Кіріспе

Финляндия үкіметінің заң шығарушы төрағасы

Финляндия Парламентінің спикері (фин тілінде eduskunnan puhemies, швед тілінде riksdagens talman) және екі вице-спикер Парламенттің жыл сайынғы бірінші пленарлық отырысында сайланады. Спикерлер бір жылға сайланады. Пленарлық отырыстардағы жұмысты дайындаудан басқа, спикерлер Парламенттің халықаралық ынтымақтастығында маңызды рөл атқарады, оған спикерлер мен халықаралық делегациялардың сапарлары, сондай-ақ көптеген парламентаралық ұйымдарға қатысу кіреді. Спикер және екі вице-спикер Парламент мүшелері арасынан жасырын дауыс беру арқылы сайланады. Сайлаудан кейін спикер мен вице-спикерлер Парламент алдында төмендегідей салтанатты мәлімдеме жасайды:

«Мен, , спикер лауазымымда Финляндия халқының, Парламентінің және үкіметінің Конституцияға сәйкес құқықтарын қорғауға барынша тырысамын деп растаймын». Формальды түрде спикер протокол бойынша Финляндия Президентінен кейін және Финляндия Премьер-министрінен бұрын екінші орында тұрады. Спикер – Парламент төрағасы, ол сөз сөйлеуге және жауап беруге рұхсат береді, дауыс беру ұсыныстарын жасайды және күн тәртібінің соңғы ретін анықтайды. Үкімет құру келіссөздері аяқталғанша уақытша спикер сайланады. Спикердің міндеттері Финляндия Конституциясымен және Парламент регламентімен анықталады. Puhemies немесе talman атауы фин және швед тілдерінде «сөзгер» деген мағынаны білдіреді, бұл тілдегі сексизм мәселесіне байланысты шағын дауларды тудырды. Алайда, ресми тілдер органының мәлімдемесіне сәйкес, атаудың «Парламент институты мен тарихымен тығыз байланысы» болғандықтан, оны гендерлік бейтарап нұсқаға өзгерту оңай емес. Спикерлер кеңесінде дауыс тең болған жағдайда, спикер дауысты шешуге қатыса алады.

Финляндия Парламентінің спикерлерінің тізімі

Жоқ, жоқ. Портрет атауы Қызмет мерзімі Партия 1 Пехр Эвинд Свинхуфвуд 23 мамыр 1907 31 қаңтар 1913 Жас фин 2 Оскари Токой 3 ақпан 1913 1 ақпан 1914 Әлеуметтік демократ 3 Каарло Юхо Сталберг 3 ақпан 1914 3 сәуір 1917 Жас фин 4 Куллерво Маннер 4 сәуір 1917 30 қазан 1917 Әлеуметтік демократ 5 Йоханнес Лундсон 2 қараша 1917 25 қыркүйек 1918 Жас фин 6 Лаури Ингман 27 қыркүйек 1918 4 қараша 1918 7 қараша 1918 6 қаңтар 1919 Финн 7 Эрнст Неванлинна 6 қараша 1918 11 қараша 1918 Финн 8 Лаури Ингман 13 қараша 1918 28 қараша 1918 Финн 9 Пааво Вирккунен 29 қараша 1918 31 наурыз 1919 Финн 10 Лаури Кристиан Реландер 2 сәуір 1919 8 мамыр 1920 Аграрлық 11 Кюсти Каллио 8 мамыр 1920 29 наурыз 1921 Аграрлық 12 Вяйно Вуолийоки 31 наурыз 1921 4 қыркүйек 1922 Әлеуметтік демократ 13 Кюсти Каллио 6 қыркүйек 1922 14 қараша 1922 Аграрлық 14 Вяйно Вуолийоки 15 қараша 1922 31 қаңтар 1923 Әлеуметтік демократ 15 Пааво Вирккунен 2 ақпан 1923 30 сәуір 1924 Ұлттық коалиция 16 Кюсти Каллио 2 мамыр 1924 31 наурыз 1925 Аграрлық 17 Вяйно Вуолийоки 1 сәуір 1925 31 қаңтар 1926 Әлеуметтік демократ 18 Пааво Вирккунен 2 ақпан 1926 1 қыркүйек 1927 Ұлттық коалиция 19 Кюсти Каллио 3 қыркүйек 1927 31 қаңтар 1928 Аграрлық 20 Пааво Вирккунен 1 ақпан 1928 31 қаңтар 1929 Ұлттық коалиция 21 Кюсти Каллио 1 ақпан 1929 16 тамыз 1929 Аграрлық 22 Пааво Вирккунен 17 тамыз 1929 7 шілде 1930 Ұлттық коалиция 23 Юхо Сунила 8 шілде 1930 20 қазан 1930 Аграрлық 24 Кюсти Каллио 21 қазан 1930 8 қазан 1936 Аграрлық 25 Вяйно Хаккила 9 қазан 1936 4 сәуір 1945 Әлеуметтік демократ 26 Карл Август Фагерхольм 6 сәуір 1945 14 шілде 1948 Әлеуметтік демократ 27 Урхо Кекконен 22 шілде 1948 21 наурыз 1950 Аграрлық 28 Карл Август Фагерхольм 23 наурыз 1950 6 наурыз 1956 Әлеуметтік демократ 29 В. Й. Сукселайнен 9 наурыз 1956 28 мамыр 1957 Аграрлық 30 Карл Август Фагерхольм 31 мамыр 1957 6 маусым 1958 Әлеуметтік демократ 31 В. Й. Сукселайнен 29 шілде 1958 14 қаңтар 1959 Аграрлық 32 Карл Август Фагерхольм 14 қаңтар 1959 16 ақпан 1962 Әлеуметтік демократ 33 Кауно Клеемла 24 ақпан 1962 12 наурыз 1965 Аграрлық-орталық 34 Карл Август Фагерхольм 23 наурыз 1965 4 сәуір 1966 Әлеуметтік демократ 35 Рафаэль Паасио 14 сәуір 1966 1 маусым 1966 Әлеуметтік демократ 36 Йоханнес Виролайнен 3 маусым 1966 26 наурыз 1968 Орталық 37 В. Й. Сукселайнен 26 наурыз 1968 20 наурыз 1970 Орталық 38 Рафаэль Паасио 3 сәуір 1970 29 ақпан 1972 Әлеуметтік демократ 39 В. Й. Сукселайнен 29 ақпан 1972 28 қаңтар 1976 Орталық 40 Вейкко Хелле 5 ақпан 1976 31 қаңтар 1978 Әлеуметтік демократ 41 Ахти Пеккала 1 ақпан 1978 29 мамыр 1979 Орталық 42 Йоханнес Виролайнен 5 маусым 1979 25 наурыз 1983 Орталық 43 Эркки Пюстинен 7 сәуір 1983 25 наурыз 1987 Ұлттық коалиция 44 Илкка Суоминен 2 сәуір 1987 5 мамыр 1987 Ұлттық коалиция 45 Матти Ахде 8 мамыр 1987 1 ақпан 1989 Әлеуметтік демократ 46 Калеви Сорса 1 ақпан 1989 21 наурыз 1991 Әлеуметтік демократ 47 Эско Ахо 4 сәуір 1991 26 сәуір 1991 Орталық 48 Илкка Суоминен 30 сәуір 1991 6 ақпан 1994 Ұлттық коалиция 49 Риитта Уосукайнен 7 ақпан 1994 23 наурыз 1995 Ұлттық коалиция 50 Пааво Липпонен 28 наурыз 1995 19 сәуір 1995 Әлеуметтік демократ 51 Риитта Уосукайнен 21 сәуір 1995 23 наурыз 1999 Ұлттық коалиция 52 Юкка Миккола 30 наурыз 1999 16 сәуір 1999 Әлеуметтік демократ 53 Риитта Уосукайнен 20 сәуір 1999 18 наурыз 2003 Ұлттық коалиция 54 Аннели Яаттеенмяки 25 наурыз 2003 16 сәуір 2003 Орталық 55 Пааво Липпонен 22 сәуір 2003 20 наурыз 2007 Әлеуметтік демократ 56 Тимо Калли 27 наурыз 2007 20 сәуір 2007 Орталық 57 Саули Ниинисте 24 сәуір 2007 19 сәуір 2011 Ұлттық коалиция 58 Бен Зыскович 27 сәуір 2011 22 маусым 2011 Ұлттық коалиция 59 Ээро Хейнялуома 23 маусым 2011 21 сәуір 2015 Әлеуметтік демократ 60 Юха Сипиля 28 сәуір 2015 29 мамыр 2015 Орталық 61 Мария Лохела 29 мамыр 2015 5 ақпан 2018 Финн партиясы/Жаңа реформа 62 Паула Рисикко 5 ақпан 2018 16 сәуір 2019 Ұлттық коалиция 63 Анти Ринне 24 сәуір 2019 5 маусым 2019 Әлеуметтік демократ 64 Матти Ванханен 7 маусым 2019 9 маусым 2020 Орталық 65 Ану Вехвиляйнен 9 маусым 2020 1 ақпан 2022 Орталық 66 Матти Ванханен 1 ақпан 2022 4 сәуір 2023 Орталық 67 Петтери Орпо 12 сәуір 2023 20 маусым 2023 Ұлттық коалиция 68 Юсси Халла-ахо 21 маусым 2023 Қазіргі уақыт Финн партиясы