Кіріспе
Graftgold – 1980 жылдары көзге түскен, 8 бит, 16 бит және 32 бит платформаларында көптеген компьютерлік ойындар жасаған тәуелсіз компьютерлік ойын әзірлеуші компаниясы.
Graftgold was an independent computer game developer that came to prominence in the 1980s, producing numerous computer games on a variety of 8 bit, 16 bit and 32 bit platforms.
Хьюсон дәуірі
Graftgold бастапқыда 1983 жылы Стив Тернер Spectrum үшін компьютерлік ойындар жасауға толыққандай көңіл бөлгенде, коммерциялық бағдарламашы қызметін тастап, ST Software ретінде құрылды. Ол жақын досы Эндрю Брейбрукты алғашқыда ойындарды Dragon үй компьютеріне көшіру үшін жұмысқа алды. Dragon нарықтан жоғалып кеткен соң Эндрю көбірек пайда әкелетін Commodore 64 платформасында дамуға кірісті. 1984 жылы ST Software Graftgold деген шектеулі серіктестікке айналды. Graftgold-тың алғашқы табысының көп бөлігі Hewson Consultants компаниясымен байланысты болды. 1980 жылдардың басында Эндрю Хьюсон құрған Hewson Consultants Ұлыбританиядағы ең сәтті компьютерлік ойын баспагерлерінің біріне айналды. Көптеген баспагерлер өнімдерін өндіру үшін ірі бас компанияларға сүйенген кезде, Эндрю Хьюсон өз кассета көшіру зауытына ие болды, бұл оларға нарық тенденцияларына жауап беру мүмкіндігін жақсырақ бақылауға мүмкіндік берді. Graftgold-тың ең есте қаларлық ойындарының көптегені, соның ішінде Paradroid, Uridium, Quazatron және Ranarama, Hewson арқылы жарық көрді.
Телекоммуникациялық кезең
1980 жылдардың соңына қарай Hewson Consultants компаниясының қаржылық қиындыққа тап болғаны анық болды. Стив Тернер Graftgold үшін басқа баспагерді іздеудің пайдалы екеніне шешім келдірді. Олар Hewson компаниясымен серіктестіктен бас тартып, British Telecom компаниясының бағдарламалық бөлімшесі – Telecomsoft компаниясымен келісімшарт жасасты. Hewson компаниясының екі штатты бағдарламашысы, Доминик Робинсон мен Джон Камминг, компанияны тастап Graftgold-қа қосылды. Hewson өзінің ең табысты серіктесінің кетуіне риза болмады, әсіресе Graftgold екі күтілетін ойынды – Magnetron (Стив Тернердің ZX Spectrum үшін) және Morpheus (Эндрю Брейбруктың C64 үшін) шығаруға тиіс болғандықтан. Graftgold Hewson компаниясымен міндеттеме болмағандықтан, олар басқа баспагерді іздеуге құқылы екенін мәлімдеді. Сотқа баруға шамасы келмей, Hewson Telecomsoft компаниясымен соттан тыс келісімге келді және Graftgold компаниясымен жолдар айырылды. Graftgold 1987 жылдан 1989 жылға дейін Telecomsoft үшін бірнеше ойын шығарды, оның ішінде олардың алғашқы аркадалық түрлендіруі – Flying Shark. Бірақ Telecomsoft компаниясының 1989 жылы MicroProse компаниясына сатылуы нәтижесінде Rainbow Islands ойынының жасалған нұсқасы сынға ұшырап, ақырында Ocean Software компаниясымен жарық көрді.
MicroProse/Activision дәуірі
1990 жылдардың басында компьютерлік ойындарды жасау тәсілі өзгерді. 8 биттік кезеңдегі ойындар көбінесе бір адамның күшімен бірнеше аптадан бірнеше ай ішінде жасалса, 16 биттік ойындарға үлкен командалар, ұзақ даму уақыты және едәуір үлкен бюджеттер қажет болды. Graftgold компаниясының әсерлі ойындар каталогынан түскен роялтилер осы өткелді оңай жасауға мүмкіндік берді, көптеген жобалармен жұмыс істеу үшін 30 қосымша адамды жұмысқа алды. Дегенмен, Graftgold-тың 16 биттік кезеңдегі жолы қиындықтарға толы болды. Hewson Consultants және Activision компанияларымен жасалған келісімдер апатқа ұшырады. Hewson компаниясының таратылуы оларды "Paradroid 90" ойынының жариялау құқығын Activision-ға сатуға мәжбүр етті. Ойын Amiga және Atari ST платформаларында орташа көлемде сатылса, дамылып жатқан PC Engine нұсқасы тоқтатылды. Жағдайды одан да нашарлату үшін, Graftgold Activision үшін қымбат стратегиялық ойын – Realms ойынын да жасап жатқанда, жариялау алып компаниясының күрделі қаржылық қиындыққа тап болғаны және көптеген халықаралық операцияларын жабуды бастағаны хабарланды. MicroProse үшін енді ешқандай ойын жасауға келісімшарттары болмағандықтан, Graftgold-тың болашағы көңіл көншітпейтін болып көрінді.
Қыз / Көтерілісші дәуірі
Граптгольдтың құтқарылуы Virgin Interactive компаниясынан келді. Graftgold компаниясы Virgin компаниясымен Super Off Road ойынын жасау арқылы қарым-қатынас орнатқан болатын. Activision-нан Realms ойынына құқықтарды қайта сатып алғаннан кейін, Graftgold Virgin үшін ойынды аяқтады. 1991 жылдан 1993 жылға дейін Graftgold Sega-ның негізгі ойын платформалары – Master System, Game Gear және Mega Drive платформалары үшін көптеген ойындарды жасау және түрлендіруге күш салды. Graftgold Virgin компаниясы үшін Sega ойындарын жасап жатқанда, Renegade компаниясымен де баспалау келісіміне келді. Renegade бастапқыда Mirrorsoft-қа уәде етілген бірқатар өнімдерді құтқарып, Graftgold-тың сынға ие Fire and Ice платформалық ойынын бірнеше платформада және Amiga-да Uridium 2 ойынын жариялады. 1990 жылдардың басында және ортасында Graftgold үшін соңғы сағаттардың басталуын білдірген екі оқиға орын алды. 8 биттік консоль форматтары Nintendo Entertainment System және Master System консольдері 16 биттік консольдерге жол ашқанда қолданудан шықты. Осының салдарынан Graftgold компаниясының 8 биттік түрлендіру жұмыстары тоқтатылды. Amiga және Atari ST ойын платформалары ретінде көнеріп қалды. Graftgold 8 биттік консольдер мен 16 биттік компьютерлер бойынша шарттасқан барлық міндеттемелерін орындаған кезде, 16 биттік консольдер нарығында маңызды орын табуға кеш қалды. Graftgold Mega Drive және Super NES үшін тек бір-бір ойын жасады (Ottifants және Empire Soccer 94, соңғысы жарияланбады). PlayStation нарығы даму кезеңінде болғандықтан, оны бағындыру қиын болды. 8 биттен 16 битке өту даму шығындарын арттырып, ресурстарды кеңейтуді қажет еткендей, 16 биттен 32 биттік платформаларға өту де солай болды. PlayStation-ды жасау жиынтықтары өте қымбатқа бағаланды. Graftgold International MotoX және Rainbow Islands ойындарының PlayStation нұсқасын жасауға жететін қаржыны жинай алды. Бірақ, басқа ойындарды жасауға жеткілікті қаражаты болмады. Олардың қаржылық жағдайы енді осы екі ойынға байланысты болды.
Warner/Perfect дәуірі
Renegade, Халықаралық MotoX баспа құқықтарына ие болған, ақырында Time Warner Interactive компаниясымен сатып алынды, бірақ Warner компаниясы көп ұзамай бағдарламалық жасақтаманы жариялау стратегиясын қайта қарастыра бастады. Graftgold-тың ойыны аяқталды, бірақ алты ай бойы жарияланбады. Ол шығарылған кезде Graftgold-қа төленген үлкен аванстарды өтеуге жеткілікті пайда әкелді, бірақ одан артық түсім өте аз болды. Rainbow Islands (Bubble Bobble нұсқасымен бірге) PlayStation ойыншыларының қызығушылығын оятпады. PlayStation-дағы екі ойынынан түскен кіріс өте аз болғандықтан, Graftgold Coconuts деген белгісіз баспагер үшін жасауға міндеттелген Hardcorps ойынын дамытуда қиындыққа тап болды. Ойынды өндіруге қажетті қаржыдан әлдеқайда төмен аванс алған Graftgold қызметкерлерді қысқарта бастады. Perfect 10 Productions (сәтті Discworld ойын-сауық ойындарының авторы) деген тағы бір әзірлеушінің соңғы сәтте жасаған көмегі Graftgold-қа Hardcorps үшін Psygnosis компаниясымен баламалы жариялау келісімін іздеуге жеткілікті қаржыны қамтамасыз етті, бірақ көптеген кешігулерден кейін ол сәтсіз аяқталды. 1998 жылы Graftgold компаниясы жабылды. 2014 жылы Стив Тернер "Оспадан миллиардтарға дейін" (2014) деректі фильмінде пайда болды, ол 1979 жылдан қазіргі уақытқа дейінгі британдық бейне ойын индустриясының тарихын баяндайды.
Ойындар тізімі
Аты Платформалар Шығарылған жылы Жариялаған: 3D Space Wars Spectrum, Dragon 32 1983 Hewson Consultants 3D Seiddab Attack Spectrum, Dragon 32 1984 Hewson Consultants 3D Lunattack Spectrum, Dragon 32, Commodore 64 1984 Hewson Consultants Avalon Spectrum 1984 Hewson Consultants Gribbly's Day Out Commodore 64 1985 Hewson Consultants Dragontorc Spectrum 1985 Hewson Consultants Paradroid Commodore 64 1985 Hewson Consultants Astroclone Spectrum 1986 Hewson Consultants Quazatron Spectrum 1986 Hewson Consultants Uridium Commodore 64 1986 Hewson Consultants AlleyKat Commodore 64 1986 Hewson Consultants Paradroid: Competition Edition Commodore 64 1986 Hewson Consultants Uridium+ Commodore 64 1986 Hewson Consultants Gribbly's Special Day Out Amiga, Commodore 64 1986 Hewson Consultants Heavy Metal Paradroid Commodore 64 1987 Hewson Consultants Ranarama Commodore 64, Spectrum 1987 Hewson Consultants Magnetron Commodore 64, Spectrum 1987 Telecomsoft Morpheus Commodore 64 1987 Telecomsoft Flying Shark Spectrum, Amstrad CPC 1988 Telecomsoft Intensity Commodore 64, Spectrum 1988 Telecomsoft Orion Commodore 64, Spectrum 1988 Telecomsoft Head the Ball Commodore 64 1989 Hewson Consultants Soldier of Fortune Commodore 64, Spectrum 1989 Telecomsoft Bushido Commodore 64 1989 MicroProse Simulcra Amiga, Atari ST 1989 MicroProse Rainbow Islands Commodore 64, Spectrum, Amstrad CPC, Atari ST, Amiga 1990 Ocean Super Off Road Spectrum, Commodore 64, Amiga, Atari ST, PC, Amstrad CPC 1990 Virgin Paradroid 90 Atari ST, Amiga 1990 Hewson Consultants Realms Amiga, Atari ST, PC 1990 Graftgold/Virgin Uridium Special Amiga 1991 Offroad Game Gear, Master System 1991 Graftgold/Virgin Fire and Ice Amiga, Atari ST 1992 Renegade Superman Game Gear, Master System 1992 Virgin Uridium 2 Amiga 1993 Renegade Nipper vs. The cats Amiga 1993 Graftgold Ottifants Game Gear, Master System, Mega Drive 1993 SEGA Fire and Ice Amiga CD32, PC 1994 Renegade Empire Soccer 94 Super NES, PC, Amiga, Acorn RISC OS 1995 Graftgold/Empire Virocop Amiga 1995 Graftgold/Renegade/Warner Interactive Entertainment Fire and Ice Master System 1996 Tectoy International MotoX PC, PlayStation 1996 Graftgold/Renegade Rainbow Islands PC, PlayStation, Sega Saturn 1996 Acclaim The Fairyland Story PC 1997 Hasbro Interactive Rainbow Islands Casio Loopy 1997 Hasbro Interactive
Стив Тернер
1982 жылы коммерциялық бағдарламалаудағы жұмысынан кеткеннен кейін Стив Тернер дербес компьютерлік ойындарды жасауға көшті. Алғашқыда ST Software деп аталған компанияны құрған Тернер, бағдарламалау жұмысына көмектесу үшін досы Эндрю Брейбрукты жұмысқа алғаннан кейін компанияны Graftgold деп қайта атады. Тернердің Graftgold үшін жасаған жеке жобаларына ZX Spectrum платформасы үшін 3D Space Wars, Astroclone, Quazatron, Ranarama және Magnetron кірді. Кейіннен ол Graftgold-тың 16 биттік және 32 биттік платформалардағы көптеген жобаларына үлес қосты. Graftgold компаниясы тарағаннан кейін Тернер ақпараттық технологиялар саласындағы қызметін жалғастыруда.
Эндрю Брейбрук
Қысқа ғана уақыт Dragon үй компьютері үшін ойындар бағдарламалаумен айналысқаннан кейін, Брейбруктың ең үлкен жетістігі 1985 жылы Hewson компаниясы арқылы Gribbly's Day Out ойынын жариялау болды. Ойын платформалық ойындар мен «атып тастау» элементтерін, түрлі-түсті, мультфильм сияқты графикамен үйлестірді. 1985 жылдың соңында Брейбруктың Paradroid ойыны пайда болды. Көптеген C64 ойыншылары оны жасалған ең ұлы ойындардың бірі деп санайды, Paradroid – ерекше интеллектуалды жаулары, бірегей геймплейі және көптеген дамытушылардың тез имитациялаған жылдам прокрутка бас рельефі графикасы бар «атып тастау» ойыны болды. 1986 жылы тағы екі Брейбрук ойыны жарық көрді. Uridium – ойыншының бірнеше алып кемелердің қауіпті бетін басып өтуді, нысаналарды атып, бір мезгілде мол жылдамдықпен өтетін жауынгерлер толқындарынан қашуды талап ететін көлденең прокруткалы «атып тастау» ойыны. Alleykat осы жылы кейінірек пайда болды. Тік прокруткалы жарыс пен «атып тастау» арасында тепе-теңдік сақталған ойын (техникалық тұрғыдан әсерлі болғанымен) өте қиын болып шықты және Брейбруктың жанкүйерлерінің айтарлық бөлігін көңілсіздікке ұшыратты. Брейбруктың келесі ойыны Morpheus 1987 жылы Rainbird (Telecomsoft) баспасынан шықты. Ресурстарды дамыту ойындарының элементтерін және классикалық «атып тастау» элементтерін біріктірген Morpheus – Брейбруктың осы күнге дейінгі ең тәжірибелі ойыны болды. Ұсынылған геймплей мен әсерлі графикаға қарамастан, жоғары оқу қисығы және біршама тәжірибелік геймплей нашар сатуға әкелді. Брейбруктың классикалық C64 ойындарының соңғысы Intensity 1988 жылы пайда болды. Аз ғана стратегиялық элементтері бар «атып тастау» ойыны, ойын шамалы жетістікке жетті. Брейбрук Amiga үшін бірқатар ойындарды жасады, соның ішінде Rainbow Islands және Paradroid және Uridium ойындарының жалғасын жасады, содан кейін Graftgold командасының қалған бөлігіне қосылып, 16 биттік және 32 биттік ойындарды дамытты. Брейбрук компания тараған 1998 жылға дейін Graftgold-та жұмыс істеді, ол Hardcorps-тың PC және PlayStation нұсқаларын жасады. Содан кейін ол Ұлыбританиядағы сақтандыру компаниясында 2022 жылға дейін бағдарламалық жасақтама жазып, оны енгізді, содан кейін зейнеткерлікке шықты. Қазір ол PC ойындарын жасап жатыр.
Доминик Робинсон
Доминик Робинсон 1986 жылы Uridium ойынын Spectrum платформасына (бұл бұрын мүмкін емес деп есептелген) түрлендіргенде Hewson компаниясының штатты бағдарламашысы ретінде көзге түсті. Одан кейін тағы бір классикалық Spectrum жанрындағы ату ойыны Zynaps және 1987 жылы шыққан Anarchy ойыны – жұмбақ пен ату элементтерін біріктірген туындылар жарық көрді. Hewson компаниясынан кеткен соң, ол Graftgold компаниясына қосылып Flying Shark ойынының Spectrum нұсқасымен, сондай-ақ Simulcra және Rainbow Islands ойындарының Amiga және Atari ST нұсқаларымен жұмыс істеді.