Кіріспе

Норман аралы – Британ Виргин аралдары архипелагының оңтүстік ұшындағы арал. Ол Роберт Луис Стивенсонның "Қазына аралы" атты қаратөс романына шабыт берген аралдардың бірі деп есептеледі.

Тарих

Бұл аралдың аты 18 ғасырдың басында оны сатып алған немесе жалға алған қарақшының есімімен байланысты, дегенмен бұл пікірді қолдайтын нақты дәлелдер табу қиын. Дегенмен, Норман аралында пираттардың олжасы сақталғандығы туралы құжатталған мәліметтер бар. 1750 жылдың тамызында «Нюэстра-Сеньора-де-Гуадалупе» атты испандық қазына кемесі Солтүстік Каролина жағалауында дауылдан паналау іздеді. Кеме экипажы көтеріліс жасады, ал қазына – 55 сандық күміс монетаны қоса алғанда – екі биландерге тиелді, олардың бірінде Оуэн Ллойд болды. Бірінші кеме жоғалып кетті, бірақ Ллойд Сент-Круаға қашып құтылды. Ақшаның бір бөлігін жұмсағаннан кейін, ол Норман аралына барып, олжаны жерледі. Кейін Ллойд пен оның серіктері Сент-Эвстатиус аралында тұтқындалды, бірақ қазына туралы әңгіме тарады, және Тортола тұрғындары Норман аралына барып, оны өздері қазып шығарды. Кейінірек олжаның бір бөлігі сол кездегі Ливард аралдарының генерал-лейтенанты Гилберт Флеминг тапты, ол екі рота сарбазбен Тортолаға келді. Флеминг Британ Виргин аралдарының вице-губернаторы Абрахам Чалвиллді (ол кездейсоқ түрде Норман аралында қазына іздеуге жетекшілік еткен) қазынаны қайтару және оны қазып алғандарға сыйлық ретінде үштен бір бөлігін беру туралы жарлық шығаруға көндірді. Осымен тарихи мәліметтер аяқталады, бірақ жергілікті әңгімелерде белгілі бір отбасының мүшесі Норман аралының жанында балық аулап жүргені және дауыл кезінде Норман аралының батыс жағалауындағы үңгірлердің бірінде паналағандығы айтылады. Дауыл толқыны оның кішкентай қайығын үңгірдің қабырғаларына қайталап соқты, соның салдарынан су деңгейі бірнеше футқа көтерілді. Бақытты балықшы ертесіне оянғанда, оның кішкентай кемесіне көптеген тастар, сондай-ақ алтын дублонға толы деген кішкентай сандықтар да түсіпті. Бұл оқиғаны растау мүмкін емес, себебі қазынаға заңды түрде талап арыз берілмеген, бірақ отбасы мүшелері балықшылықтан бас тартып, сол кезде Тортоладан шығып, Сент-Томасқа, Шарлотта Амалиде дүкендер ашқандары белгілі. Норман аралында тағы да пират алтыны табылуы мүмкін деген әңгімелер тарады, бірақ қазірге дейін қазына табу үшін ешқандай талап арыз берілген жоқ.

Бүгін

Аралда тұрғын жоқ және ол Генри Джарекиге жеке меншік. Оның ауданы шамамен 4 шаршы километр, ал ұзындығы шамамен 4 километрді құрайды. Аймақтағы ең қорғалған бейіштердің бірі – "Байт" деп аталатын үлкен порты. Бұл арал Пеликан, Питер, Тұз, Өлі кеуде және Имбирь аралдарымен бірге "Кіші ағайынды" аралдарының бірі. Бұл аралдар тобы солтүстік және батыстағы басқа аралдарға қарағанда кішкентай, төмен және құрғақ. Норман аралы – крейсерлер мен басқа да туристер үшін танымал мақсат, себебі Бұғаздың батыс жағасынан сырттағы жартастардың ішінде үш су деңгейіндегі үңгір орналасқан. Үңгірлер сноркелингке өте қолайлы, ал егер жартастарға жеткілікті терең бойласа, қараңғылық түнгі суға сүңгігендей сезім береді. Аралда тұрақты тұрғындары жоқ (жабайы ешкілерден басқа), бірақ арада екі мейрамхана бар: Pirates Bight және The Club. Бұрын Бұғазда "Вилли Т" атты ескі шхунаның заманауи көшірмесі орналасқан, ол бар және мейрамхана ретінде жұмыс істеген. 2017 жылдың қыркүйек айында "Вилли Т" кемесі "Ирма" даулынан қирады. "Вилли Т" иелері жаңа кеме жасатып, 2018 жылдың мамырында BVI үкіметі "Вилли Т" кемесіне Норман аралына тоқтауға рұқсат бермейтінін, оның орнына Питер аралындағы Грейт-Харборға тоқтауға болатынын мәлімдеді. Содан бері "Вилли Т" Норман аралындағы бастапқы орнына оралды.

Мәдени мұра

Кейбіреулер Норман аралы мен оның қазыналары туралы әңгімелер Роберт Луис Стивенсонға "Қазына аралы" жазуға шабыттандырды деп санайды. "Қазына аралының" шамамен жазылған уақыты Норман аралындағы "Нуэстра Сеньора де Гуадалупе" кемесінен құтқарылған олжаның уақытына сәйкес келеді. Норман аралында көптеген үңгірлер, жасырын шығанақтар және кемелердің құлау орындары бар, сондықтан көптеген туристер әлі де бір күні қазына табамын деген үмітпен оны зерттеуде, ал Британдық Виргин аралдарындағы туристік фирмалар оларды тоқтатуға мүдделі емес.

"Henry Jarecki" компаниясымен бірлескен кәсіпорын туралы келісім

2018 жылдың 22 қарашасында Орландо Смит басқарған BVI үкіметі Генри Джарекиге тиесілі Audubon Holdings компаниясымен Норман аралын экологиялық жағдайына ұқыпты қарап, сәнді тұрғын үйлер мен туризмді дамытуға бағытталған орын ретінде дамыту туралы даму келісіміне келді. Аралдың иесімен бірлесіп, BVI үкіметі экологиялық тұрақты дамудың үлгісін орнатуды жоспарлап отыр. Жоспарлау және экологиялық мақұлдаулар рәсімдері аяқталғаннан кейін, үкімет 2019 жылдың ішінде жобаның бірінші кезеңін бастауға үміттенеді.