Кіріспе
Құбырларды тазалауға немесе қолөнерге пайдаланылатын щетка түрі. Құбыр тазалағыш немесе шениль сабақ – бұл бастапқыда темекі құбырларынан ылғал мен қалдықтарды кетіру үшін ойлап шығарылған щетка. Оларды кішкентай тесіктерді немесе тар жерлерді тазалау қажет болғанда да қолдануға болады. Арнайы құбыр тазалағыштар медициналық құралдарды және инженерлік мақсаттарда тазалау үшін жасалады. Бастапқы мақсатынан басқа, олар қолөнерде кеңінен қолданылады, сондай-ақ бөтелке мойнына орап тамшыны ұстауға, заттарды жинауға, бұралып байлауға, түстермен белгілеуге, бояу, май, еріткіш, майлау материалдары және осы сияқты заттарды жағу үшін уақытша щетка ретінде де қолданылады.
A pipe cleaner or chenille stem is a type of brush originally intended for removing moisture and residue from smoking pipes. They can also be used for any application that calls for cleaning out small bores or tight places. Special pipe cleaners are manufactured specifically for cleaning out medical apparatus and for engineering applications. Outside of their originally intended purpose, they are commonly used in crafts, and are also popular for winding around bottle necks to catch drips, bundling things together, as a twist tie, colour coding, and as a makeshift brush for applying paints, oils, solvents, greases, and similar substances.
Сипаттама
Темекі құбырларын тазалаушылар әдетте сіңіретін материалды қолданады, көбінесе мақта немесе кейде вискоза. Тазаланатын нәрсені жақсырақ сүрту үшін кейде қатаң материалдан, әдетте монофиламенттік нейлоннан немесе полипропиленнен жасалған қылшықтар қосылады. Полиэстердің микрофиламенті кейбір техникалық құбыр тазалағыштарда қолданылады, себебі полиэстер мақта сияқты сұйықтықты сіңірудің орнына, кері тартып алады. Кейбір темекі құбырларын тазалаушылар конус немесе конустық пішінде жасалады, сонда бір жағы жуан, екінші жағы жіңішке болады. Жіңішке жағы құбыр сағасының кішкентай тесігін, ал жуан жағы ыдысты немесе сағаның кең бөлігін тазалауға арналған. Тазалау үшін қолданылған құбыр тазалағыштар әдетте бір немесе екі рет пайдаланғаннан кейін тасталады.
Тарих
Құбыр тазалағыштарды Джон Гарри Стетман мен Чарльз Ангел 1900 жылдардың басында Нью-Йорк штатының Рочестер қаласында ойлап тапқан, кейіннен олар BJ Long Company компаниясына сатылды. 1923 жылы Йохан Петтер Йоханссон да дерлік сол кезде осыған ұқсас нәрсені ойлап тапқан болуы мүмкін.
Қолөнер
Құбыр тазалағыштар көбінесе өнер және қолөнер жобаларында қолданылады. Қолөнерлік құбыр тазалағыштар әдетте полиэстер немесе нейлон қалыпынан жасалады, олар көбінесе «тазалауға» арналған түрлерінен ұзын және жуан болады және көптеген түрлі түстерде ұсынылады. Қолөнерлік құбыр тазалағыштар тазалау мақсатында тиімді емес, себебі полиэстер сұйықтықты сіңірмейді, ал қалың түрлері тіпті әдеттегі құбырдың ішкі диаметріне немесе кішкентай тесіктерді, тар жерлерді тазалауды қажет ететін қолданбалардың қол жеткізу қиын аймақтарына сыймауы мүмкін. Жапонияда құбыр тазалағыштармен қолөнер жасау могол өнері деп аталады. Оның атауы португал тіліндегі «Mughal» сөзінен шыққан, ол тоқу стилін білдіреді. Жапониядағы сауда орталықтары мен мектептерде Атуши Китанака басшылығымен құбыр тазалағыш өнеркәсібін қолдау мақсатында шеберлік сабақтары өткізіледі. Икуё Фуджита (藤田育代 Фуджита Икуё) – инемен тоқу арқылы сурет салу және могол (құбыр тазалағыш) өнерімен айналысатын жапон суретшісі. Құбыр тазалағыштарды өңдеу арқылы жануарлар жасау – бұл өнер форматы. Оларды жануарлардың бетпердесіне немесе мұрнына кірпіктер жасау үшін де қолдануға болады. Қолөнерлік құбыр тазалағыштар сыныптарда түрлі себептермен қолданылады, оның ішінде қарапайым модельдер жасау, күрделі модельдер жасау немесе әртүрлі тақырыптарды оқытуға көмектесетін оқу құралы ретінде пайдалану.
Өндiру
Құбыр тазалағыш екі сымнан жасалады, олар бір-біріне бұралып, араларында қысқа талшықтарды ұстап тұрады, бұл талшықтар қалың қабатты құрайды. Құбыр тазалағыштар көбінесе бірден екі данадан жасалады, себебі әр құбыр тазалағыштың ішкі сымдарына жіп оралып, спираль түзеді, ал сыртқы сымдар жіпті ұстап тұрады, содан кейін олар кесіліп, қалың қабаттар пайда болады. Шенил жіп те осылай жасалады, сондықтан қолөнерге арналған құбыр тазалағыштарды көбінесе "шенил сабақтары" деп атайды. "Шениль" сөзі француз тілінен аударғанда "гусеница" деген мағынаны білдіреді. Кейбір құбыр тазалағыш машиналары шын мәнінде шенил машиналарына айналдырылған. Кейбір машиналар өте ұзын құбыр тазалағыштарды шығарады, олар рулондарға оралады. Рулондар мақсатына қарай солай сатылуы немесе қажетті ұзындыққа қарай кесілуі мүмкін. Басқа машиналар құбыр тазалағыштарды машинадан шыққанда бірден қажетті ұзындыққа кесіп алады. Темекі құбырын тазалауға арналған құралдардың ұзындығы әдетте 15–17 см (6–7 дюйм) болады. Қолөнерге арналғандары көбінесе 30 см (12 дюйм) және 50 см (20 дюйм) дейін жетеді. Олардың диаметрі 4 мм, 6 мм және 15 мм болады. Үлкен құбыр тазалағыштардың диаметрі 30 мм, ұзындығы 45 см (18 дюйм) және 2 метр (6,5 фут) болады.