеттерімен және барлық ЕЭА мүше мемлекеттерімен, сондай-ақ Еуропалық қауымдастықтармен, 50,3% қарсы
— 1997: ЕО-мен қосылу келіссөздерін бастау үшін референдум мен кантондардың мақұлдауын қажет ету, 74,1% қарсы
— 2000: ЕО-мен екіжақты келісімдер, 67,2% жақтап
— 2001: ЕО-ға мүшелікке түсу келіссөздерін бастау, 76,8% қарсы
— 2005: Шенген келісімі және Дублин регламенті, 54,6% жақтап
— 2005: Жұмысшылардың еркін қозғалысы, 10 жаңа ЕО мүшесін қоса алғанда, 56,0% жақтап
— 2006: ЕО-ның он жаңа мүше мемлекеті үшін бір миллиардтық ынтымақтастық үлесі, 53,4% жақтап
— 2009: Жұмысшылардың еркін қозғалысы, екі жаңа ЕО мүшесін қоса алғанда, 59,6% жақтап
— 2009: Шенген талаптарына сәйкес биометриялық паспорттарды енгізу, 50,1% жақтап
— 2014: Жұмысшылардың еркін қозғалысын шектеу, 50,3% жақтап
— 2020: 1999 жылғы Адамдардың еркін қозғалысы туралы келісімді тоқтату, 61,7% қарсы
— 1992: EEA Agreement with all EU member states and all EFTA member states as well as the European Communities, 50.3% against
— 1997: Requiring the approval of a referendum and the Cantons to launch accession negotiations with the EU, 74.1% against
— 2000: Bilateral I agreements with the EU, 67.2% in favour
— 2001: Opening negotiations for EU membership, 76.8% against
— 2005: Schengen Agreement and the Dublin Regulation, 54.6% in favour
— 2005: Freedom of movement for workers, to include 10 new EU members, 56.0% in favour
— 2006: Cohesion contribution of one billion for the ten new member states of the EU, 53.4% in favour
— 2009: Freedom of movement for workers, to include two new EU members, 59.6% in favour
— 2009: Introduction of biometric passports, as required by the Schengen acquis, 50.1% in favour
— 2014: Freedom of movement for workers to be reduced, 50.3% in favour
— 2020: Termination of the 1999 Agreement on the Free Movement of Persons, 61.7% against
Болашақтағы референдумдар
Болашақта Еуропалық Одаққа қосылуды көздейтін елдер, қосылу процесінің бір бөлігі ретінде референдум өткізуге құқылы. Молдавияда Еуроодаққа кіру жөніндегі референдум 2024 жылдың күзіне жоспарланған. Ал бұрын, 2014 жылдың 2 ақпанында Молдавияның Гагаузия автономиялық аймақтық бірлігі референдум өткізіп, оның 97,2 пайызы Еуроодақпен одан әрі интеграцияға қарсы дауыс берді. Гагаузияда Молдавияның Еуроодаққа интеграциялануы, Еуроодақтың мүшесі – Румыниямен бірігуге алып келуі мүмкін деген алаңдаушылық бар, бұл автономиялық аймақта қолдау таппайды. Сонымен қатар, Франция Конституциясының 88-бабының 5-тармағы, болашақтағы қосылу шартын ратификациялау үшін референдум өткізуді міндеттейді. Басқа да мүше мемлекеттердің саясаткерлері өз елдерінде референдум өткізуді ұсынды, әсіресе Түркияның қосылуына қатысты. 2016 жылы Ұлыбританияда өткен референдумнан бері, Еуроодақтан шығу туралы референдум өткізу мәселесі Еуроодақтағы еуроскептиктердің партиялары мен қозғалыстары арасында талқыланып келеді.