Кіріспе

Американдық жазушы

Роберт Эммет Шервуд (4 сәуір 1896 – 14 қараша 1955) – американдық драматург және сценарист. Ол «Ватерлоо көпірі», «Ақымақтың қуанышы», «Иллинойстағы Эйб Линкольн», «Ребекка», «Түн болмайды», «Өмірдің ең жақсы жылдары» және «Епископтың әйелі» пьесалары мен сценарийлерінің авторы. Ол драма саласындағы Пулитцер сыйлығына (1936, 1939, 1941) ие болды, сондай-ақ «Үздік сценарий» номинациясы бойынша «Оскар» сыйлығын (1947) және өмірбаян жанрындағы Пулитцер сыйлығын (1948) жеңіп алды.

Жас шағы мен отбасы

1896 жылы Нью-Рошельде, Нью-Йорк штатында дүниеге келген Роберт, бай акция брокері Артур Мюррей Шервуд пен оның әйелі, бұрынғы Розина Эмметтің, талантты суретші және портретші Розина Э. Шервудтың ұлы болды. Оның анасының әжесі Мэри Элизабет Уилсон Шервуд – жазушы және қоғамдық қайраткер. Ол бұрынғы Нью-Йорк штатының бас прокуроры Томас Аддис Эмметтің шөбересінің немересі және 1803 жылғы ирландиялық көтеріліске жетекшілік еткені үшін мемлекеттік қасақаналық қылмысы үшін атқыланған ирланд ұлтшылы Роберт Эмметтің шөбересінің немересі болды. Бұл көтеріліс 1803 жылы Ирландиядағы британдық үстемдікті құлатуға жасалған бірқатар әрекеттердің бірі еді. Оның туыстарының арасында тағы үш белгілі американдық портретшісі болды: оның тәтелері Лидия Филд Эммет және Джейн Эммет де Глен, сондай-ақ оның алыс туысы Эллен Эммет Рэнд. Шервуд Фэй мектебінде, Милтон академиясында, содан кейін Гарвард университетінде білім алды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Еуропадағы Канада Корольдік таулы әскерлерімен (CEF) шайқасты және жараланды. Америка Құрама Штаттарына оралғаннан кейін, ол "Life" және "Vanity Fair" сияқты журналдарда кино сыншысы болып жұмыс істеді. Шервудтың 1920-жылдардағы сыншылық мансабы 2009 жылы түсірілген "Киноға деген махаббат: Американдық киносыншылық тарихы" атты деректі фильмінде талқыланды. Бұл фильмде Time журналының сыншысы Ричард Шикель, басқа тақырыптармен қатар, Шервудтың жұлдыздар мен режиссерлермен кездесу үшін транс-континенталдық пойызбен Голливудқа шақырылған алғашқы Нью-Йорк сыншысы болғанын айтты.

Жазушылық мансап

Шервуд Алгонкин дөңгелек үстелінің алғашқы мүшелерінің бірі болды. Ол Дороти Паркер және Роберт Бенчлимен жақын дос болды, олар 1919 жылы Дөңгелек үстел жиналысын бастаған кезде «Vanity Fair» журналының қызметкерлері болды. Жазушы Эдна Фербер де жақын досы болды. Шервудтың бойы 2 метрге жететін. Бірде 2 метрлік Дороти Паркер, Шервуд пен Роберт Бенчли көшеде бірге келе жатқанда, олардың «жүретін аспап» сияқты көрінетінін айтқан. Бір кеште Шервудты қанша жылдан бері танитынын сұрағанда, Бенчли орындыққа тұрып, қолын төбеге көтеріп: «Мен Боб Шервудты осы биіктіктегі кезінде танитынмын», – деді. 1949 жылы комедияшы Граучо Маркс та «You Bet Your Life» викторинасының тікелей эфирінде Шервудтың бойы туралы пікір білдірді. Халыққа танымал бағдарламаны жүргізген Граучо бір бөлімінде америкалық футболшы Говард Скаламен сұхбаттасты, ол NFL-дің «Грин-Бэй Пэкерс» командасының ойыншысы еді. Скаланың өзінің едәуір бойына таң қалған Маркс шоу көрермендерімен келесі оқиғаны бөлісті: «Маған драматург Боб Шервуд еске түседі, ол менің ескі досым; және ол алты фут бес дюймдық және өте жұқа. Бір күні мен одан: «Боб, адамдар сенің бойыңнан ауа райы қалай деп сұрағанда не дейсің?» – деп сұрадым. Ол: «Мен олардың көзіне түкіріп, жаңбыр жауып тұр деп айтамын», – деді. Шервудтың Бродвейдегі алғашқы пьесасы – «Римге жол» (1927), ол Ханнибалдың Римді басып алуға жасаған сәтсіз әрекеті туралы комедия, оның сүйікті тақырыптарының бірі: соғыстың бекерлігі еді. Оның кейінгі драмалық туындыларының көптегені осы тақырыптың әртүрлі нұсқаларын қолданды, соның ішінде Шервудтың төрт Пулитцер сыйлығының біріншісін жеңіп алған «Идиоттың қуанышы» (1936). Аңыз бойынша, ол бірде уәдешіл журналист Люциус Бибке: «Менің қиындығым – мен үлкен оймен бастаймын, ал соңында жақсы ойын-сауықпен аяқтаймын», – деп мойындықтаған. Шервуд театр әлемінде жазушылардың құқықтарын қорғаумен белсенді айналысты. 1937 жылдан 1939 жылға дейін Шервуд Америка драматургтер гильдиясының жетінші президенті болды. Шервудтың Бродвейдегі жетістігі көп ұзамай Голливудтың назарын аударды; ол 1926 жылы фильмдер үшін жазуды бастады. Оның кейбір жұмыстары авторлық құқығы көрсетілмегенімен, оның фильмдеріне көптеген пьесаларының бейімделулері енді. Ол сондай-ақ Альфред Хичкок пен Джоан Харрисонмен бірге «Ребекка» (1940) фильмінің сценарийін жазуға қатысты. Еуропа Екінші дүниежүзілік соғыстың ортасында болған кезде, Шервуд өзінің соғысқа қарсы көзқарасынан бас тартып, Үшінші рейхке қарсы күресті қолдады. Ол өзі негізін қалаған «Драматургтер компаниясы» қойған «Түн болмайды» (1940) пьесасы, кеңестік Одақтың Финляндияға басып кіруі туралы, Альфред Лант, Линн Фонтанн және Монтгомери Клифт қатысқан қойылым болды. Кэтрин Корнелл 1957 жылы теледидарда көрсетілген пьесаның продюсері және басты рөлде ойнады. Шервуд оқшауланған Чарльз Линдбергті «нацистік идеологияны қолдайтын, демократиялық процестерді жек көретін» деп ашық сынады. Осы кезеңде Шервуд президент Франклин Д. Рузвельт үшін сөздер жазушысы болып жұмыс істеді. Ол бұл тәжірибесін «Рузвельт және Хопкинс: жақын тарих» кітабында баяндады, ол 1949 жылы Пулитцер сыйлығын (өмірбаяны немесе автобиография жанрында) және 1949 жылы Банкрофт сыйлығын жеңіп алды. Шервуд «демократияның арсеналы» деген фразаның бастауын бергені үшін танылды, бұл Рузвельттің соғыс уақытындағы сөздерінде жиі қолданылатын сөз тіркесі еді. 1940 жылдың 12 мамырында «Нью-Йорк таймс» газеті Шервудтың сөзін келтірді: «Бұл ел қазірдің өзінде демократиялық одақтастар үшін қару-жарақ қоймасы болып табылады». 1943 жылдан бастап Соғыс ақпарат бюросының шетелдегі бөлімінің директоры қызметін атқарғаннан кейін, ол Уильям Уайлердің режиссерлік еткен «Біздің өміріміздің ең жақсы жылдары» фильмімен драмалық жазуға оралды. 1946 жылы түсірілген фильмде үш солдаттың соғыстан оралғаннан кейінгі өміріндегі өзгерістер көрсетілді, бұл Шервудқа «Үздік сценарий» үшін «Оскар» сыйлығын әкелді.

Өлім және мұра

Шервуд 1955 жылы Нью-Йоркте жүрек талмасынан қайтыс болды. Оның соңғы туындысы – «Мюррей Хиллдегі кіші соғыс» спектаклі 1957 жылдың 3 қаңтарында Этель Бэрримор театрында, Бродвейде дебют жасады. 1994 жылы «Альгонкин дөңгелек үстелі» туралы түсірілген «Миссис Паркер және зұлым шеңбер» фильмінде Шервудты актер Ник Кассаветес сомдады.