Кіріспе
Гвианалық құл көтерілісінің басшысы Коффи, сондай-ақ Коффи, Куффи, Кофи немесе Коффи деп те жазылады (1763 жылы қайтыс болды). Ол туған Батыс Африкасында тұтқындалып, қазіргі Гвианадағы Бербице голланд колониясының плантацияларында жұмыс істеу үшін құлдыздыққа сатылған акан елінің адамы болды. 1763 жылы ол 3800-ден астам құлдан тұратын отаршылдық үкіметке қарсы ірі көтеріліске жетекшілік етті. Бүгінде ол Гайананың ұлттық қаһарманы.
Coffij, also spelled as Coffy, Cuffy, Kofi, or Koffi (died in 1763), was an Akan man who was captured in his native West Africa and stolen for slavery to work on the plantations of the Dutch colony of Berbice in present day Guyana. In 1763, he led a major slave revolt of more than 3,800 slaves against the colonial regime. Today, he is a national hero in Guyana.
Бербиц көтерілісі
Коффи Бербице өзенінің бойындағы Лилиенбург плантациясында шебер-бочка жасаушының үй құлы ретінде жұмыс істеді. Оның иесі Беркидің жесірі еді. 1763 жылдың 23 ақпанында Канье өзенінің бойындағы Магдалененберг плантациясындағы құлдар қатал және адамдықтан безген қарапайымдыққа наразылық білдіріп, көтеріліс жасады. Олар плантациядағы үйді өртеп, Курантин өзеніне бет алды, онда Суринам губернаторы Н.Н. Нолдың басқаруымен карибтер мен әскерлер шабуыл жасап, оларды өлтірді. 1763 жылдың 27 ақпанында Лилиенбургтің жанындағы Голландия плантациясында да көтеріліс болды. Голландия губернаторы Вольферт Симон Ван Хугенхайм аймаққа әскери көмек жіберген кезде, көтеріліс Бербице өзеніне жетіп, Бербице астанасы Форт-Нассауға қарай жылдам қозғалып бара жатты. Олар шабуылдаған плантациялардан оқ-дәрі мен қару-жарақтарды тартып алды. 3 наурызға қарай көтерілісшілердің саны 600-ге жетті. Коссала басшылық еткен олар Пьеренбумның кірпіштен салынған үйін басып алуға тырысты, Коффи оны әйелі ретінде өмір сүрді. Коффи тез арада көтерілісшілердің басшысы ретінде қабылданды және өзін Бербице губернаторы деп жариялады. Осымен ол капитан Акараны әскери істер жөніндегі орынбасары етіп тағайындады және әскерлер арасында тәртіп орнатуға тырысты. Акара әскери тәртіпте шебер болды. Олар азық-түлікпен қамтамасыз ету үшін шаруашылықтарды ұйымдастырды.
Көтерілістің жеңілуі
Вольферт Симон ван Хугенхайм колонияны қайтарып алуға міндеттенді. Акара Коффидің рұқсатысыз ақтарға үш рет шабуыл жасады, соңында отарлаушылар кері шегінді. Ван Хугенхайм Амстердамдағы Бербиц қоғамы осы шешімді қабылдауы керек екенін және оған үш-төрт ай уақыт қажет екенін айтып, шешімін кейінге тықты. Ол көршілес колониялардан көмек күтіп отырды; Суринамнан кеме келген еді.