Кіріспе

СД-ның КФЗ. 250 (неміс тілінде: Sonderkraftfahrzeug 250; «арнайы моторлық көлік») – жеңіл броньды жартылай тізбекті машина, сыртқы түрінен Hanomag фирмасы жасаған үлкен СД-ның КФЗ. 251-ге өте ұқсас, және нацистік Германияның Екінші дүниежүзілік соғыста пайдалануы үшін DEMAG фирмасымен құрастырылған. Көптеген түрлері ашық төбелі және арт жағында бір ғана кіреберіс есігі болған. СД-ның КФЗ. 250 стандартты жартылай тізбекті машинаны толықтыру мақсатымен 1939 жылы қабылданып алынды. Өндіріс кешігулеріне байланысты алғашқы машина 1941 жылдың ортасында ғана пайда болды.

Даму

1939 жылы Моторландырылған әскерлер инспекциясы (АХА/Ин 6) танктар шабуылға шыққанда броньды жартылай тізбекті машиналардың қатар жүруінің пайдалы екенін шешті. Олар штаб, артиллериялық бақылаушы, радио байланысы және барлау рөлінде қолданылатын кішкентай көліктерге қатысты талаптарды қанағаттандыра алатын еді. Қызметтегі ең кішкентай жартылай тізбекті машинаны – Sd. Kfz. 10-ды жасаған Demag компаниясы "жеңіл бронетранспортер" (leichter gepanzerter Mannschafts Transportwagen) немесе Sd. Kfz. 250-ді жасауға таңдалды. Осы мақсатта Sd. Kfz. 10 корпусы бір жүріс доңғалағы станциясына дейін қысқартылды және қысқартылған шассидің айналасына броньды корпус (Panzerwanne) орнатылды. Стандартты жабдықтың туындысы ретінде жоспарланғанмен, ақырында барлық компоненттер қайта жасалып, Sd. Kfz. 250-ге тән болды.

Сипаттама

Sd.Kfz. 250 машинасына қуат Maybach компаниясының 6 цилиндрлі, сумен салқындатылатын, 4,17 литрлік (254 куб дюйм) HL 42 TRKM бензиндік қозғалтқышымен қамтамасыз етілді. Ол жеті алға және үш артқа жылдамдықтары бар жартылай автоматты алдын ала таңдау берілісімен жабдықталған: Maybach SRG, VG 102 128 H түрі (SRG=Schaltreglergetriebe, VG=Variorex Getriebe, H=Hohlachse). Алдымен беріліс таңдалып, содан кейін қатынасты өзгерту үшін педаль басылып, келесі беріліс алдын ала таңдалатын болды. Машинаның жылдамдығы бірақ, жүргіш рульдік дөңгелекті асыра бұрмауға ескертілді. Басқару жүйесі жеңіл бұрылыстарда тек алдыңғы дөңгелектерді пайдаланатын, бірақ рульдік дөңгелек бұрылатын сайын, рельстерге тежегіштер қолданылатын етіп жасалған. Sd.Kfz. 250 машинасы сонымен қатар, тісті дөңгелектердің орнына рельстерді сақтайтын, бірақ күрделірек роликтерді мұраға алды. Рельс төрт жұп дөңгелек үстінен және араласып орналасқан Schachtellaufwerk конструкциясымен жүрді, бұл конструкция неміс жартылай рельстік машиналарынң барлығында дерлік қолданылды. Дөңгелектер серіппелі буып орнатылған, ал рельс керілігі артқы жағында орналасқан инерциялық дөңгелекпен сақталды. Алдыңғы дөңгелектерде соққыларды жұмсарту үшін көлденең орнатылған жапырақ серіппелер мен амортизаторлар (барлықтары да) орнатылған. Sd.Kfz. 250 (және оның негізгі үлгісі Sd.Kfz. 10) неміс жартылай рельстік конструкцияларының арасында ерекшеленеді, өйткені олар рама немесе шасси емес, корпус қолданды.

Қызмет тарихы

Көлік Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде түрлі мақсаттарда қолданылды. Негізгі әскер тасымалдаушы нұсқасы барлаушы бөлімдердің бронетранспортері ретінде пайдаланылды, барлаушы топтарды тасымалдады. Бұл негізгі нұсқада әдетте бір немесе екі МГ34 пулеметі орнатылған. Кейінгі нұсқаларда 20 мм, 37 мм, тіпті 75 мм-лік зеңбіректер жеңіл қаруланған нұсқаларды қолдау үшін орнатылды (төмендегі кестеге қараңыз). Соғыстың басында бірнеше арнайы мақсаттағы нұсқалар пайда болды. 250/3 және 250/5 – бұл командалық нұсқалар, олар аз орынға ие болғанымен, ұзақ қашықтыққа арналған радио жабдықтарымен жабдықталған. Оларды батальон және жоғары командирлер жеке басқару көлігі ретінде пайдаланды, ең танымал 250/3 нұсқасын Эрвин Роммель Солтүстік Африкадағы науқанда қолданды. Алғашқы нұсқаларда үлкен "кереует" антенналары болды, оларды алыстан байқау оңай болды, бұл оларды артиллерия отына осал етті. Кейінгі нұсқаларда бұл антенналар алынып, оның орнына көзге түспейтін "қамшы" антеннасы қолданылды. Sd.Kfz. 253 нұсқасы толығымен жабық болды және артиллерия бақылаушылары танк пен механикаландырылған жаяу әскер бөлімдерін сүйемелдеу үшін пайдаланды. Бастапқы дизайнында көптеген пластиналардан құралған көп қырлы бронекорпус болды, ол шағын қарудан жақсы қорғаныс берді, бірақ өндірісі баяу және қымбат болды, соның салдарынан ішкі кеңістік тар болды. Бұл алғашқы нұсқаның өндірісі 1943 жылдың қазан айында тоқтатылды, барлығы шамамен 4200 Sd.Kfz. 251 бронетранспортері жасалды. Румыния армиясында Sd.Kfz. 251 "орташа SPW" (SPW mijlociu) деп, ал Sd.Kfz. 250 "жеңіл SPW" (SPW ușor) деп аталды.