Кіріспе

VG (IUPAC атауы: O,O диэтил S [2 (диэтиламино)этил] фосфоротиоат) (сонымен қатар Amiton немесе Tetram деп аталады) – "V сериясы" нейротоксикалық зат, химиялық құрамы жағынан жақсы белгілі VX нейротоксикалық затына ұқсас. Тетрам – бұл заттың орыс тіліндегі кең таралған атауы. Amiton – 1950 жылдардың ортасында ICI компаниясы оны инсектицид ретінде сатқан кездегі бұл заттың коммерциялық атауы болды.

Химиялық

Оның улылығы VX-тің шамамен 1/10-ы, яғни заринге ұқсас, қазір ауыл шаруашылығында қолдануға тым қауіпті деп есептеледі, бірақ басқа жүйкелік заттардан өзгеше, Химиялық қару туралы конвенцияның 2-кестесіне, ал емес 1-кестесіне жатқызылады. Солтүстік Кореяның осы химиялық заттың әскери қорында бар болуы мүмкін деген болжам бар. 1950 жылдардың басында органофосфорлы инсектицидтермен айналысқан кем дегенде үш химиялық компания осы заттардың жоғары улылығын тәуелсіз түрде анықтады. 1952 жылы ICI компаниясындағы химик, доктор Ранжит Гош, олардың Желлотс Хиллдегі өсімдіктерді қорғау зертханаларында алмастырылған аминоэтанетиолдардың органофосфат эфирлерін пестицид ретінде қолдану мүмкіндігін зерттеді. 1930 жылдардың соңында органофосфаттарды зерттеген неміс ғалымдары G сериялы жүйкелік заттарды тапқандай, доктор Гош олардың холинестеразаға тигізетін әсері оларды тиімді пестицидке айналдыратынын анықтады. Олардың бірі, Амитон, 1955 жылы Гош пен тағы бір химик, Дж. Ф. Ньюман жазған мақалада, егеуқұйрықтарға қарсы ерекше тиімді деп сипатталды. Осы заттардың улылығы британ үкіметінің назарынан тыс қалған жоқ, себебі кейбір қосылыстар бағалау үшін Портон Даун зерттеу орталығына жіберілді. Осы қосылыстардың бір бөлігі V агенттері деп аталатын жаңа жүйкелік заттар тобын құрады. Британ үкіметі 1956 жылы химиялық және биологиялық қарудан бір жақты бас тартты, бірақ 1958 жылы термоядролық қару туралы ақпарат алмасу шартымен АҚШ үкіметімен VG технологиясы бойынша зерттеулерін бөлісті. Содан кейін АҚШ 1961 жылы химиялық құрамы ұқсас, бірақ әлдеқайда улы VX-тің көп көлемін өндіруге кірісті. АҚШ-та Авариялық жоспарлау және қоғамдық хабардар ету туралы заңның 302-бабында (42 USC 11002) белгіленгендей, ол өте қауіпті зат ретінде жіктеледі және оны маңызды көлемде өндіретін, сақтайтын немесе пайдаланатын мекемелерге қатаң есеп беру талаптары қолданылады.