Мадейра аралындағы Кальета муниципалитетінің тарихы мен географиясы
Calheta, Madeira
Калета, Мадейра: тарихы, географиясы және 1430 жылғы негізі. Португалиядағы бұл муниципалитетте 11 мыңнан астам тұрғын тұрады. Жағажай, әктас және қант өндірісі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кальхета – Португалиядағы Мадейра аймағының оңтүстік-батыс жағалауында орналасқан муниципалитет. 2011 жылғы мәлімет бойынша, аумағы 111,50 км² болатын муниципалитетте 11 521 адам тұрды.
Calheta (kɐˈʎetɐ) is a municipality on the southwest coast of Madeira, Portugal. The population in 2011 was 11,521, in an area of 111.50 km2.
Тарих
Аймақ атауының шығу тегі екеуі де Кальхета топонимиясымен байланысты (португал тілінде "кішкентай шығанақ" дегенді білдіреді, бірақ "cal" сонымен қатар "әк" дегенді білдіреді және ол әк тасына қатысты): біріншіден, осы атауға ие болған кішкентай шығанақ немесе шағын қосымша бар екендігі, екіншіден, елді мекеннің аумағы қантты және ағаштың жинау порты болған. Кальхета 1430 жылы негіделді; осы есімді приход (оның орталық бөлігі) Мадейра аралындағы ең көне приходтардың бірі және алғашқы қоныс аударушылар зерттеген алғашқылардың бірі. Бұл аймақты Жоао Гонсалвес Зарко (аралын ашқан) өзінің ұлы мен әйелі Жоао Гонсалвес да Камара мен Беатрис Гонсалвеске сыйлық ретінде таңдады. Ауыл 1502 жылдың 1 шілдесінде, негізделгеннен кейін 72 жыл өткен соң, король Мануэль I-нің жарғысымен қалаға айналды. Аймақты негізінен дворяндар мен рыцарьлар қоныстандырды, бұл оның көптеген жерлерінде пайда болған топонимикалық атауларға әсер етті: мысалы, Ломбо-ду-Дотор және Ломбо-ду-Атоугия. 1502 жылы Жоао де Франса Носса Сеньора да Граса капелласын салдырды, ол Кальхетаның жаңа приходінің негізі болды, приходтың алғашқы және ең көне мекемелерін құрды. Сол сияқты, Санта-Каса-да-Мисерикордия 1535 жылы қарттарға көмек көрсету және жергілікті тұрғындарға медициналық қызмет көрсету үшін құрылды. 1733 жылы Эстрейто да Кальхетаның шіркеулік бөлігі болған Празерес приходы 1733 жылдың 12 қарашасында автономды діни бірлік болып бөлінді (содан кейін 1751 жылы Празерес шіркеуінің бірінші іргетасы салынды). Либералды революцияның нәтижесінде Кальхета 1835 жылы муниципалитет ретінде құрылды. Сол сияқты, Понта-ду-Парго приходы бірнеше жыл Порто-Монис муниципалитетінің құрамында болғаннан кейін (1835 және 1849 жылдар аралығында), Кальхета муниципалитеті бөлінгеннен кейін Кальхета муниципалитетінің әкімшілік бірлігі ретінде жұмыс істей бастады. Порто-Монис 1855 жылы қайта құрылды, нәтижесінде приходтар Порто-Монис шекарасына қайта енді. 1871 жылдың 26 маусымында заң бойынша Понта-ду-Паргоға қайта қосылды. Тристо Ваз Тейшеира Беттенкурт да Камараға Jardim do Mar бароны атағы берілді: ол Фуншалдағы Diário de Notícias газетінің иесі және кейіннен директоры болды. Португалия монархиясының Кальхетаға әсер еткен соңғы оқиғаларының бірінде Португалия королі Карлос I және Орлеан королевасы Амелия Мадейраға сапары кезінде Рабасалға бара жатқанда Кальхета ауылына келді. 1922 жылдың 5 маусымында Понта-да-Вигиядағы маяк, Понта-ду-Парго аралдың батыс жағалауын қорғау үшін ашылды. Bairro Piscatório do Paul do Mar (балық аулаумен айналысатын адамдарға арналған үйлер тобы) 1944 жылдың шілдесінде ашылды.
The origin of the areas name, are both related to the toponymy of Calheta (which means "small bay" in Portuguese, but "cal" also means "lime" and it relates to limestone): first, that there existed a small bay or cove, which already had this name, but secondly, that the area of the settlement was the off port for sugar and collection of wood. Calheta was founded in 1430; the parish, of the same name (which is the central part of the municipality) is one of the oldest parishes on the island of Madeira, and one of the first to be explored by the early settlers. It was the area selected by João Gonçalves Zarco (the island's discoverer) as a grant to his son and his wife, João Gonçalves da Câmara and Beatriz Gonçalves. The village became a town 72 years after its foundation, on 1 July 1502, after a royal foral (charter) was granted by King Manuel I. The region was primarily settled by noblemen and knights, influencing the toponymic names that appeared in many of its localities: such as Lombo do Doutor and Lombo do Atouguia. In 1502, João de França constructed the Chapel of Nossa Senhora da Graça , which was to be the basis for the new parish of Calheta, founding the first and oldest institutions of the parish. Similarly, the Santa Casa da Misericórdia was established in 1535, to serve the elderly and provide healthcare for the local residents. The parish of Prazeres, which was an ecclesiastical component of Estreito da Calheta was dismembered in 1733, becoming an autonomous clergy on 12 November (which was later followed by the first cornerstone of the Church of Prazeres, in 1751). The Liberal revolution resulted in the incorporation of Calheta as municipality in 1835. Similarly, the parish of Ponta do Pargo, after several years being part of the municipality of Porto Moniz (between 1835 and 1849), began to function as an administrative unit of the municipality of Calheta after the latter municipal seat was disincorporated. The restoration of Porto Moniz in 1855, resulted in the parishes reincorporation within the borders of Porto Moniz. By law, on 26 June 1871, was reintegrated into Ponta do Pargo. Tristão Vaz Teixeira Bettencourt da Câmara, was granted the title of Baron of Jardim do Mar: his was a proprietor and later the director of the Diário de Notícias in Funchal. In one of the last events of the monarchy of Portugal affecting Calheta, King Carlos I of Portugal and Queen Amélie of Orléans visited the village of Calheta, travelling to Rabaçal, during their trip to Madeira. On 5 June 1922, the lighthouse in Ponta da Vigia, Ponta do Pargo was inaugurated to protect the western coast of the island. The Bairro Piscatório do Paul do Mar (a block of homes destined for peoples involved in the fishery) were inaugurated in July 1944.
Физикалық география
Кальхета Сантана, Мачико және Фуншалдың батысында, оңтүстік бағыттағы тас жол бойында орналасқан. Оның орналасқан жерінің өзінен Сахара шөлінің құмы кейде бұл аймаққа әсер етіп, шағын шаң бұлттарын тудыруы мүмкін.
Calheta is located west of Santana, Machico and Funchal, along the southern roadway. Even from its position Saharan Desert sands are able to occasionally affect the area, producing minor dust clouds.
Экономика
Ауыл шаруашылығы мен балық шаруашылығы осы аймақтағы негізгі табыс көзі болып табылады, бірақ шағын коммерциялық мекемелер муниципалитеттегі басқа ауылда шоғырланған. Осы өңірде ауыл шаруашылығы ең алдымен дамыған сала; банан, шарап, бағбандарлық және қант қамысының өндірісі/өсірілуі негізгі экспорттық өнімдер ретінде қалыптасты. Балық шаруашылығы Пауль-ду-Мар және Кальхета поселкесінің халқын асырады, бірақ балықшылар муниципалитет аумағында кеңінен таралған. Өнеркәсіптік белсенділік аймақ бойынша өзгерістерге ұшырады және даму циклдарынан өтті, оның ішінде сүт өнеркәсібі, фейерверк, тұз өндірісі, ара шаруашылығы және қант қамысын қайта өңдеу сияқты салалар өркендеп, құлдырады. Атап айтқанда, балды агвардентеге (Кальхета поселкесінде кең таралған дистилленген спирттік сусын) айналдыратын заводтар мен Ломбо-ду-Доутордағы фейерверк өндіріс ғимаралары муниципалитеттің дамуына зор үлес қосты.
Agriculture and the fishery provides the primary sources of income in this area, although minor commercial establishments are concentrated in the principal village in the municipality. Agriculture was the first industry to develop in this region; the production/cultivation of banana, wine, horticulture and sugar cane developed as the main export products. The fishery supported the populations of Paúl do Mar and the vila of Calheta, although fishermen existed throughout the municipality. Industrial activity has changed throughout the region, and has developed through cycles, including the dairy industry, fireworks, salt, beekeeping and sugar cane refinement, which have all undergone peaks and troughs. Of these, for example, the factory/ironworks used for conversion of honey into aguardente, a distilled spirit common in the village of Calheta and the fireworks buildings in the Lombo do Doutor were integral businesses in the municipalities development.
Білім
Кальхетада екі орта мектеп (EBSC және EBSP) бар, бірақ жоғары білім беру мекемелері Фуншалда орналасқан. Балаларға білім беретін төрт негізгі бастауыш мектеп бар: EB1 Ladeira e Lamaceiros және EB1 Lombo do Guiné (екеуі де Arco da Calheta), EB1 Lombo do Atouguia және EB1 Calheta, EB1 Estreito da Calheta, сондай-ақ католик монахтар басқаратын балабақша, JI Apresentação da Estrela (Кальхетада). Понта-ду-Парго ауданында Мария Амелия де Соуза 70 жыл бойы Кальхетаның батыс жағалауындағы көптеген балаларға бастауыш білім берді. Бұл ресми білім беру ерекшелігі – оған осы жыныстың барлық балалары қабылданды. Қалалық кеңес қауымдастықты қолдау үшін қосымша қызметтер көрсетуде белсенді, оның ішінде көптеген ойын алаңдарын (Празерес және Пол-ду-Марда екі футбол алаңы бар) және EBSC жанындағы бассейнді жаңарту жұмыстарын жүргізуде.
While the communities of Calheta do have two secondary schools (EBSC and EBSP), higher education facilities are located in Funchal. There are four main primary schools offering instruction for children: EB1 Ladeira e Lamaceiros and EB1 Lombo do Guiné (both in Arco da Calheta), EB1 Lombo do Atouguia and EB1 Calheta, EB1 Estreito da Calheta, as well as the kindergarten, JI Apresentação da Estrela run by catholic nuns (in Calheta). In the parish of Ponta do Pargo, Maria Amélia de Sousa, provided educational instruction, at the primary level, for many of the children of the western coast of Calheta, lasting 70 years. This formalized education was unique for including children of both sexes. The municipal council has also been active in providing ancillary services to support the community, through the remodelling of many playgrounds (two of which include official football fields, in Prazeres and Paul do Mar) and a swimming pool by the EBSC.