Шотландиядағы Фолкленд сарайының тарихы

Кіріспе

Шотландияның Файф аймағындағы Фолкленд сарайы – Шотландия корольдерінің резиденциясы. Бұл сарай Шотландия королевасы Мэридің ең сүйікті орындарының бірі болды, ол сол заманғы саяси және діни қырқыстардан осында паналады. Бүгінде оған Ниниан Стюарт басшылық етеді, бірақ көптеген міндеттерін Шотландияның Ұлттық қорына жүктейді. Сарайдағы Корольдік капелла апостол Томасқа арналған. Ол жұртшылыққа ашық және католиктердің құдайға сыйынған орны ретінде сақталған.

Алғашқы жылдар

12 ғасырдың соңында осы орналасқан жерде патшалық аң аулау үйі болған. 13 ғасырда ол кеңейтіліп, атақты Макдафф руынан шыққан Фиф графының меншігіндегі қамал ретінде пайдаланылды. Қамал осы жерге орналасқан себебі, бұл жер шағын төбеде орналасқан болатын, оны қорғау оңай еді. Айналасындағы жерлер ақырында сарай бақтарына айналды. Солтүстік жағында, патшалық атқосымы мен Еден өзені арасында үлкен еменді орманы болған. Оның көптеген шағын ормандары айналасындағы саябақпен бірігіп кеткен. Орманнан патшалық соғыс кемелерін салу үшін ағаштар кесіліп алынған. Қамалдың айналасын жайылымдар, егістіктер, жеміс бақтары, жартастар және Фолкленд саябағы қоршаған. Саябақтың ішіндегі аңдарды сақтау үшін, үстіне қоршау орнатылған терең ор қазылған. Бұл қоршау патша отбасы мен олардың сарайындағы адамдардың аң аулауына арналған аңдарды сақтап тұру үшін пайдаланылған. Саябақты күзетші күтіп ұстаған. 1469 жылы күзетші Баннатин қоршауды жөндемегені үшін жалақысынан айырылды. 1371 жылы Фиф графы Изабелла Макдафф Роберт Стьюартты өзінің мұрагері ретінде мойындады. Ол оны Фолкленд қамалы мен орманын күзетуші етіп тағайындады. 1402 жылы Стюарт, сол кезде Альбани герцогы, өзінің туысы және қарсыласы Дэвид Стюартты, Ротесей герцогын Фолклендке қамауға алды; ол Роберт III-нің үлкен ұлы еді. Қамауда отырған герцог ақырында қараусыздықтан және аштықтан қайтыс болды. Стюарт Шотландия Парламенті тарапынан айыптан босатылды, бірақ күдіктер сақталды. Бұл күдіктер Ротесейдің кіші інісі, болашақ король Джеймс I-ге де қатысты. Бұл оқиғалар ақырында Альбани Стюарттарының құлауына әкелді. 1424 жылы Альбанидің ұлы Мёрдокты өлім жазасына кесуді бұйырғаннан кейін, Джеймс I Фолклендті коронаның меншігіне алды. Фолкленд Стюарт монархтары мен королевалары үшін танымал демалыс орнына айналды. Олар мұнда бүркітпен аң аулаумен айналысып, айналасындағы кең орманды аң аулау үшін пайдаланған. Аң аулау үшін саябақта қызыл бұғы және көгершін ұсталған, олардың кейбіреулері Стирлингке жақын Торвуд орманынан әкелінген.

In the late 12th century, a royal hunting lodge was located on this site. The lodge was expanded in the 13th century to operate as a castle, owned by the Earls of Fife of the noted Clan MacDuff. The castle was built here because the site is on a slight hill that could be defended. The surrounding land eventually were developed as the Palace gardens. To the north, between the royal stable and the River Eden, was a great oak wood. Its many groves merged into the surrounding parkland. Timber was occasionally cut in the forest for royal ships of war. The castle would have been surrounded by meadows, fields, orchards, glades and Falkland Park, which was a managed forest surrounded by a pale, a ditch with a fence on top of it. The pale would have been used to keep game inside the park reserved for hunting by the royal family and its courtiers. A park keeper maintained the Pale. In 1469 the keeper Bannatyne was docked wages for failing to keep it repaired. In 1371 Isabella MacDuff, Countess of Fife acknowledged Robert Stewart, Earl of Menteith, son of Robert II, as her heir. She made him keeper of the castle and forest of Falkland. In 1402 Stewart, by then Duke of Albany, imprisoned his nephew and rival David Stewart, Duke of Rothesay, at Falkland; he was the eldest son of Robert III. The incarcerated Duke eventually died from neglect and starvation. Albany was exonerated from blame by the Parliament of Scotland, but suspicions of foul play persisted. These suspicions were carried against Rothesay's younger brother, the future King James I. These events eventually led to the downfall of the Albany Stewarts. After ordering the execution of Albany's son Murdoch in 1424, James I took possession of Falkland for the crown. Falkland became a popular retreat with all the Stewart monarchs and queens consort. They practised falconry there and used the vast surrounding forests for hawking. Red deer and fallow deer were kept in the park for hunting, some brought from the Torwood Forest near Stirling.

Гюльдерлік Мария

Шотландия королі Джеймс II Фолклендті әйелі, Мэри Гелдерске сыйға берді, ал сарай немесе қамал сүйікті орынға айналды. Жайлаулар мен басқа да ғимараттар жөнделіп, 1453 жылы патша жұбайының келуіне орай жаңа асхана салынды. Бақшаға зығыр, капуста тұқымы, пияз, қарақұмық және басқа да тұқымдар сатып алынды. Мэри Гелдерс жесір қалғаннан кейін, 1461-62 жылдары Фолкленд сарайындағы жақсарту жұмыстарын бақылау үшін Генри Кингхорн мен Уильям Блэр атты екі басқарушысын жұмысқа алды. Жұмыстардың ішінде патшайымның бөлмесінен саябаққа (pleasance) кететін баспалдақ, жаңа жайлаулар, көмір сақтау қоймасы, жөндеу жұмыстары және есептеу үйінің кеңейтілуі болды. Сондай-ақ, темірші патшайымның жатын бөлмесі мен үлкен залдың оттығы үшін темірден жасалған оттықтарды (andirons) жасады. Патшаның ағаш шебері Эндрю Лесурис болды. Жаңа құрылыстардың ішінде екі бөлмеден тұратын "галерея" болды, бұл француз тілінен алынған "галерея" сөзінің Ұлыбританиядағы ең ерте қолданылуы еді. Ауладағы жұмыстарға сена ауласында екі көлді құру кірді. Патшайымның бөлмесіне жақын жерде жаңа көгалданған жер салынды, ал оған бақшаға кіру үшін есік жасалды. Мұндай мүмкіндік сол кезде кең таралған; басқа елдерде Гринвич сарайындағы Маргарет Анжу және Брюггедегі Португалияның Изабелласы өздерінің жатақханаларынан бақшаға тікелей кіре алатын. Элеонора Неаполи Феррарадағы Кастелло Эстенседе жаңа тұрғын үйлер мен террасалы бақ салған. Линлитгоу сарайында бақшаға және патшайымның мұнарасының астындағы, патшалық бөлмелердің терезелерінен көрінетін жерге шығатын есік бар. Мэри Гелдерс екі емен ағашының арасында "Патшайымның дауы" деп аталатын бақша жолын жасады, бұл ат садақпен атуды білдіреді, өйткені "дау" сөзі арбалет оғын білдіреді. Тағы бір жол "Гилдерланд" деп аталды. Фолклендтегі сабандықтың алқабы патшалық есептерде, сондай-ақ пияз туралы да жиі айтылады, өйткені сарай бағбандарының жалақысы төрт баррель пиязға негізделген. Джеймс III және Данияның Маргарет королі 1473 жылдың қыркүйегінде Фолклендке келді. Қаржы сарайы жыл сайын Фолклендте Джеймстің анасы Мэри Гелдерстің жерлерінің есебін аяқтау үшін жиналатын. Ол Фолкленд сарайын жесірлікте өзінің резиденциясы және рухани тынығу орны ретінде пайдалануды жоспарлаған болуы мүмкін.

James II of Scotland granted Falkland to his queen consort Mary of Guelders, and the palace or castle became a favourite residence. The stables and other buildings in the close were repaired and a new kitchen was built for the visits of the royal couple in 1453. Linseed, cabbage seed, onion, leek, and other seeds were bought for the garden. As a widow, Mary of Guelders employed her stewards Henry Kinghorn and William Blair to supervise improvements at Falkland Palace in 1461–2. The works included a stairway from the queen's chamber to the pleasance, new stables, a coal shed, repairs and an extension to the counting house, and a smith made andirons or firedogs for the queen's bedchamber and the fire grate of the great hall. The royal carpenter was Andrew Lesouris. New structures included a "galry" with two chambers, apparently the earliest use of the French derived term "gallery" in Britain. Works in the grounds included the construction of two ponds in the hay yard. A new lawn was laid near the queen's chamber, and a doorway was made for her to access the garden. Such access was popular in this period; in other countries, Margaret of Anjou at Greenwich Palace and Isabella of Portugal at Bruges had access from their lodgings to the gardens. Eleanor of Naples built new lodgings and a terrace garden at Castello Estense in Ferrara. At Linlithgow Palace, a door leads out to the garden and pele at the foot of what may have been the queen consort's tower under the oriel windows of the royal chambers. Mary of Guelders is said to have had a garden walk made between two oak trees, known as "Queen's Quarrels", a name suggestive of the practice of archery, a "quarrel" being a name for a crossbow bolt. Another walk was called the "Gilderland". The hay meadow of Falkland is regularly mentioned in the royal accounts, as are onions, because the palace gardener's pay was based on four barrels of onions. James III and Margaret of Denmark came to Falkland in September 1473. The court of the Exchequer met at Falkland annually to complete the accounts of the jointure lands of James's mother, Mary of Guelders. She may have intended to make Falkland Palace her residence and spiritual retreat in widowhood.

Джеймс IV Фолклендтерде

1497 және 1541 жылдар аралығында Джеймс IV және Джеймс V ескі қамал мен патшалық жатақхананы қайта өрлеу стиліндегі әдемі патша сарайына айналдырды. 1497 жылы сәуірде Джеймс Фолклендте импортталған апельсин жеп, бағбанға және саябақтың айналасына дамба салған жұмысшыларға сыйлық берді. 1501 жылдың мамырында Джеймс IV Дундиден екі тас қалаушыны сарайда жұмыс істеуге шақырды, сондай-ақ уақытты өлшеу үшін құм сағаты сатып алынды. 1501 жылдың 13 желтоқсанында Фолклендте оны әйел әнші Кухиссильгиббон көңілді етті, ал 1504 жылдың қыркүйегінде скрипкашылар, лютнистер және "Море Таубронар" [Мур] атанған африкалық барабаншымен бірге ойын-сауық көріп, қуанды. Питтенвеемнен келген бір адам 1502 жылдың 25 қыркүйегінде қамалға тірі итшабақ әкелді, ал Джеймс IV оған 14 шиллинг сыйлық берді. 1512 жылы жаңа шіркеудің (мүмкін, қазіргі оңтүстік бөлігінің орнында) шатыры жабылды, ал тас қалаушылар Ұлы зал мен бақша қабырғасында жұмыс істегені жазылған. Джеймс IV Фолклендте "Жабайы ханымнан" көңіл көріп, ол 1513 жылы өнер көрсеткені үшін 10 фунт стерлинг алды. 1503 жылдың қарашасында Джеймс IV Киниль үйінен елік ауларын әкелді. Эндрю Матисон 1505 жылдың қарашасында еліктерге арналған қора салған. "Фолкленд саябағында түлкілерді аулау үшін" тұзақ жасалды. 1507 жылы француз елшісі Монжойдің жылқысы, Гилберт Шово сарайдың аясында сақталды. 1508 жылдың мамырында Джеймс IV және Джон Метвен паркте кульверин деп аталатын атыс қаруымен еліктерді аңдады. Кейіннен Франциядан әкелінген жабайы шошқалар Фернидің иесі салған қоршаудың ішінде ұсталды. Қамал тұрғындарының тамақтануын қамтамасыз ету үшін сүт және ет малдары өсірілді.

Джеймс V және Гизская Мария

Жасөспірім Джеймс V Фолкленд сарайында Ангус графының қолына түсті және, Пицкоттидің Роберт Линдсейінің айтуынша, анасы Маргарет Тюдордың бағынында болған Стирлинг қамалына қашып кетті. Ол таңертең саябақта бұғы аулауға шақырған, бірақ түн ортасында жылқымен қашып, қора жұмысшысы болып киінген. Бақ пен саябақтың нашар күйін жақсарту үшін Джеймс V 1527 жылдың наурыз айында Уильям Барклиді жаңа капитан және күзетші етіп тағайындады, ол Ринд шебері еді. 1534 жылдың қыркүйегінде Корольдік палата Маргарет Тюдор үшін тірішпемен безендірілді. Джеймс V 1537 жылдан бастап әкесінің құрылыстарын француз ренессанс стилінде кеңейтті. Ол 1541 жылы бақта Корольдік теннис кортын салуды ұйымдастырды. Бұл теннис корты бүгінге дейін сақталған және Ұлыбританиядағы ең көнесі. Шотландия королевасы Мэри бұл ойынды өте ұната бастады. Ол ойын ойнағанда еркектердің шалбарын киіп, шотланд халқын таң қалдырды деген әңгіме бар. Құрылыс және жөндеу жұмыстары кезінде Шотландия сарайы Фолклендке жиі барып тұрды, ал 1538 және 1540 жылдың желтоқсан айында жаңа барқыт және атлас көйлектер кенептен жасалған қапқа салынып, королеваның күтуші қыздарына сыйлық ретінде Фолклендке жіберілді. 1539 жылдың ақпанында Мари де Гиздің француз сарайындағы әріптесі Мари Пьерис лорд Сетонға қол тілесіп үйленді. Сол күні француз дәріханашысы да Фолклендте болды. Джеймс V 1539 жылдың мамыр айында немесе шамамен сол кезде Фолклендте турнир өткізді. 1539 жылдың қазанында Мэри Гиз күйеуінің көйлектерін алтын жіппен кестеледі, ал оның күтуші қыздарының багажында «бродер варклюми» деп аталатын кестелеу құралдары болды. 1540 жылдың сәуірінде Джеймс V Мэри Гизбен карта ойнады. Олар сарайда болғанда, қызметшілер оның кішкентай қызының киімдерін жуды. Томас Мелвиллдің әйелі патша отбасының үй жануарларын бағып күтті. Тамыз айында Мэри Гиз Фолклендте қызыл матадан тігілген, жиегі қызыл барқытпен әшекейленген жаңа плащ киіп атқа мінді. Алтын шебер Джон Мосман 1540 жылы туған, бірақ көп жасамай кеткен ханзада Джеймс үшін алтын тостаған жасады. 1541 жылдың шілдесінде олар тостағанды сарай шіркеуінде пайдалану үшін Фолклендке жіберді. Сол айда Франциядан жабайы шошқалар келді. Фернидің иелері шошқалар үшін жаңа саябақ қоршауын және ағаштан жасалған тосқауылды салды. Джеймс V Фолклендте шағын зообақ ұстады, Томас Мелвиллдің әйеліне үй жануарларын бағып күтуді тапсырды. Инвентаризацияда Фолкленд сарайындағы киім шкафында көк барқыттан жасалған төсек, барқытпен қапталған тіреулер, «соумес» деп аталатын сандықтар мен саяхат сөмкелері тіркелді. Линлитгоу сарайындағы фонтанды күтіп келген сантехник Роберт Мюррей, Фолклендтегі ұзақ уақыттан бері жоғалған фонтанға қорғасыннан жасалған бөлшектер жасады. Джеймс V 1542 жылдың желтоқсан айында Фолкленд сарайында Солвей Мосс шайқасындағы жеңілістен туған қайғы мен үлкен стрестен қайтыс болды. Кейбіреулер оның әйелінен еркек баланың дүниеге келмегеніне де қатты ренжіді, оның орнына болашақ Шотландия королевасы Мэри дүниеге келді. Оның денесі шамамен бір ай бойы Корольдік шіркеуде жатты, ал шіркеу қара матамен жабылды. 1543 жылдың 4 қаңтарында хабаршылар Фиф аймағының джентльмендеріне корольдің денесін Холируд аббаттығына апару үшін Солтүстік Куинсферриге жеткізуді бұйырды.

The teenage James V was detained at Falkland Palace by the Earl of Angus and, according to Robert Lindsay of Pitscottie, escaped to Stirling Castle which was held by his mother Margaret Tudor. He had announced an early morning deer hunt in the park, but escaped by horse in the middle of the night dressed as a stable hand. To address the poor state of the garden and park, James V appointed a new Captain and Keeper, William Barclay, Master of Rhynd, in March 1527. The Queen's Chamber was hung with tapestry for Margaret Tudor in September 1534. James V extended his father's buildings in French renaissance style from 1537. He arranged to build a Royal Tennis Court in the garden in 1541. The tennis court survives to this day and is the oldest in Britain. Mary, Queen of Scots, became especially fond of the game. She was said to have scandalised the people of Scotland by wearing men's breeches to play the game. Amidst the building works and renovations, the Scotland court regularly went to Falkland, and in December 1538 and 1540 new velvet and satin gowns were packed in a canvas bag and sent to Falkland as gifts for the Queen's ladies in waiting. In February 1539 one of Mary of Guise's French courtiers, Marie Pieris, married Lord Seton by handfasting. The French apothecary was also at Falkland on that day. James V held a tournament at Falkland on or around May Day 1539. Mary of Guise spent time embroidering her husband's shirts at Falkland with gold thread in October 1539, and the luggage of her ladies in waiting included embroidery equipment, called "broder warklumys". James V played cards with Mary of Guise during their visit in April 1540. While they were at the palace, servants washed the clothes of his infant daughter by Elizabeth Beaton, the Lady Jean Stewart. Thomas Melville's wife kept the royal family's pets. In August Mary of Guise went riding at Falkland in a new cloak of scarlet cloth edged with crimson velvet. The goldsmith John Mosman made a gilt chalice for the couple's short lived son Prince James, born 1540. In July 1541 they sent the chalice to Falkland to be used in the palace chapel. In the same month wild boar from France arrived. The Laird of Fernie built a new park dyke and a timber fenced run for the boar. James V kept a kind of menagerie at Falkland, employing Thomas Melville's wife to look after the pets. An inventory recorded a green velvet bed in the wardrobe at Falkland Palace with velvet covered posts, packed in coffers and travel bags called "sowmes". Robert Murray, the plumber who maintained the fountain at Linlithgow Palace, provided lead work for a long vanished fountain at Falkland. James V died at Falkland Palace in December 1542, from an illness induced by the shock and grief of his army's defeat at Solway Moss. Some say he also grieved his wife's failure to give him a male heir, when she instead gave birth to the future Mary, Queen of Scots. His body lay in the Chapel Royal for almost a month and the chapel was draped in black. On 4 January 1543 messengers ordered the gentlemen of Fife to convey the king's body to North Queensferry on its way to Holyrood Abbey.

Шотландияның патшайымы Мэридің билігі

Шотландия королевасы Мэри Линлитгоу сарайында дүниеге келді және 1543 жылдың шілдесінде Стирлинг қамалына көшіп келді. Оның анасы Мария Гиз кейде Фолкленд сарайында болу үшін онымен бірге саяхаттамайтын. Фолкленд және Стирлинг сарайлары Мария Гиздің жесір қалғаннан кейінгі ресми тұрақтары болды, және ол Фолкленд паркінде аң аулау үшін жабайы шошқаларды ұстауды жалғастырды. Мария Гиз Фолклендте жиі, әсіресе күз мезгілінде болып тұратын, 1546 жылдың қазанында және 1549 жылдың қыркүйегінде тіркелген. Шамамен 1548 жылға жатқан хатта, сарайдағы бір шенеуніктің тұрақтары, гардеробтары және жатақханасының жөнделгені айтылған. Мэри Гиз 1549 жылдың желтоқсанында Фолклендтен Стирлинг қамалына конгресс немесе кеңес үшін аттандыруды Bothwell графынан сұрады. 1552 жылдың қазан айында Регент Арран (Мэридің атынан Шотландияны басқарған) Мария Гиз Фолклендтен Тайна кеңесінің отырысына келе ме деп ойлады, себебі сарай мен қала күтілетін қатысушылардың санына шақ ете алмайтын. Ол: «Олар көп болады және Фолклендте оңай орналаса алмайды» деп жазды. Регент Арранның қызы Энн Гамильтон 1553 жылдың маусымында Фолклендте Мария Гизге қосылды. Жақын орналасқан Майрс қамалы кем дегенде 16 ғасырдан бері Фолкленд қамалына қызмет ететін Корольдік маршалдары мен қарулы сақшылардың үйі болды. Джон Скримджор 1532-1563 жылдар аралығында сарай құрылысын қадағалады. Ол Мария Гизге Фолклендті және оның қорғасын шатырын жөндеу туралы, мұздың салдарынан кешіккен жөндеу туралы, сондай-ақ сарайға тас және Левенмут портынан ағаш әкелу үшін қажетті арбалар туралы хабарлады. 1559 жылдың мамырында Скримджор тұрақтарды жөндеп, Адам Симмерсті сарай терезелерін жөндеуге жалданды. Ол бақ үшін жаңа орлар мен қоршауларды да жобалады. Шотландия королевасы Мэри 1561 жылдың қыркүйегінде Франциядан оралып, Фолклендте дипломаттар тобын қабылдады. Ол 1562 жылдың наурыз айында Фолклендте өзінің қасиетті бейсенбісін немесе «Skyris Thurisday» рәсімін өткізді, онда 19 жас қыздың аяқтарын жуды. Джон Балфур осы қыздарға сыйлық ретінде берілген алжапқыштар мен сүлгілерге жаңа зығыр матасын сатып алды. Жас қыздардың саны оның жасына сай болды. Мария 1563 және 1564 жылдары сәуір айында Фолклендке Пасха мерекесіне келді. Королеваның Фолклендке көптеген сапарлары туралы мәліметтер мұрағат көздерінде сақталған.

Mary, Queen of Scots was born at Linlithgow Palace and moved to Stirling Castle in July 1543. Her mother, Mary of Guise, sometimes travelled without her to stay at Falkland Palace. Falkland and Stirling palaces were official residences of Mary of Guise as a widow, and she continued to keep wild boars for hunting in Falkland park. Mary of Guise frequently stayed at Falkland, especially in autumn, and was recorded there in October 1546, and in September 1549. A letter, perhaps of 1548, mentions the refurbishment of the stables, the wardrobes, and the lodgings of one of her officials. Mary of Guise asked the Earl of Bothwell to escort her from Falkland to Stirling Castle for a convention or council in December 1549. In October 1552, Regent Arran (who ruled Scotland on behalf of Mary) wondered if Mary of Guise would come from Falkland for a Privy Council meeting because the palace and town were too small for the number of expected attendees. He wrote, "they will be a great company of folks and can not be easily lodged in Falkland". Regent Arran's daughter, Anne Hamilton, joined Mary of Guise at Falkland in June 1553. Nearby Myres Castle was the home of the Royal Macers and Sergeants at Arms who served Falkland Castle since at least the 16th century. John Scrimgeour of Myres supervised building at the Palace from 1532 to 1563. He wrote to Mary of Guise about repairs to Falkland and its lead roofs, delayed by the frosts, and the carts he needed to bring stones to the palace and timber from the harbour at Levenmouth. In May 1559 Scrimgeour repaired the stables and hired Adam Symmers to fix the palace windows. He also designed new ditches and fences for the garden. Mary, Queen of Scots, returned from France in September 1561, and hosted a group of diplomats at Falkland. She held her Maundy Thursday or "Skyris Thurisday" ceremony at Falkland in March 1562, washing the feet of 19 young women. John Balfour bought new linen cloth for the aprons and towels which she gave to the maidens. The number of young women matched her age. Mary came for Easter at Falkland in April 1563 and 1564. The queen's many visits to Falkland have been tracked in archival sources.

Джеймс VI және Данияның Аннасы

Шотландия королі Джеймс VI 1579 жылдың қазан айынан кейін ересек билеуші деп есептелді. Фолклендке сапарға дайындалу үшін Лейттегі шебер ағашшы Уильям Тодд сарайға шарап шелектері мен сыра қайнатуға арналған жабдықтарды жеткізді. 1582 жылдың сәуір айында Шотландия королі Джеймс VI Джон Киллох пен Роберт Шауды барлық теннис корттарының сақтаушылары етіп тағайындады және оларға доптар мен ракеткалармен қамтамасыз етуді тапсырды. 1583 жылдың маусымында Шау Фолклендтегі кортты жаңартуға 100 фунт стерлинг жұмсады. Джеймс VI 1583 жылдың жазын Фолклендте өткізді, ал ағылшын дипломаты Роберт Боуес бұл жердің парламент өткізуге жарамсыз "кішкентай үй" екенін айтты. 1584 жылы Джеймс VI шатырларын жөндеді және Агнес Лесли, Лохлевен ледиі мен Файфтегі жалға алушыларынан сарайға жылқылар жіберіп, тақта, черепица, ағаш, құм және әк тасуға көмектесуді сұрады. 1584 жылдың шілде және тамыз айларында Джеймс анасы жіберген француз елшісі Альберт Фонтенені Фолклендте қабылдады және оған аң аулауға қосылу үшін жылқы берді. 1585 жылдың шілдесінде оба кезінде Джеймс сарайда болды. Жұқпау үшін ол Фолклендте немесе сарайда ісі жоқ адамдарды алыс тұруға бұйырды. 1585 жылдың жазында Файфтегі қонақтарының арасында ағылшын елшісі Эдвард Воттон және Оркней мен Шетланд аралдары және корольдің үйленуі туралы сөйлесу үшін келген үш даниялық елші болды. 1586 жылдың тамызында Джеймс VI француз дипломаты Шарль де Прунеле, Эсневаль баронымен Фолклендте болды. Қыркүйекте ол Елизавета I-ден кітаптар мен аң аулауға арналған жылқылар, сондай-ақ Бэбингтон қастандығы туралы хабар алды. Грейдің сақшысы Фолклендтен Лондондағы шотланд елшісіне Джеймс "заңның алға жылжуына келісім білдіргенін", егер оның өмірі қауіпсіз болса жазды. 1587 жылдың қыркүйегінде Джеймс VI Фолклендте кездесу өткізді. Ол өзінің елшілерінен Данияның үлкен ханшайымы Елизаветаның басқа біреуге берілгенін естігеннен кейін неке жоспарларын талқылады. Джеймс VI Данияның кіші ханшайымы Аннаға үйленді; ол оған берген "ертеңгілік сыйлық" ретінде Фолклендті де қосты. 1590 жылдың 12 мамырында Дания елшілері Фолклендке сапар жасады. Оларды Крейш қаласының сақтаушысы Джеймс Битон қарсы алды. Заңгер Джон Скене королеваның жерлеріне қатысты жарлықты дайындады және дәстүрлі меншік белгісі ретінде Дания адмиралы Педер Мункке бір жұдырық топырақ пен тас берілді. Бұл рәсімнен кейін олар Лохлевен қамалының Жаңа үйіне аттанды. Келесі жылы, 1591 жылдың шілдесінде тағы бір даниялық елші Пол Книббе Фолклендке келді. Ол патшайымның үйіне ықтимал Маргарет Винстарр сияқты Даниялық әйелді әкелді. Осы шамада Аннаның африкалық қызметшісі, тек "Моир" [Мор] деп белгілі, қайтыс болды және Килгур шіркеуінің маңында Фолклендке жерленді. Ол "эквайридің беті" ретінде танылды, ол қызғылт сары барқыт және испан тафтасынан жасалған киім киді.

James VI of Scotland was considered an adult ruler after October 1579. In preparation for his visits to Falkland, a cooper in Leith, William Todd, supplied barrels and brewing equipment for the palace. In April 1582, James VI of Scotland made John Killoch and Robert Schaw keepers of all his tennis courts, and suppliers of his balls and rackets. In June 1583, Schaw spent £100 on refurbishing the court at Falkland. James VI spent the summer of 1583 at Falkland, and the English diplomat Robert Bowes noted it was a "little house" unsuitable for holding a parliament. In 1584 James VI had the roofs repaired, and requested Agnes Leslie, Lady of Lochleven, and his tenants in Fife to send horses and help carry slates, tiles, timber, sand and lime to the palace. In July and August 1584, James welcomed Albert Fontenay, a French envoy sent by his mother, at Falkland, and lent him a horse to join in the hunting. James stayed in the palace during the plague in July 1585. For fear of infection, he ordered people with no business in Falkland or at court to stay away. His guests in Fife in the summer of 1585 included the English ambassador Edward Wotton and three Danish envoys who came to discuss the Orkney and Shetland islands and the king's marriage. In August 1586, James VI was at Falkland with the French diplomat Charles de Prunelé, Baron d'Esneval. In September he received a gift of books and hunting horses from Elizabeth I, and news of the discovery of the Babington Plot. The Master of Gray wrote from Falkland to the Scottish ambassador in London that James was "content for the law to go forward", if her life was safe. James VI held a meeting at Falkland in September 1587 to discuss his marriage plans after hearing from his ambassadors that the elder Danish Princess Elizabeth was promised to another. James VI married the younger Princess Anne of Denmark; he included Falkland in the "morning gift" that he gave to his bride. On 12 May 1590 the Danish ambassadors rode from Wemyss Castle to Falkland to evaluate the palace and her Fife lands. They were welcomed by the keeper James Beaton of Creich. The lawyer John Skene produced a charter of the queen's lands and, as a traditional symbol of ownership, the Danish Admiral Peder Munk was given a handful of earth and stone. After this ceremony, they rode to the Newhouse of Lochleven Castle. The following year, another Danish ambassador Paul Knibbe came to Falkland in July 1591. He brought a Danish gentlewoman, probably Margaret Vinstarr, to join the Queen's household. Around this time an African servant of Anne of Denmark, known only as "the Moir" [Moor], died and was buried at Falkland, probably at the kirkyard of Kilgour. He was identified as a "page of the equerry" who wore clothes of orange velvet and Spanish taffeta.

Фолкленд аралдарына шабуыл

1592 жылы 28 маусымда таңертең бес сағат бойы Фрэнсис Стюарт, Ботвелл графы, Грейдің шебері Джеймс Ламсден, Ниддридің ларды Джон Колвилл, Спотт және басқалар, оның ішінде Камбриядан келген адамдармен бірге сарайды басып алып, Джеймс VI мен Данияның Аннасын тұтқындауға тырысты. Джеймс VI Ботвеллдің жақындасып келе жатқаны туралы ескертілгендіктен, жоспарлағандай Пертке емес, Фолклендте қалды. Ботвеллдің жоспарлары Эдинбургтегі ағылшын елшісі Роберт Боуеске белгілі болды, ол Мортон графы Ричард Кокбернге және Гламис иесіне патшаның "өзін қорғауын қадағалауы керек" деп ескертті. Ботвелл 27 маусымда 400 адамымен Квинсферриден Фортты кешіп өтті. Эрролл графы мен полковник Уильям Хьюстон Фолклендте болды және олардың ішкі адамдар екеніне күдікпен тұтқындалды. Ботвеллдің адамдары артқы қақпаны бұзуға тырысты, бірақ 27 маусымда түн ортасына дейін оқтармен кері қайтарылды. Патша қақпа мұнарасына шегінді, ал оның күзетшілері Ботвеллдің адамдарына атқылады. Джеймс Мелвиллдің сөзіне сүйенсек, Ботвеллді қолдаған қорғаушылар оқтардың орнына қағаз салып, атыпты. Ботвелл таңғы сағат 7-де шабуылды тоқтатып, патшаның жылқыларын алып қашып кетті. Джеймс Сандиландс оларды қуды. Ол тоғыз адамды ұстады, олардың жылқылары шаршаған, бесеуі Эдинбургтің Канонгейтінде дарға асылды, ал қалғандары үшін құны төленді. Джон Колвиллдің қызметшілерінің бірі дарға асылды, оның қасында шифрланған хаттар мен шифр жинағы табылды. Ағылшын шекаралық қарақшысы Ричи Грэм Бракенхилл және оның серіктері Фолкленд қаласын тонап, жылқы, киім-кешек және ақша алып кетті. Ботвелл өзінің жақтастарына жігерлендіру сөз сөйлеп, сэр Джон Кармайкл, сэр Джордж Хоум және Роджер Астонды өлтіруге шақырған. Бір айдан кейін Ботвелл Стирлинг көпірінен Фолклендке қарай қайтадан жол тартқандығы айтылды, ал оның бірнеше адамы Абердур қамалының жанындағы сағаға қайықпен қонды. Патша Гарри Линдсей арқылы алдын ала ескертіліп, тағы да шайқасқа дайындалды. Аргилл графы патшаға көмектесу үшін Далкит сарайындағы тойдан аттанды. Эдинбург, Хаддингтон және Линлитгоу қалаларынан қарулы адамдар бүлікші графқа қарсы күресу үшін шақырылды. Алайда, Роберт Боуеске бұл қасақана жасалған жалған дабыл екені, мүмкін патшаны Фолклендтен қауіпсіз емес жерге көшіру мақсатында жасалғандығы айтылды. Ботвелл Холирудхауста да корольді қоршауға тырысты.

For five hours in the morning of 28 June 1592 Francis Stewart, Earl of Bothwell, with the Master of Gray, James Lumsden of Airdrie, the Laird of Niddrie, John Colville, and Spott with others including men from Cumbria attempted to capture the palace and James VI and Anne of Denmark. James VI had been warned of Bothwell's approach and had stayed at Falkland rather than go to Perth as he had planned. Bothwell's plans had been revealed to the English ambassador in Edinburgh, Robert Bowes, and he had told Richard Cockburn, the Earl of Morton, and the Master of Glamis that the king should "look narrowly about him". Bothwell crossed the Forth at Queensferry on 27 June with 400 men. The Earl of Erroll and Colonel William Houston were at Falkland and they were arrested on suspicion of being inside men. Bothwell's men attempted to batter down the back gate but were repulsed by gunshots before midnight on 27 June. The king withdrew to the gatehouse tower and his guard shot at Bothwell's men. According to James Melville the defenders who favoured Bothwell loaded their guns with paper rather than bullets. Bothwell abandoned the attack at 7 o'clock in the morning, and rode away with the king's horses. James Sandilands gave chase. He captured nine men whose horses tired, five were hanged in Edinburgh's Canongate, the others were ransomed. One of John Colville's servants was hanged, a packet of coded letters and a cipher was found in his possession. The English border reiver Richie Graham of Brackenhill and his companions sacked the town of Falkland, taking horses, clothing, and money. It was said that Bothwell had given a pep talk to his supporters, encouraging them to kill Sir John Carmichael, Sir George Home, and Roger Aston. A month later it was said that Bothwell was advancing towards Falkland again from Stirling Bridge, and some of his men had landed in boats at a creek near Aberdour Castle. The king was forewarned by Harry Lindsay and prepared for another fight. The Earl of Argyll rode from his wedding party at Dalkeith Palace to help the king. Men in arms were summoned from Edinburgh, Haddington and Linlithgow to fight the rebel earl. However, Robert Bowes was told it was a deliberate false alarm, possibly intended to make the king move from Falkland to a less secure location. Bothwell also attempted to corner the King in Holyroodhouse.

1590 жылдары сарай қызметкерлері

1593 жылы корольдік жұп Фолклендке оралды, жақын орналасқан Левенмутқа жеткізілген бес тонна шараптан ләззат алды. Осы кезде сарайды Креичтің Джеймс Битон басқарды. Фиф аймағының палата басшысы Роберт Арнот паркті және шалғынды күтіп, сарай бағынан алынған пиязды қоса алғанда, жергілікті өнімдерді қабылдады. Эндрю Фэрни бөгеттер мен арналарды ұстап тұрды. Каш ауылының тұрғындарына қашып кеткен еліктердің салған зияны өтелді. Джеймс VI-ның бас жылқышысы Дэвид Мюррей корольдің биелерін және бұғыларын саябақта ұстады. Гиллиам шөпке қарады, ал Джордж Стратаучин сарай бағбаншысы болды.

Англиядан келген елен

Елизавета I 1586 және 1587 жылдары, сондай-ақ 1591 жылы Колчестер маңындағы саябақтардан қайтадан саябаққа бұғыларды жіберді. Бұл дипломатиялық сыйлықтар еді. 1586 жылдың мамыр айында Джеймс VI Фолклендке сапар шекті, бұғыларды арбалардан түсіріп, саябақта босатты. Джеймс ағылшын елшісі Томас Рэндольфтан Елизаветаның бірнеше аңшысын, еменді шұңқырларын (yeoman prickers) және жетекші иттің күйеулерін (Grooms of the leash), сондай-ақ жылқыларын сұрады. Аң аулауға арналған бұғыларды басқару және бағыт-бағдар беру үшін еменді пикер жұмысқа алынды. 1586 жылдың тамызында Рэндольф және Шотландияның Лондондағы елшісі Арчибальд Дуглас Джеймс VI-ға ағылшын аңшыларын және бұқаларын жіберді. Рэндольф былай жазды: «Мен Патшаға екі өте жақсы және шебер аңшыны, бір қарулы күзетшімен (footman) бірге жібердім, ол дауыстап, үрлеп, айғайлап, Фоклендтегі барлық ағаштарды қорқыныштан дірілдете алады. Патшаның Әлдешеңізден кешірім тілеңіз, кедей бұғыларға мейірімді болыңыз, бірақ өзі де сақтанып, жақсылық ойласын». 1586 жылдың қарашасында Арчибальд Дуглас Франсис Уолсингхэмге Елизаветадан бұғы сыйлығы Джеймске анасының қазасына байланысты қайғысын жеңуге көмектесетінін жазды. 1592 жылдың мамырында ағылшын елшісі Роберт Боуз ағылшын туған корольдік аңшы Кутберт Рейнмен бірге Джеймс VI үшін бұғы аулауға Барнард қамалына, Раби қамалына және Брансепет қамалына барды және барлығы алты бұғыны ғана ұстап алды, оларды Сандерлендтен Кирккалдиге жіберді. 1597 жылдың сәуірінде ағаш шебер және «бас шебер» (master wright) Джеймс Мюррей 28 ағылшын бұғысын Лейттен Фолклендке тасымалдауды ұйымдастырды. Робин Оңшы Джеймс үшін Фолклендте иттер ұстады. Данияның королевасы Анна өзінің ағасы Дания королі Кристиан IV-ке бұғы аулаушы иттерді сыйға жіберді.

Патшалық қақтығысы

1593 жылы тағы бір Даниялық комиссия, оның құрамында Стин Биль және Нильс Краг болды, келді. Нәтижесінде Креиштен Джеймс Битон королева Аннаға жерлер мен ғимараттарға қосымша құқықтар берді. Ол 1594 жылдың 12 шілдесінде Стирлинг замкісінде ханзада Генридің крещение рәсімінен бұрын келді. Королева Холируд сарайы Дания елшілері Стин Биль мен Кристиан Барнековты қабылдауға лайықты емес болғандықтан Эдинбургтен Фолклендке кетті. Джеймс VI ханзада Генридің Стирлинг замкісінде Мар графымен бірге тұруын ұйымдастырды. Бұл королеваға ұнамады. Қақтығыс күшейгенде сарайдағылар тараптарға бөлінді. 1595 жылдың тамызында Джеймс Эннді, ол енді Эдинбургтен кетуге құлшынбай, Фолклендке шақырып, Мар графымен келісуге көндірді. Кирк пасторы және корольдік капеллан Патрик Галлоуэй Адам мен Хауа туралы, сондай-ақ күйеу мен әйелдің бір-біріне қарыздарлықтары туралы уағыз айтты, және оның кеңесіне құлақ қойғаны айтылды. Тағы бір шіркеу пасторы Дэвид Линдсей Фолклендте Аннамен "ұзақ әңгіме" өткізіп, дауды таратуға үміттенді. Джеймс пен Анна енді "Фолклендте бір-біріне деген махаббатқа толы" екені айтылды. Аннаға Фолклендте оның досы және қызметшісі Маргарет Винстарр қосылды. Ол королеваның анасы, Мекленбургтік София Гюстроуға барып қайтқан еді, және анасы қызына күйеуінің барлық қалауын орындау керектігін жеткізген.

Патша сарайының соңғы жылдары

1598 жылы қыркүйекте Дания королевасы Аннаның жатын бөлмесі Холирудтан әкелінген гобелендермен безендірілді. Оған Рейн, «Ренс» шарабы Фолклендке жеткізілді. 1599 жылдың шілдесінде Франция елшісі Филипп де Бетюн, Салли герцогының інісі келді. Англия дипломаты сэр Уильям Боуз Фолклендке баруға тартынды, себебі Джеймс VI француз елшісіне көбірек инабат көрсетуі мүмкін еді. Бетюн ауырып қалды, оған хирург пен дәрігердің қанынан қан алу қажет болды. Оны улаған деген қауесет тарады. Ол жазылып, корольмен бірге Инчмуррин мен Гамильтон сарайына сапарға шықты, бұрын Джеймс VI Вемисс лордына ең жақсы жорғасын және жабдығын уақытша беру туралы хат жазғаннан кейін. 1600 жылдың шілдесінде паркте қазқылдар ұя салды, ал Джеймс VI олардың «көбейіп, өсуін» тілеп, көршілес жерлерде қазқылдарды өлтіруге тыйым салды. Тамыз айында француз акробаты король мен королеваның алдында сарай ауласында тартысқан сымда би биледі. 1602 жылдың мамырында Джеймс VI Фолклендте ағылшын дипломаты Джордж Николсонмен карта ойнады. 1602 жылдың қыркүйегінде Дания королевасы Анна мен Грей лорды Франция елшісі барон де Турдың әйелі Анне де Гондиді Фолклендте күтіп алды, ал ол корольмен бірге сапарға шықты. Лорд Генри Говард Грей лорды осы уақытты королева Аннамен өткізгенін және бұл оның жазу стиліне әсер еткенін байқады. Дэвид Мюррей бақ, парк және Ломонд төбелерінің сақшысы болды және ескі қамалдың орнында Кастлистед немесе Фолклендтің Төменгі сарайы деп аталатын үй салуға рұқсат алды. Лорд Уолден 1613 жылдың тамызында бір түнге қонақ болды. Бұл үйді парктің келесі сақшысы, Аннандейлдің 1-графы Джон Мюррей мұраға алды. Сарай кейде түрме ретінде де пайдаланылды. 1608 жылдың қарашасында Джеймс Дэвид Мюррейге Джеймс Эльфинстонды, 1-барон Балмериноны, Рим папасымен хат алмасуы үшін сарай мұнарасында тұтқынға алуға бұйрық берді. Балмерино 1609 жылдың қазан айында босатылды. Дания королевасы Аннаның Шотландияға деген құштарлығын естігеннен кейін, 1613 жылдың қыркүйегінде Венеция елшісі Антонио Фоскарини Фолклендке келді.

When Anne of Denmark visited in September 1598 her bed chamber was hung with tapestry brought from Holyroodhouse. Rhenish, "Rence", wine was brought to Falkland for her. A French ambassador Philippe de Béthune, brother of the Duke of Sully, came in July 1599. The English diplomat Sir William Bowes was reluctant to come to Falkland, where James VI might show more favour to the French ambassador. Béthune fell ill, needing a surgeon and a physician to bleed him. It was rumoured he had been poisoned. He recovered and went on a progress with the king to Inchmurrin and Hamilton Palace, after James VI wrote to the Laird of Wemyss for the loan of his best hackney horse and saddle. In July 1600 herons nested in the park, and James VI hoping to have them "increase and multiply" forbade anyone to kill herons in neighbouring lands. In August a French acrobat danced on a tightrope in the palace courtyard for the king and the queen. James VI played cards with the English diplomat George Nicholson at Falkland in May 1602. In September 1602 Anne of Denmark and the Master of Gray entertained Anne de Gondi, the wife of French ambassador the Baron de Tour, at Falkland, while he went on a progress with the king. Lord Henry Howard noted that the Master of Gray had spent this time with Queen Anne and it affected the conceit of his writing style. David Murray became keeper of the garden, park, and Lomond Hills and was allowed to build a house on the site of the old castle, called the Castlestead or Nether Palace of Falkland. Lord Walden stayed for a night in August 1613. This house was inherited by the next keeper of the park, John Murray, 1st Earl of Annandale. The palace was occasionally used as a prison. In November 1608 James instructed David Murray to keep James Elphinstone, 1st Lord Balmerino, prisoner in the tower of the palace, for treasonable correspondence with the Pope. Balmerino was released in October 1609. After hearing Anne of Denmark speak of her love of Scotland, the Venetian ambassador Antonio Foscarini came to Falkland in September 1613.

Корольдік одақ

1603 жылы Короналар одағынан кейін Балвардтың Эндрю Мюррейі сарайды қадағалап, 1615 жылы Джон Мюррейге патшаның жөндеу комиссиясын жіберу керектігін ескертті, әйтпесе "бұл толығымен қирап қалуы мүмкін. Арқадағы галереялар қазірдің өзінде бұзыла бастаған". 1617 жылы король Джеймстің сапарға келгеніне орай архитектор Джеймс Мюррей сарайды жөндеп қайта жаңартты. Кейбір сарай қызметкерлері Николь Монкриффтің үйінде орналасты, ол әлі күнге дейін Фолклендте сарай қақпасының қарсы бетінде тұр. 19 мамырда корольды күтіп алу салтанатында Дэвид Веддерберн латын тілінде өлең оқыды, онда король бір күндік аң аудан кейін Шотландияның тарихы, римдіктер мен викингтерге қарсы жеңістері, Шотландияның тәуелсіздік соғыстары және қазіргі Британия корольдықтарының одағы туралы ойлануға шақырылды. Сарай 1629 жылы қайта жөнделді. Шатырға арналған тақталар Дундиден Ньюбургке жеткізілді. Шынышы Дэвид Мастертон терезенің темір торы мен есіктерді қызыл бояумен бояды. Қақпа ғимараты үшін жаңадан ағаштан жасалған гербтік панельдер дайындалды және оларды Валентин Дженкин суреттеді.

Азаматтық соғыс

Чарльз I және Чарльз II да Фолклендке келген. 1650 жылғы шілдеде Чарльз II-нің болған уақыты туралы мәліметтер сақталған, онда ауылдағы жатақханалар мен жылқы жалдау бағасының тым жоғары болуына байланысты бағаны төмендету туралы жарлықтар шығарылуға тиіс болды. Чарльздың тағамына шафран, мускат жаңғағы, даршын, гвоздика және имбирь қосылған. Патшаның дастарқанына әкелінген әрбір тортқа бір фунт қант салынатын, ал кішігірім сарай қызметкерлеріне арналған торттарға жарты фунт қант жеткілікті болды. 18 шілдеде Хоптауннан келген кен кәсіпкері Джеймс Хоуп корольдің дәрігері доктор Фрейзермен және басқа да шенеуніктермен кездесті. Жеке бөлмеде Чарльз оған бұрын сыйлаған шотланд алтыны үшін алғыс айтты, содан кейін олар кен өндіру және технология туралы сөйлесті. Оливер Кромвельдің әскерлері сарайды басып алған кезде өрт салдарынан сарайдың бір бөлігі қирады, және ол тез арада уатылып кетті.

19 ғасыр

1887 жылы Джон, 3-ші Бьют маркизі, Фолкленд иелігін сатып алып, сарайды қалпына келтіру жұмыстарын бастады, бұл жұмысқа екі сәулетші – Джон Кинросс және Роберт Вейр Шульц 20 жыл бойы еңбек етті. Сол кезде сарай терезесі мен есігі жоқ қираған орынға айналған еді. Оның қалпына келтіру жұмыстарының және мол қаржысының арқасында сарай бүгінгі күнге дейін сақталып келеді. Сарайдың ішінде де, сыртында да оның еңбегінің іздері көрінеді, мысалы, арықтағы «Б» әрпі және күзетшінің киім бөлмесіндегі шкаф есігіне ойылған балаларының портреттері. Лорд Бьюттің тұсында сәндік асүй бағы пергола мен әсем вазалармен көркейтілді. «Жоғарғы бақтың» солтүстік бөлігі, маркиздің археологиялық қазбалары кезінде табылған Фолкленд қамалы мен Солтүстік сарайдың негіздерін көрсету үшін қайта жоспарланды. Құрылыстарды назарға алу үшін, құдық мұнарасы мен Ұлы залдың іргетастарының үстіне қабырғалар тұрғызылды. Жеміс бағы мен сарай бақтары Фолкленд үйімен жеке серуен жолы және жаңа көпірлер арқылы байланыстырылды. Сарайдың жанына үйлер салынды және олар жаңа қоғамдық және жеке жолдар жүйесі арқылы сәндік асүй бағы мен жеміс бағына қосылды. Кәрлі көлдің (жеміс бағының солтүстік-шығысында) айналасында ағаштар мен бұталар отырғызылды және гүлзарлар жасалды. Көл бағын қоршаған терек қоршауы – сол дәуірдің ерекшелігі. Сарай қақпасының солтүстігіндегі липа ағаштары аллеясы 1894 және 1912–13 жылдар аралығында салынған, бұл туралы сол кездегі кадастрлық карталар куәлік етеді. Викториялық әйнек үйді 1890 жылы Эдинбургтен келген Маккензи мен Монкур Лорд Бьют үшін салып, негізінен гүлдер мен экзотикалық өсімдіктер өсіру үшін пайдаланған. Сол кезде өсімдіктерді іздеу кең таралған еді, бай адамдар әлемді аралап, түрлі өсімдіктерді тауып, оларды өз бақтарына отырғызып, достарына көрсеткен. Бақтағы екінші әйнек үйдің де бар екеніне дәлелдер бар, ол қазіргі үйдің жанында орналасқан.

Қазіргі заман

1952 жылы мұрагерлік сақшы Майкл Крайтон Стюарт сарайды күтіп-ұстау үшін Шотландияның Ұлттық сеніміне тапсыруға шешім қабылдады. Осылайша Ұлттық сенім сарайдың орынбасар сақтаушысы болды және қазір сарай мен оның кең аумағындағы бақтарды күтіп-ұстаумен айналысады. NTS веб-сайтында сарай мен оның айналасын зерттейтін көптеген мақалалар мен суреттер ұсынылған. Шотландияның Ұлттық галереясы климаттың өзгеруі салдарынан сарай жылырақ жағдайда қалай көрінер еді, зерттеу үшін цифрлық жоба құрды.

Бау-бақшалар

Фолкленд сарайы үш гектар жерге, Lomond Hills тауларының көрінісімен құмтасты жотада орналасқан. Бақшаны аралағандар жердің мақсаты мен стилінің өзгеруін көрсететін айқын уақыт жолын көреді. Мұндағы бақтың алғашқы жазбасы 1451 жылға дейін барады. 1500 жылы жаңа бағбан Джон Стратхачин немесе Страхенге жыл сайын 4 мерк төленді, сонымен қатар жылқысы мен сиырларына жайылым берілді. Ол жеміс-жидек, пияз және шөптермен қамтамасыз етуі керек еді. Сол кезде бақтың ауласы және қақпа ғимаратындағы қоралар болды. Сондай-ақ, патшаны таза балықпен қамтамасыз еткен балық тоғандары да болды. Патша тағамы үшін аймақта жеміс-жидек, көкөніс және шөптер өсірілді, ал ет Фолкленд орманы деп аталатын сарайды қоршаған ежелгі орманнан аң аулау арқылы алынды, онда шошқа мен бұғыға аң аулауға болады. Джеймс VI 21 маусым күні сағат 8-де бақта ағылшын елшілері сэр Роберт Боуз және сэр Уильям Боузбен кездесіп, олардың шекаралық мәселелер туралы баяндамаларын тыңдады. 1602 жылдың тамызында Джеймс VI бақта француз елшісі, барон де Турды қабылдады. Олар үш жарым сағат сөйлесіп, елші патшаны күлдірді. Бірнеше күннен кейін олар бірге саябақта аң аулады. Бақ дизайнері Перси Кейн 1940 жылдары бақтарды қайта жобалады. Ол Эфиопияның Аддис-Абеба қаласындағы сарайдың алаңдарын да жобалаған. Кейн Эссексте туып, білім алған, онда бау-бақша шаруашылығы мен сәулет өнері мамандықтарын оқыған. 1930 жылы Кейн тоқсан сайын шығатын Garden Design журналын құрып, редакциялады және бау-бақша дизайны туралы көптеген кітаптар жазды. Кейннің стилін ең жақсы "Өнер және қолөнер" деп сипаттауға болады, ал оның иілген шекаралары сол кезде инновациялық деп саналды. Бақшадағы консервация жалпы күтім арқылы жүзеге асырылады, оған жапырақтарды тазалау, басты газонды кесу, гүл төсектерін жинау және отырғызу, жануарлар дүниесінің тіршілік ету ортасын жақсарту және құру кіреді. Жабайы гүлдер жайылымы, жергілікті шұңқырлар мен көктемде гүлдейтін балауыздар әр түрлі кішкентай жәндіктер мен ұсақ сүтқоректілерге азық пен қорғау үшін отырғызылды. Мұраны сақтау дегеніміз - бүкіл мүлікті, оның эстетикасы мен тарихын ғана емес, сонымен қатар жертөледе тұратын ластанушы өсімдіктер мен жарғақтарды қамқорлай отырып, жұмыс істеу керек. Шотландияда жарғақтар жойылып бара жатқан және қорғалған, сондықтан оларды алаңдатпау маңызды. Сарай қабырғалары қайтадан қапталды (тастар арасындағы цемент алмастырылды) және оны әк шымылдығымен ауыстырды, ол дәстүрлі материал болып табылады және осы мақсатқа жақсырақ сәйкес келеді, өйткені ол тыныс алады және ылғалдылыққа жол бермейді. Қазіргі бас бағбан Соня Феррас Маня Перси Кейн бағын бастапқы дизайн мен гүлдер таңдауына қалпына келтіруде. Маня, бақ қызметкерлері мен еріктілер бақты қорғау және жануарлар дүниесін дамыту үшін соңғы жылдары түрлі жобаларда жұмыс істеді. Фолкленд сарайындағы бақшылар енді далаға қайта оралып, жануарлар дүниесін құлшынысқа бөлемек. Бұл шалғынды құру үшін соңғы төрт жылда жылына бір рет шөпті кесу керек болды. Сонымен қатар, 10 000-нан астам жабайы гүлдер мен көктемде гүлденетін гүлдестелер отырғызылды. Бұл жұмыс бақ қызметкерлерінің, еріктілердің және Файфтың қоршаған ортаны қорғау қоры, Шотландияның табиғи мұрасы, NTS мүшелік орталықтары және басқа да сый-сыяпаттардың арқасында жүзеге асырылды. Бұл гүлдер мен шөптер жеміс бақшасына пайдалы жәндіктерді тартады, олар жеміс ағаштарының тозаңдануына көмектеседі, ал өз кезегінде басқа жануарларды тартады. Қазіргі уақытта жеміс бағында қырық түрлі шыбындар бар, олардың кейбіреулері сирек немесе ерекше, ал кейбіреулері Шотландияның басқа ешбір жерінде кездеспейді. Бұл жерде аң аулап, тіршілік ететін Pipistrelle және Soprano Pipistrelle балдырлары кездеседі. Сонымен қатар, орманды қызыл бөрікшелер де байқалды, олар қазір жойылып бара жатқан жануарлар деп саналады, себебі олардың тіршілік ету ортасы жоғалып, сұр бөрікшелермен бәсекелеседі. Фолкленд сарайында оларды бақтарға қайта оралуға шақыру үшін Қызыл бөрене жобасы жүзеге асырылуда. Жеміс бағында омыртқасыз жануарлар (мысалы, жәндіктер мен құрттар) мен кішкентай жануарлар үшін баспана салынды, бұл оларды бақта ұзақ уақыт тұруға және мүмкін сонда өмір сүруге талпындырады. Бақшаға 15 ғасырда өскен шырша, емен, самырсын сияқты жергілікті ағаштар отырғызылды. Бақ пен жеміс бақшасының арасында орналасқан Маспий Бёрн - су жануарларының, соның ішінде форельдің тіршілік ету ортасы.

Falkland Palace stands on three hectares of ground on a sandstone ridge which is dominated by the Lomond Hills in the background. Those walking around the garden will see a distinct and overlapping timeline which reveals the ever changing purpose and style of the grounds. The first record of a garden here was in 1451. In 1500, a new gardener, John Strathachin or Strachen, was to be paid 4 merks yearly with grazing for his horse and cows. He was to provide fruit, onions and herbs. At that time the garden had a courtyard and stables in the gatehouse, where King James IV kept his great Belgian steed. There was also a fish pond which provided the King with fresh fish. Fruit, vegetables and herbs were grown in the area for the royal plate and meat could be hunted in the ancient forest (known as Falkland Forest) surrounding the Palace, by hawking and hunting wild boar and deer. James VI met the English ambassadors Sir Robert Bowes and Sir William Bowes in the garden at 8 o'clock on 21 June 1597 and listened to their speeches about border affairs. In August 1602 James VI received the French ambassador, the Baron de Tour, in the garden. They talked for three quarters of an hour and the ambassador made the king laugh. A few days later they hunted together in the park. Garden designer Percy Cane redesigned the gardens in the 1940s. He had designed the palace grounds at Addis Ababa in Ethiopia. Cane was born and educated in Essex where he studied horticulture and architecture. In 1930 Cane founded and edited the quarterly journal Garden Design and wrote many books on garden design. Cane's style can best be described as Arts and Crafts and his curvy borders were seen as innovatory at the time. Conservation in the garden is achieved through general maintenance, which includes clearing leaves, mowing the main lawn, tidying the flower beds and planting, enhancing and creating wildlife habitats. A wildflower meadow, native hedges and spring flowering bulbs have been planted to provide food and protection to various small insects and small mammals. Conservation means work has to be carried out in a sympathetic way throughout property, not only to the aesthetics and history of the palace but also for the climbing plants and bats that live in the cellars. Bats are endangered and protected in Scotland and it is important that they are not disturbed. The walls of the palace have been repointed (replacing the cement between the stones) and replaced with lime mortar which is a traditional material and better suited for this purpose as it is breathable and prevents dampening. The current Head Gardener Sonia Ferrás Mañá is restoring the Percy Cane garden to the original design and flower choice. Mañá, the garden staff and volunteers have been working on various project in recent years to conserve the garden and encourage wildlife. The garden team at Falkland Palace are now encouraging wildlife by bringing back the meadow. To create the meadow the grass has been cut only once a year for the last four years and more than 10,000 wild flowers and a similar number of spring flowering bulbs have been planted. This work is thanks to the garden staff, volunteers and support from Fife Environmental Trust, Scottish Natural Heritage, NTS Member Centres and other donations. These flowers and un mown grasses encourage beneficial insects to the orchard which aid in the fruit trees pollination and in turn attract other animals. There are currently forty different fly species in the orchard, some of which are rare or unusual and some are found nowhere else in Scotland. The insects, especially the moths, have attracted Pipistrelle and Soprano Pipistrelle bats which have been seen hunting and living here. There have also been sightings of red squirrels in the forest which are now considered endangered animals due to the disappearance of their habitat and the competition from grey squirrels. A Red Squirrel Project is carried out at Falkland Palace to encourage them back into the gardens. A shelter was built in the orchard for invertebrate (i. e. insects and worms) and small animals which will encourage them to stay longer in the garden and perhaps live there. The orchard has been planted with native trees such as hawthorn, oak and willows which would have been growing here in the 15th century. The Maspie Burn running between the garden and the orchard is a habitat for water wildlife, including trout.

Құрылыс материалдары

Сарай үшін құмтастың бір бөлігі жергілікті жерден қазылған. Әк ерітіндісі үшін әктас Ломонд тауларында табылған және сонда күйдірілген. 1540 жылы Дунди маңындағы Кинггудиден қаттырақ құмтас қазылып, Тай өзені арқылы Линдорес аббаттығының портына тасымалданған. Даниялық "Киннерис" атты саудагерден импортталған "Шығыс елдерінің тақталары", доскалар және қабырғалар сияқты ағаштардың көп бөлігі Сент-Эндрюс және Дандиде сатып алынды, онда олар "қалқымалар" деп аталатын салаларға біріктіріліп, Ньюбургке немесе Линдорес пен Левенмутқа сүйретілді. Қалған ағаштар Лейттен және Киркалдиден сатып алынды.

Сипаттама

Сарайдың екі қанаты "L" пішінде орналасқан, қазір оларды Оңтүстік және Шығыс кварталдары немесе Рейндждер деп атайды. Сарай ауласына Оңтүстік кварталдың батыс жағындағы қақпа мұнарасы арқылы кіріледі. Оңтүстік кварталдың сыртқы тас қасбетінің жертөлесінде шағын пулемет тесіктері бар. Олардың үстінде жеке пәтерлердің кішкентай терезелері, ал екінші қабатта Корольдік капелланың үлкен жұп терезелері орналасқан. Терезелердің арасында ескірген нишалар мен мүсіндер сақталған. Құрылыс тіреулері құмарлық аспаптарын бейнелейді; Фолклендтегі капелла Әулие Томасқа арналған және Фолклендтегі католик шіркеуі болып табылады, онда әр жексенбіде сағат 9-да қасирет қызметі өткізіледі.

Капелланың шығысында бір кезде дөңгелек баспалдақ орналасқан шағын тіктөртбұрышты мұнара бар, ал одан әрі Шығыс кварталының ішінара қалпына келтірілген қабырғасы көрінеді. Кейбір авторлар Оңтүстік кварталының бір бөлігін IV Джеймс тұсында салынған деп санайды, бірақ пулемет тесіктерінің пішіні, үздіксіз парапет және 1539 жылы Фламанд Петерге 5 мүсін үшін төленген ақша туралы құжаттар қазіргі көріністі V Джеймс тұсындағы жұмыстардың нәтижесі екенін нақты көрсетеді. Кіреберіс мұнарасы 1541 жылы салынған, ал есептер екі бас шебердің жұмысын тіркеген: "Джон Браунхилл мен Генри Баутиге алдыңғы кіреберіс пен мұнараны толық аяқтау және оңтүстік кварталдағы бірнеше түтін шығару құбырларын орнату үшін". Қақпа мұнарасы мен оңтүстік кварталында келушілер мұнарадағы күзетшінің пәтерін, Корольдік капелланы және галереяны көре алады. Шығыс кварталының аулалық қасбетінен басқасы қираған. Орталық кіреберіс мұнарасы, Кросхаус, Бьют графы тарапынан қайта жаңартылды. Ұлттық сенімнің архитекторы Шомберг Скотт король мен королеваның жатын бөлмелерін қалпына келтірді. Шығыс кварталының солтүстік бөлігі бастапқыда IV Джеймс салған қонақ үй болды. Шығыс кварталы 1538 жылы Джон Мерлиун атты шебердің күшімен қайта жаңартылды. Бұл ғимараттың бөлігі, баққа қарап тұрған "арқа галереяларымен" 1615 жылы тозып кетті. 1616 жылы жұмыстардың шебері Джеймс Мюррейге VI Джеймстің сапарына дайындалу мақсатында король мен королева галереяларының жалпақ шатырын және Шығыс кварталының қонақ үйінің шатырын жөндеуге бұйрық берілді. Оңтүстік және Шығыс аулаларының қасбеттері 1537 және 1542 жылдар аралығында француз Ренессанс стилінде пилястрлармен безендіріліп, біріктірілді. Олардың сыртқы түрі француз Виллерс-Коттерэ сарайымен салыстыруға болады. Шығыс жақтағы тіреулер 1537 жылы, ал оңтүстік жақтағы, әрі қатысты құрылыс шешімдері бар тіреулер 1539 жылы салынған. Кейінгі жұмыстар 1539 жылдың наурыз айында Шотландияға Мария Гиздің анасы Антуанетта Бурбон жіберген француз шебері Николя Ройдың келгенімен байланысты болуы мүмкін. Капелла төбесі V Джеймс тұсында салынған, бұл туралы AOC тобының соңғы дендрохронологиялық зерттеулері растады. Оны ағаш шебері Ричард Стюарт салған, ал 1633 жылы I Чарльстың сапарына орай қайта безендірілген. 1625 жылы Джеймс Мюррейге Оңтүстік кварталының шатырын жөндеуге бұйрық берілді, сонымен қатар "капелланың үлкен төбесін мүмкіндігінше сақтап қалуға" ерекше назар аудару керектігі туралы нұсқау берілді. Ауланың солтүстік жағында үлкен зал салынған. Ғимараттың жоспары қазба жұмыстары арқылы анықталды және 3-ші Бьют графымен тас плиткалармен жабдықталды. Осы аймақтың артында Фолкленд қамалының қалпына келтірілген негіздері орналасқан. Бұл 17 ғасырда болған, Александр Эдуард салған жоспар мен көріністе белгілі болған, қысқа ғұмырлы Недер сарайының немесе Кастлестедтің орны болды.

The wallhead is finished with a decorated cornice and battlement which continues around the west side of the gate tower. To the east of the chapel there is small rectangular sectioned tower which once housed a circular staircase, and beyond is the partly reconstructed gable of the East Quarter. Although some writers have attributed part of the South Quarter to the time of James IV, the form of the gunloops, the continuous parapet, and the documented payments to Peter the Flemishman for the 5 statues in 1539 adequately demonstrate that the present appearance dates from the works of James V. The entrance tower was built in 1541, and the accounts record the work of two master masons: "to John Brownhill and Henry Bawtie for complete ending of the fore entry and tower and raising of certain chimneys in the south quarter." Within the gate tower and south quarter, visitors can view the Keeper's Apartments in the tower, the Chapel Royal and gallery. The East Quarter, apart from its courtyard façade is ruined. The centrally placed access tower, the Crosshouse, was reconstructed by the Marquis of Bute. The National Trust's architect, Schomberg Scott recreated the King and Queen's bedchambers within. The northern section of the East Quarter was originally a lodging built by James IV. The East Quarter was remodelled by the mason John Merlioun in 1538. This part of the building, with its "back galleries" overlooking the garden was decayed in 1615. In 1616 the master of works, James Murray was ordered to repair the flat roof of the King and Queen's galleries and the roof of the lodging of the East Quarter in anticipation of the visit of James VI. The South and East courtyard façades were decorated and unified with pilasters in a French Renaissance style between 1537 and 1542. Their appearance is comparable to the French Chateau of Villers Cotterêts. The buttresses on the East are dated 1537, and on the South, where the masonry is more sophisticated, 1539. The later work may be connected with the arrival of Nicolas Roy, a French mason sent to Scotland in March 1539 by Antoinette of Bourbon, the mother of Mary of Guise. The chapel ceiling dates from the time of James V, as recent dendrochronology work by the AOC Group has confirmed. It was constructed by the carpenter Richard Stewart, and was re decorated for the visit of Charles I in 1633. James Murray, master of works, was ordered to repair the roof of the South Quarter in 1625, with instructions to "have a special care and regard" that the great ceiling of the Chapel be "preserved and kept as far as possibly may be." The courtyard was originally completed on the north with a great hall to the north. The footprint of the building was established by excavation and laid out with paving slabs by the 3rd Marquis of Bute. Beyond this area are the reconstructed footings of Falkland Castle. This was the site of the short lived Nether Palace or Castlestead in the 17th century, known from a plan and elevation drawn by Alexander Edward.

Нағыз теннис алаңдары

Бақтардың төменгі жағында, шамамен 1900 жылы қазылып алынған ортағасырлық қамалдың қиратылысынан сәл артық жерде, түпнұсқа нақты теннис корты жатыр. Уильям Мейсон, Александр Аллардис және басқалар осы теннис кортын салған. Оның қабырғаларын Каллум атты әктеп жасайтын шебер, яғни паргеонер аяқтаған. Бұл әлемдегі әлі күнге дейін пайдаланылып келе жатқан ең көне теннис корты. Шатыры бар көрермендер алаңында көктем мен жаз айларында көптеген қарлығаштар қоныстанады. Корт Фолкленд сарайының Корольдік теннис клубына тиесілі.