Питер Ачинштейн: Американ ғылым философының өмірбаяны мен еңбектері

Кіріспе

Америкалық ғылым философы (1935 жылы туған)

Питер Ачинштейн (1935 жылдың 30 маусымында туған) – Джонс Хопкинс университетіндегі американдық ғылым философы.

Өмірбаян

Ачинштейн Бетти (қыздығы Комрас) мен экономист Ашер Ачинштейннің ұлы. Ол Гарвардта Карнаптың ықтималдық теориясы бойынша диссертация қорғап, B.A. және Ph.D. дәрежелерін алды. 1953–54 жылдары Гарвардқа келген неміс философы Карл Г. Гемпель (демалыста болған В. В. Куайнның орнына) оны ғылым философиясын зерттеуге ынталандырды. Гарвард саяхат стипендиясын алғаннан кейін Ачинштейн 1959 жылы Оксфордта бір жыл П. Ф. Строусонның жетекшілігімен жұмыс істеді. Оксфордта ол Гилберт Райл, А. Дж. Айер және Дж. Л. Остин өткізген семинарлар мен лекцияларға қатысты. Ачинштейн ғылым тарихына ерекше қызығушылық танытатын ғылым философиясы саласында маман. Ачинштейн көп жылдар бойы Джонс Хопкинс университетінде оқытумен айналысты, қазіргі кезде ол Кригер Эйзенхауэр профессоры. 2009 жылдың көктемінде Ачинштейн Йешива университетінде Джей және Джинни Шоттенштейн университетінің философия профессоры қызметін бастады және Нью-Йорктегі Йешива университетінің Тарих және ғылым философиясы орталығының негізін қалаушысы және директоры болып табылады. 2011 жылдың көктемінде ол Джонс Хопкинске қайта оралды. Ол Гуггенхайм, NEH және NSF стипендияларын алды, сонымен қатар MIT, Стэнфорд, Нью-Йорк қалалық университетінің аспирантура орталығы және Иерусалим еврей университетінде қонақ профессор болып жұмыс істеді. Ол ғылым тарихы мен философиясы бойынша жеті маңызды кітаптың авторы. Олардың ішінде 1993 жылы Лакатос сыйлығын бөлісіп алған «Бөлшектер мен толқындар» кітабы бар. Бұл кітап 19 ғасыр физикасының үш эпизодынан туындаған әдістемелік мәселелерді зерттейді: жарық туралы толқын-бөлшектік пікірталас, кинетикалық-молекулалық теорияның дамуы және электронның ашылуы. 2001 жылы Ачинштейн ғылымда қолданылатын дәлелдеудің әртүрлі тұжырымдамаларын философиялық және тарихи тұрғыдан зерттейтін «Дәлел кітабын» жариялады. Оның жылдар бойы жинаған маңызды мақалаларының жинағы «Дәлел, түсіндіру және реализм» 2010 жылдың көктемінде жарық көрді. Оған арналған арнайы жинақ, «Ғылым философиясы маңызды: Питер Ачинштейннің философиясы» 2011 жылы жарық көрді. 2013 жылы Ачинштейн «Дәлел және әдіс: Исаак Ньютон мен Джеймс Клерк Максвеллдің ғылыми стратегиялары» кітабын жариялады. «Спекуляция: ғылымның ішінде және ғылым туралы» кітабы 2018 жылы жарық көрді. Оның жарияланған үш мақаласы сол жылы жарық көрген ең үздік 10 философиялық мақаланың ішінен «Философтар жылнамасы» үшін таңдалды. Оның үш баласы бар: Джонатан, Шэрон және Бетти. Оның қызы Шарон Ачинштейн Джонс Хопкинс университетінде ағылшын тілінен профессор.

Achinstein is the son of Betty (née Comras) and economist Asher Achinstein. He received his B. A. and Ph. D. from Harvard with a dissertation on Carnap's theory of probability. It was the German philosopher Carl G. Hempel, in a visit to Harvard in 1953–4 (replacing W. V. Quine who was on leave), who motivated him to pursue philosophy of science. Upon getting a Harvard Traveling Fellowship, Achinstein spent a year in Oxford in 1959 working under the guidance of P. F. Strawson. In Oxford he attended seminars and lectures delivered by Gilbert Ryle, A. J. Ayer, and J. L. Austin. Achinstein specializes in philosophy of science with strong interests in the history of science. Achinstein has taught for many years at Johns Hopkins University, where he is currently Krieger Eisenhower Professor. In Spring 2009, Achinstein began teaching at Yeshiva University as the Jay and Jeanie Schottenstein University Professor of Philosophy and is the founder and director of the Center for History and Philosophy of Science of Yeshiva University, New York. He returned to Johns Hopkins in Spring 2011. He has held Guggenheim, NEH, and NSF fellowships, and has served as a visiting professor at MIT, Stanford, Graduate Center of the City University of New York, and the Hebrew University of Jerusalem. He is the author of seven influential books in the history and philosophy of science. Among them are Particles and Waves, which shared the prestigious Lakatos Award in 1993. This book is a study of methodological problems arising from three episodes in 19th century physics: the wave particle debate about light, the development of the kinetic molecular theory, and the discovery of the electron. In 2001, Achinstein published The Book of Evidence, a philosophical and historical study of various concepts of evidence employed in the sciences. A volume of his important collected essays over the years, Evidence, Explanation, and Realism, was published in the spring of 2010. A special volume honoring him, Philosophy of Science Matters: The Philosophy of Peter Achinstein, was published in 2011. In 2013, Achinstein published Evidence and Method: Scientific Strategies of Isaac Newton and James Clerk Maxwell. The book Speculation: Within and About Science, appeared in 2018. Three of his published papers have been selected for "Philosopher's Annual," the best 10 philosophy papers published that year. He has three children, Jonathan, Sharon, and Betty. His daughter, Sharon Achinstein, is the Sir William Osler Professor of English at The Johns Hopkins University.

Бұрынғы студенттер

Профессор Акинштейннің көптеген студенттері философтар болып мансап жасады. Оның ең белгілі шәкірттерінің қатарында Александр Розенберг (оныңмен бірге Лакатос сыйлығын алған), Кент Стейли және Хелен Лонгино бар.

Таңдалған мақалалар

"Ғылыми реализмді қолдайтын нақты эксперименттік аргумент бар ма?" Философия журналы (2002). "Дәлелдей алмайтын теорияны қорғауға тырыссаңыз не істеу керек?" Философия журналы (2010).