Кіріспе

BBC Radio 4 талқылау бағдарламасы. Moral Maze – 1990 жылдан бері BBC Radio 4 арнасында тікелей эфирде жүргізіліп келе жатқан пікірсайыс бағдарламасы. 2011 жылдың қарашасынан бастап ол подкаст түрінде де қолжетімді.

Құрылымы

Төрт тұрақты сарапшы соңғы жаңалықтағы моральдық және этикалық мәселелерді талқылайды. Майкл Бюрк тақырыпты кіріспе сөзбен ашады, содан кейін сарапшылар немесе басқа да қатысты адамдар – "көрсетушілер" деп аталатын мамандардан сұрақ қояды, одан кейін әрбір көрсетушінің айтқандары талқыланады.

Тарих

1990 жылғы 20 тамыздағы алғашқы бағдарлама сағат 11:00-ден бастап қырық минутқа созылды, одан кейін «Поэзияны өтінемін» бағдарламасы эфирға шықты. Оны Манчестердегі BBC Солтүстік бөлімшесінің Фактикалық діни бағдарламалар бөлімі (кейін Фактикалық бағдарламалар – Діні деп аталды) дайындады. Бағдарлама форматы сарапшылардың пікірлері бағдарлама барысында қайта қарастырылуын қамтиды деп жоспарланған, бірақ мұндай жағдай сирек кездесті. 1991 жылғы сәуір айында бағдарлама сейсенбі күндеріне ауыстырылып, сағат 9:00-дегі жаңалықтардан кейін 9:45-ке дейін (қазіргі «Біздің заманымыз» бағдарламасының ұқсас уақыты) эфирге шықты. 1991 жылғы шілдеде бағдарлама жұма күндері сағат 20:05-тен 20:50-ге дейін, «Сұрақтар бар ма?» бағдарламасының жазғы үзілісі кезінде оның орнына қойылды. Келесі сенбіде сағат 13:00-де қайталап көрсетілді, содан кейін сағат 14:00-ден 14:30-ға дейін телефон арқылы «Жауаптар бар ма?» бағдарламасының орнына эфир берілді. Сондай-ақ, жыл соңындағы бағдарлама да болды. 1992 жылғы шілдеде бағдарлама сағат 9:00-дегі жаңалықтардан кейін бейсенбі күнгі таңғы эфирге ауысты. Ол Вестминстер парламентінің депутаттары үшін міндетті түрде тыңдалатын бағдарламаға айналды. 1997 жылға қарай бағдарламаның ұзақтығы 55 минутқа дейін артты, сағат 10:00-ге дейін жалғасты. 1998 жылғы 13 мамырдан бастап, 1998 жылғы кестедегі өзгерістерге сәйкес, бағдарлама сенбі күні кешкі сағат 22:15-те 45 минуттық нұсқасымен қайталап көрсетілді. Майкл Бюрк 1990 жылғы тамыздан бері бағдарламаны жүргізіп келеді. Дэвид Ааронович Бюрк болмаған кезде эпизодтарды ұсынды. Соңғы кезде Эдвард Стоуртон мен Уильям Кроули орынбасарлық етіп тұрады. Бастапқыда Манчестердегі Оксфорд жолындағы BBC Солтүстік-Батыс жаңа хабар тарату үйінде дайындалған бағдарламаның өндірістік базасы қазір Салфорд Кейс орналасқан. Бағдарлама Лондондағы BBC Broadcasting House-тен тікелей эфирде көрсетіледі.

Теледидарлық пилот

1994 жылдың басында теледидар нұсқасы қарастырылды, ол ақырында 1994 жылдың 10 қыркүйегінде BBC2 арнасында 45 минуттық алты бағдарламадан тұратын сынақ сериясы ретінде түн ортасында, шамамен түнгі сағат 00:00-де көрсетілді. Бұл, Channel 4 арнасының сәтті де кешкі түнгі талқылау бағдарламасы «After Dark»-тан әсерленген болуы мүмкін. Пилоттық бағдарламаны шамамен 1,3 миллион адам тамашалады. Соңғы рет 1994 жылдың 15 қазанында сағат 23:00-де эфирге шықты.

Сын

Өзінің "Жаман ойлар" (АҚШ-та "Логикаға қарсы қылмыстар" деп аталады) атты кітабында, бағдарламаға куә ретінде қатысқан либертариандық философ Джейми Уайт оқырмандарға қате ойлаудың көптеген мысалдарын естіу үшін "Әдептік лабиринтті" тыңдауға кеңес береді. Журналист және жазушы Ник Коэн да бағдарламаны сынға алды, "Спайкед" журналына арналған мақаласында бұрынғы Троцкишіл, кейін либертариандыққа ауысқан Революциялық коммунистік партияның бұрынғы кадрларының медиадағы мансабын баяндады. 2021 жылдың 2 сәуірінде шотландтық телехабаршы Лесли Риддок бағдарламаны сынға алды, себебі ол бақылаушылар мен сарапшылар белгілі бір мәселені талқылайтын, бірақ нақты қатысушылардың пікірі ескерілмейтін тәсілді қолданды. Риддок сондай-ақ бағдарламаның тым таңдаулы, элиталық және абстрактілі екенін мәлімдеді.