Кіріспе

Оңтүстік Африка актері және жазушысы (1942 жылы туған).

Оның ұлы Атандва да актер, ол АҚШ теледидарында CW арнасының "Life Is Wild" сериалында тұңғыш рет ойнады және "Black Panther" фильмінде Канидің Т'Чакка кейіпкерінің жас кезін сомдады.

Мансап

Қани 1965 жылы Порт-Елизаветада "Жылан ойыншылары" (актерлер тобы алғаш зоопарктің бұрынғы жылан орнында өнер көрсеткендіктен осылай аталды) тобына қосылды және көптеген пьесаларды жасауға көмектесті, олар жарияланбады, бірақ үлкен табысқа ие болды. 1970-ші жылдардың басында Атол Фугард пен Уинстон Нтшонамен бірлесіп жазылған "Sizwe Banzi is Dead" және "The Island" пьесалары одан әрі танымал болды. Қани "Менің балаларым! Менің Африкам!" фильміндегі рөлі үшін Оливье сыйлығына үміткер болды. Канидің туындылары әлемнің көптеген жерінде қойылды, соның ішінде Нью-Йоркте, онда ол және Уинстон Нтшона 1975 жылы "Sizwe Banzi Is Dead" (159 қойылымға дейін сахнада болды) және "The Island" пьесалары үшін Тони сыйлығын жеңіп алды. Бұл екі пьеса Эдисон театрында барлығы 52 қойылыммен репертуарда ұсынылды. 1987 жылы Кани Уильям Шекспирдің сол аттас пьесасында Оңтүстік Африкада, әлі апартеид кезінде Отелло рөлін ойнады. "Демек, Дездемонаны бетінен сүйетін болсам, оның бетінде бір де бір дақ қалдырмаймын", - деді ол сол кезде. "Nothing but the Truth" (2002) - оның жалғыз драматург ретіндегі тұңғыш туындысы және алғаш рет Йоханнесбургтегі Market Theatre театрында қойылды. Бұл пьеса апартеидтен кейінгі Оңтүстік Африкада өтеді және ақтар мен қаралар арасындағы қақтығыстарды емес, апартеидке қарсы күресу үшін Оңтүстік Африкада қалғандар мен жек көретін режим құлағаннан кейін ғана оралғандар арасындағы айырмашылықты көрсетеді. Ол 2003 жылы ең үздік актер және ең жақсы жаңа Оңтүстік Африка пьесасы үшін Fleur du Cap Awards сыйлығын жеңіп алды. Сол жылы ол Америка Құрама Штаттарындағы театрға қосқан ерекше үлесі үшін арнайы Obie сыйлығымен марапатталды. Кани Джон Кани Театр қорының атқарушы мүшесі, Джон Кани Театр зертханасының негізін қалаушы және директоры, сондай-ақ Оңтүстік Африка Ұлттық өнер кеңесінің төрағасы. Ол Marvel Studios компаниясының "Капитан Америка: Азамат соғысы" (2016) және "Қара пантера" (2018) блокбастерлерінде Т'Чака рөлін сомдады. Канидің туған тілі – кхоса тілі болғандықтан, оның экрандағы ұлы Т'Чалла рөлін ойнаған Чадвик Босман Уаканда тілін осы тілге айналдырып, тіпті бұрын оқымаған тілде сахналық диалогтарды жаттап алды. 2019 жылы Кани Netflix фильмі "Құпиялы детективтерде" полковник Уленга рөлінде ойнады. Содан кейін ол Disney анимациялық фильмінің тірі түсірілімде қайта жасалған "Арыстан патшасында" Рафикиге дауыс берді. Канидің "Кунне және король" пьесасы, Корольдік Шекспир компаниясы мен Фугард театрының бірлескен жобасы, 2019 жылы Стратфорд-апон-Эйвондағы Swan Theatre-да қойылды, содан кейін Кейптаунға көшірілді. Ол Антоні Шермен бірге ойнады.

Басқа да марапаттар мен марапаттар

2010 жылдың 20 ақпанында Кани SAFTA Life Time сыйлығын алды. Одан бөлек, ол Оңтүстік Африканың кино, теледидар және жарнама салаларынан Avanti Hall of Fame сыйлығы, M Net Plum сыйлығы және Нью-Йорктегі Clio сыйлығымен марапатталды. Басқа да марапаттарының ішінде 2000 жылғы Хиросима бейбітшілік және мәдениет қорының сыйлығы және 2005 жылғы Олив Шрайнер сыйлығы бар. 2004 жылы «Оңтүстік Африканың 100 ең ұлы адамы» тізімінде 51-орынды иеленді. 2006 жылы Кейптаун университеті оған құрметті докторлық атағын берді. 2013 жылы Нельсон Мандела қалалық университеті оны философия ғылымдарының докторы деп тағайындады. 2016 жылы Кани «театрға қосқан еңбегі және осы арқылы нәсілшілдіксіз, жыныстық дискриминациясыз және демократиялық Оңтүстік Африка үшін күрес» үшін күміс Ихаманга орденімен марапатталды. 2020 жылы Витватерсранд университеті оған құрметті докторлық дәрежесін берді. Соңғы жылдары, 2021 жылы Джон Кани Да Винчи институтынан Да Винчи лауреаты атағын алды. 2023 жылы ол драма өнеріне қосқан үлесі үшін Ұлыбритания үкіметінен Құрметті OBE орденімен марапатталды.

Кино және теледидар

+ Телевизиондық рөлдер
ЖылАтауыРөлЕскертпелер
1974BBC2 PlayhouseStyles / BuntuЭпизод: "Sizwe Bansi Is Dead"
2nd HouseЭпизод: "Athol Fugard"
1978Play for TodayGeorge O'BrienЭпизод: "Апартеид құрбандары"
1985Master Harold and the BoysWillieТелевизиондық фильм
1986Miss JulieJohnТелевизиондық фильм
1989OthelloOthelloТелевизиондық фильм
1997Kap der RacheИнспектор ХумалоТелевизиондық фильм
2006HillsideDr. Vincent Maloka1 эпизод
2008The No. 1 Ladies' Detective AgencyDaddy BapetsiЭпизод: "Пилот"
Silent WitnessDr. Phiri2 эпизод
2012iNkabaMkhuseli Mthetho1 эпизод
2015WallanderMax KhuluЭпизод: "Ақ арыстандай"
2021What If ?T'Chaka Voice, 2 эпизод: "Егер Т'Чалла жұлдыз иесі болса ше?", "Егер Қойшы Тони Старкты құтқарса ше?"

+ Фильмдегі рөлдері
ЖылАтауыРөлЕскертпелері
1978The Wild GeeseSgt. Jesse Link
1980Marigolds in AugustMelton
1981Killing HeatMoses
1987Saturday Night at the PalaceSeptember
An African DreamKhatana
1989OptionsJonas Mabote
A Dry White SeasonJulius
The Native Who Caused All the TroubleTselilo Mseme
1992Sarafina!School Principal
1995Soweto Green: This Is a 'Tree' StoryDr. Curtis Tshabalala
1996The Ghost and the DarknessSamuel
1997Kini and AdamsBen
1998The Tichborne ClaimantBogle
2001Final SolutionRev. Peter Lekota
2007The Bird Can’t FlyStone
2008Nothing but the TruthSiphoСондай-ақ режиссер және сценарийші
2009EndgameOliver Tambo
2010White LionOld Gisani
2011CoriolanusGeneral Cominius
JanapriyanHow to Steal 2 MillionJulius Twala Snr.
2012Jail CaesarMarius
2016The SuitMr. MaphikelaҚысқа фильм
Captain America: Civil WarT'Chaka
2018Black PantherT'Chaka
2019Murder MysteryColonel Ulenga
The Lion KingRafikiДауыс
2021Seal Team BrickДауыс
2023Murder Mystery 2Colonel Ulenga
2024Mufasa: The Lion KingRafikiДауыс, пост-өндірісте