Кіріспе

Ағылшын/австралиялық ақын Анна Уикхэм – Эдит Элис Мэри Харпердің (1883 – 1 мамыр 1947) псевдонимі, ол модернистік поэзияның негізін салушы және ХХ ғасырдың бірінші жартысындағы ең маңызды әйел ақындардың бірі. Ол Д. Х. Лоуренс, Джордж Бернард Шоу, Кэтрин Мансфилд және Дилан Томас сияқты сол заманғы басқа да көрнекті жазушылармен достық қарым-қатынаста болды. Уикхэм Австралия, Англия және Франция арасында көшпенділік, конвенцияға бағынбаған өмір сүрді. Ол модернистік тұлға және феминистік жазушы ретінде танылады, бірақ өмірінде тұрақты сынға ілікпегенімен, оның өлеңдері сол кезде үлкен даңққа ие болды және жиі антологияларға енгізілді. Оның әдеби беделі қайтыс болғаннан кейін жақсарды және қазір ол ХХ ғасырдың басындағы маңызды әйел жазушылардың бірі саналады.

Ерте өмір

Ол Уимблдон қаласында, Лондонда дүниеге келді және негізінен Брисбен мен Сиднейде Австралияда өсті. Оның псевдонимдері австралиялық өзін-өзі тануын көрсетеді: "Викхэм" Брисбендегі бір көшенің атынан алынған. Алғашқы жинағы үшін ол "Джон Оланд" есімін қолданған, ол Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Дженолан үңгірлеріне сілтеме жасайды. Уикхэм 1904 жылы Лондонға оралды, онда ән сабақтарын алып, драма бойынша стипендия жеңіп алды (кейіннен RADA болады, жаңа құрылған). Ол 1905 жылы Парижде поляк теноры Жан де Рескемен бірге ән айтуын жалғастырды. 1906 жылы ол Лондон қаласының заңгері Патрик Хепбернге үйленді, ол романдық архитектурамен және кейіннен астрономиямен қызығушылық танытты. Олардың төрт ұлы болды. Олар алдымен Лондонның орталық бөлігінде, содан кейін Хэмпстедтегі отбасылық үйлерде тұрды: 1909 жылдан бастап Дауншир Хиллде, ал 1919 жылдан бастап Парламент төбесіндегі үйінде, ол оның тұрақты мекенжайына айналды. Ол Санкт-Панкрас ауруханасында аналарға көмек көрсетумен айналысқан заманауи қайырымдылық қозғалысына қатысты.

Карьерасы мен жанжалдар

Оның алғашқы жинағы, Джон Оландтың әндері, 1911 жылы жарық көрді. Онда «Төмен дәрежелі әйелдің әні», «Бағыну» және «Ажырысу» сияқты өлеңдерде бейнеленген ерлер мен әйелдер арасындағы қақтығысқа ерекше назар аударылды. Басқа тақырыптардың ішінде жазушы болуға деген құштарлық, Дарвиннен кейінгі діни сенімнің жоғалуы және ана болу мәселелері қарастырылды. Оның күйеуі кітап жариялағанына ашуланды, содан кейін астрономиялық ортасындағы достарының бірі оған қызығушылық танытты. Ол өте иешіл және әдетте оның ән айтуы мен жазуын қолдамайтын адам ретінде танымал болды, бұл оның күйзелісіне және психиатриялық ауруханаға түсуіне себеп болуы мүмкін. Ол 1911 жылы жеке психиатриялық ауруханада шамамен алты аптадай жатты. Өзінің өмірбаяндық жазбаларында ол осы оқиғаны күйеуінің поэзия жазуына деген қарсылығымен байланыстырды. Бұл оқиғадан бұрын қатты дау болған. Сол кездегі оның эмоционалдық өмірінің күрделілігін ескере отырып, босанғаннан кейінгі (екі рет түсік тастаған) және ата-аналық қақтығыстарға байланысты басқа да факторлар болған болуы мүмкін, бірақ осындай жаулық сол кездегі жаңашыл әйел жазушыларға қатысты емес. Біраз уақыттан кейін ол Гарольд Монромен оның «Поэзия кітапханасында» кездесті. Ол оның жазуын ынталандырды және 1915 жылы оның екінші жинағы жарық көрді. Бұл Лондондағы (кейіннен Парижде) әдебиетшілермен араласып өткен отыз жылдық өмірінің бастамасы болды. Ол үйдегі өмірмен жиі кедергіге ұшыраса да, богемиялық өмір салтын ұстанды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Патрик Хепберн үйден алыс болып, RNAS-қа қосылды. Осы уақытта Анна Д.Х. Лоуренс және оның әйелі Фридамен дос болып, жақын қарым-қатынас жасады. Оның жазушы Элиот Блиспен қарым-қатынасы жақын болған деседі. Оның үшінші ұлы Ричард төрт жасында қызыл жегіден қайтыс болды. Ол қайтыс болғаннан кейін, 1920 жылдардың басында Парижде сауығу үшін біраз уақыт өткізді. Сол жерде ол Натали Барниге ғашық болды. Оның сезімі өзара болмаса да, олар хат алмасып тұрды (кейіннен «Пошта карточкалары мен өлеңдер» деген атпен жарияланды). Ол сол кездегі ағылшын тіліндегі модернизмнің Париждегі жетекші тұлғаларымен танысты. 1926 жылы оның некесі дағдарысқа ұшырады деп есептеледі және ол 1928 жылға дейін күйеуінен бөлек өмір сүрді. Ол 1929 жылы демалыс кезінде болған апатта қаза тапты. 1930 жылдары ол әдеби Лондонда жақсы танымал болды және көптеген өлеңдер жазды (олардың көпшілігі кейіннен соғыс салдарынан жоғалды) және көптеген өлеңдері жарияланбады. Ол 1936 жылы оның шығармаларының жинағын шығарған Джон Гоусворттың қолдауын тапты. «Көктемгі тазалауға кіріспе» атты кеңейтілген автобиографиялық эссе 1935 жылға жатады. Сол жылы ол жаңа үйленген Дилан Томас пен Кейтлинге көмектесіп, содан кейін олармен дауласты. 1947 жылы ол Хэмпстедтегі үйінде асынып, өз-өзіне қол жұмсады.