Гонконгтағы Қытай мемлекеттік банктерінің тарихы

Кіріспе

Гонконгтағы аралық қытай мемлекеттік банкі
2019 жылдың соңында банктың активтері 3,026 млрд. гонконгтық долларды, ал операциялық табысы 39,8 млрд. гонконгтық долларды құрады. Бас кеңсесі аналық компаниясының гонконгтық бөлімшелерімен ортақ; ол 1988 жылы салынысы аяқталды және Солтүстік Америкадан тыс 1000 футтан (305 м) биік болған алғашқы ғимарат еді.

Bank of China Group

1917 жылы Гонконгта Қытай банкінің филиалы ашылуымен мемлекеттік Қытай банктері сол кездегі колонияның банк секторына енді. Көп ұзамай басқа банктер де осы үрдіске қосылды, бастапқысы 1918 жылы Йен Йие коммерциялық банкі болды. 1949 жылы Қытай Халық Республикасы құрылған кезде Гонконгта мемлекеттік меншіктегі 15 қытай банкінің филиалы, сондай-ақ материкте тіркелген және мемлекеттік-жекеменшік кәсіпорындар болып табылатын тоғыз банк филиалы болды. Бұған қоса, Қытай үкіметі 1949 жылы По Санг банкін, ал 1950 жылы Наньян коммерциялық банкін құрды. Екеуі де Гонконгта тіркелді. 1952 жылы тоғыз мемлекеттік-жеке банк (атап айтқанда, Sin Hua Bank Limited, China & South Sea Bank, Kincheng Banking Corporation, China State Bank Limited, The National Commercial Bank Limited, Yien Yieh Commercial Bank, Young Brothers Banking Corporation, Wo Sang Bank және National Industrial Bank of China) бірлескен мемлекеттік-жеке банктердің ортақ кеңсесіне біріктірілді. Осы тоғыз банктың соңғы үш филиалы 1954 жылы орталық үкіметтің олардың бас компанияларын жапқаннан кейін жабылды, ал қалған алты мемлекеттік-жеке банк басқаруы 1958 жылы Қытай банкінің Гонконг және Макао аймақтық кеңсесіне берілді. Кейін Қытай банкі Квантун провинциялық банкі, Хуа Чиао коммерциялық банкі және Коммуникациялар банкінің (HKSE: 3328) Гонконгтағы филиалдарын басқаруды өз мойнына алды. 1975 жылдың маусым айында Қытай банкі мемлекеттік-жеке банктердің капиталын арттыруға көшті. Барлық жаңа капитал Қытай үкіметінен түскендіктен, мемлекеттік-жеке банктердегі жеке меншік үлесі айтарлықтай төмендеді, кейбір жағдайларда 1%-дан да асты. 1980 жылдары 14 банк ортақ IT платформасы құрылғаннан кейін Bank of China Group құрамына енді. Қазынашылық және валюта операциялары да орталықтандырылды. Дегенмен, жеке банктер өздерінің басқаруын сақтап қалды. Қазіргі таңда олар Гонконгтағы екінші ірі банктік топ болып табылады.

The opening of a branch of the Bank of China in Hong Kong in 1917 marked the entry of state owned Chinese banks into the then colony's banking sector. Other banks soon followed suit, starting with Yien Yieh Commercial Bank in 1918. By the time the People's Republic of China was established in 1949, there were 15 branches of state owned Chinese banks in Hong Kong, plus branches of nine Mainland incorporated banks that were public private joint ventures. In addition, the Chinese government established Po Sang Bank in 1949 and Nanyang Commercial Bank in 1950. Both of these were incorporated in Hong Kong. In 1952, the nine public private banks (namely, Sin Hua Bank Limited, China & South Sea Bank, Kincheng Banking Corporation, China State Bank Limited, The National Commercial Bank Limited, Yien Yieh Commercial Bank, Young Brothers Banking Corporation, Wo Sang Bank and National Industrial Bank of China) were grouped into the Joint Office of Joint Public Private Banks. The Hong Kong branches of the last three of these nine were closed in 1954 when their parents were shut down by the central government, and management of the remaining six public private banks were transferred to the Hong Kong and Macau Regional Office of the Bank of China in 1958. The Bank of China later took over management of the Hong Kong branches of Kwangtung Provincial Bank, Hua Chiao Commercial Bank and the Bank of Communications (HKSE: 3328). In June 1975, the Bank of China moved to increase the capital of the public private banks. As all of the new capital was from the Chinese government, private ownership in the public private banks was substantially reduced, in some cases to less than 1%. The 14 banks were rebranded as part of the Bank of China Group in the 1980s, after a common IT platform was established. Treasury and foreign currency exchange operations were also centralised. However, the individual banks retained their own management. They are now the second largest banking group in Hong Kong.

Қайта құрылымдау және листинг

Коммуникациялар банкінің Гонконг филиалы 1998 жылы Bank of China Group-тан тәуелсіздік алды. Bank of China Group 1999 жылы алғашқы акциялық орналастыруға (IPO) дайындық мақсатында операцияларын қайта құрылымдауды бастады. Қытай банкі барлық кіші акционерлерді (Chiyu-дан басқа) сатып алды. Қайта құру жоспарлары Қытай Халық банкінің мақұлдауымен 2001 жылдың қаңтар айында іске асырылды. Қайта құру барысында материктік топқа кіретін барлық ұйымдардың операциялары Po Sang Bank-қа біріктірілді, ол дереу Bank of China (Hong Kong) Limited деп өзгертілді. Гонконгта тіркелген Nanyang Commercial Bank және Chiyu Banking Corporation Bank of China (Hong Kong) Limited-тің еншілес компанияларына айналды. Бірігу үшін заңнама қажет болды, себебі Гонконгта мүдделерді біріктіру арқылы бірігуге рұқсат жоқ, бұл АҚШ-та кең таралған тәжірибе. Bank of China (Hong Kong) Limited (Merger) Ordinance 2001 жылғы 12 шілдеде Гонконгтың Заң шығару кеңесімен бекітілді, ал бірігу 2001 жылғы 1 қазанда аяқталды.

Корпоративтік құрылым және BOC Hong Kong Holdings

Bank of China (Гонконг) – Гонконг қор биржасындағы тіркелген компания, өзінің бас компаниясы BOC Hong Kong (Holdings) Limited (BOCHK Holdings) арқылы. Холдинг банк акцияларының 100% үлесіне ие. Сонымен қатар, холдинг акцияларының американдық депозитарийлік квитанциялары OTC нарығында саудаланды. BOCHK Holdings Hang Seng индексінің құрамына кіреді. BOCHK Holdings-тің 2002 жылғы шілдедегі акцияларын биржаға шығаруы – Қытайдың материктік бөлігіндегі банктердің алғашқы халықаралық акциялық листингі болды; осыған дейін Қытайдың басқа банктері акцияларын тек ішкі «А» акциялар нарығында ғана листингтеген. 2019 жылғы 31 желтоқсанда аяқталған 12 ай ішінде BOCHK Holdings 58,4 миллиард HKD операциялық табыс және 34,1 миллиард HKD таза пайда тапты. 2019 жылдың соңына қарай BOCHK Holdings-тің 65,65% үлесі Bank of China Group-қа тиесілі.

Қытайдың материктік бөлігінде BOCHK 14 филиалды (2005 жылғы қаңтардағы мәлімет бойынша) өз ана компаниясынан бөлек қызмет етеді. Регуляторлық мақсаттарда BOCHK Гонконгта тіркелгендіктен, шетелдік банк ретінде қарастырылады, дәлірек айтқанда, 境外銀行 (аумақтан тыс банктер). Алайда, материктегі ана компаниясымен шатасуды болдырмау үшін, ол 2007 жылы барлық материктік бизнесін Nanyang Commercial Bank-қа ауыстырды.

Наньян коммерциялық банкі

1950 жылы Гонконгте құрылған Наньян Коммерциялық Банкі – 42 филиалы бар BOCHK-тың толыққанды еншілес компаниясы. Наньян негізгі назарын корпоративтік клиенттерге, әсіресе шағын және орта кәсіпорындарға – сауда және өндіріс компанияларына шоғырландырады. Сонымен қатар, ол теңіз артындағы қытайлардың арасында, әсіресе Оңтүстік-Шығыс Азияда үлкен қолдауға ие. Банк артқы кеңсе және ақпараттық технологиялық қолдауды BOCHK-қа жүктейді. 2007 жылы ол BOCHK-тың Қытай материгіндегі барлық корпоративтік және жеке операцияларын қабылдады.

Chiyu Banking Corporation корпорациясы

1947 жылы шетелдегі қытай Тан Ках Ки құрған Chiyu Banking Corporation Limited Гонконгта 23 филиалға ие және Гонконгтағы Фуцзянь провинциясынан шыққан тұрғындар қауымдастығына қызмет көрсетуге бағытталған. Чэнь Чию банкін тұрақты бизнес құру үшін және оның табысын Сямен мен Қытайдың Фуцзянь провинциясының білім беру ісіне жұмсау мақсатымен құрды. Құрылғаннан бері провинциядағы білім беруге 1 миллиардтан астам гонконг доллары жұмсалды, көбінесе Jimei университеті мен оған қатысты мектептерді қаржыландыру арқылы. 2017 жылы BOC (HK) Chiyu банкін сатты.

JETCO

JETCO (Joint Electronic Teller Services Limited) – Гонконг пен Макаодағы банкоматтардың ең ірі желісі, құрамында 3000-ға жуық ақша автоматтары бар. JETCO Шығыс Азия банкі, Chekiang First Bank, Шанхай коммерциялық банкі және Wing Lung Bank бірлесіп құрылған, қазіргі таңдағыда HSBC және Hang Seng Bank-ті де қамтиды, олардың өздерінің жеке жүйелері бар. JETCO-ның UnionPay-мен жасасқан келісімі бұзылғандықтан, Гонконг тұрғындарына екі мүмкіндік қалды: материктегі кез келген банкоматта қолданылатын UnionPay картасын алу немесе Шығыс Азия банкінің банкоматын (Шығыс Азия банкі өзінің материктегі барлық банкоматтарын JETCO желісіне қосты) іздеу, оны басқа JETCO банкоматы сияқты пайдалануға болады.

Басқа операциялар

BOCHK сондай-ақ BOC Travel Services деп аталатын саяхат агенттігіне ие. Бұл оның Наньян Коммерциялық Банкін сатып алуының нәтижесінде қалған мұра, ол Оңтүстік-Шығыс Азиялық клиенттерінің қолайлылығы үшін саяхат агенттігін басқарған.

Бруней

2016 жылы BOCHK Брунейде филиал ашты, осы елдегі алғашқы қытай банкі атанды.

Банкноттар

BOCHK орталық банк болмаса да, Гонконгта банкноттар шығарады. Қазіргі кездегі жағдай бойынша, Гонконг долларының көп бөлігін орталық банк немесе ақша-кредиттік орган емес, ерекше лицензиясы бар үш коммерциялық банк шығарады: Bank of China, HSBC және Standard Chartered Bank. Bank of China 1994 жылдың 1 мамырында «Bank of China Hong Kong Branch» деген атпен Гонконг доллары банкноттарын шығаруды бастады. Банктің 2001 жылғы бірігуі мен қайта құрылуынан кейін, 2004 жылы «Bank of China (Гонконг)» деген атпен жаңа банкноттар айналымға енгізілді. Bank of China (Hong Kong) Limited (Merger) Ordinance-ына сәйкес, Bank of China бірігуге дейін шығарған банкноттар заңды төлем құралы болып қала берді және Bank of China (Hong Kong)-тың міндеттемелеріне айналды. Банкнот шығарушы үш банктың бірі ретінде BOCHK Гонконгтағы коммерциялық банктердің басқарылған ұйымы – Гонконг банктер қауымдастығының кезекті төрағасы болып табылады.

Қытай банкі мұнарасы

Орталықтағы Bank of China Tower-де Bank of China Hong Kong-тың бас кеңсесі орналасқан. Иео Минг Пей жобалаған 70 қабатты ғимараттың биіктігі 315 метр, ал екі мачтасының биіктігі 369 метрге жетеді. Құрылысы 1985 жылы басталып, 1989 жылы аяқталды және 1990 жылғы 17 мамырда ресми түрде ашылды. Bank of China Tower Солтүстік Америкадан тыс жерде 1000 фут (305 м) биіктік шегін бұзған алғашқы ғимарат, алғашқы композиттік кеңістіктік қаңқалы биік ғимарат және 1989-1992 жылдар аралығында Гонконг пен Азиядағы ең биік ғимарат атанды. Ғимараттың 43-қабатындағы шағын бақылау алаңы жұртшылыққа ашық, ал 70-қабатындағы негізгі бақылау алаңына жазба арқылы ғана кіруге болады. Бұл ғимараттың дизайнында қолданылған құрылымдық экспрессионизм өсіп келе жатқан бамбуктарға ұқсас, ол өмір мен өркендеудің символы. Оның ерекше сыртқы түрі оны Гонконгтың ең танымал нысандарының біріне айналдырғанмен, бұрынғы уақытта дау тудырды, себебі банк Гонконгта құрылысқа кіріспес бұрын жобалау мәселелері бойынша фэн-шуй шеберлерімен кеңесу дәстүрін сақтамаған жалғыз ірі ғимарат болды.

Корпоративтік басқару

BOCHK-ты қайта құрудың мақсаттарының бірі корпоративтік басқару мен тәуекелдерді басқаруды қарқынды түрде жақсарту болды. 2003 және 2004 жылдары сыбайлас қылмысқа қатысты айыптаулардың салдарынан BOCHK-тың корпоративтік басқаруына қатысты мәселелер кеңінен жарияланды. 2005 жылға дейін тергеулер жалғасуда. BOCHK одан кейін ішкі бақылауды қайта ұйымдастырып, күшейтті және жаһандық іздеу арқылы бірнеше басшылық лауазымдарға тағайындаулар жасады.

Лю Цзинбао

BOCHK-тің бұрынғы бас директоры Лю Цзинбао 2003 жылғы мамыр айында күрт түрде Пекинге қайтарылып, Қытай банкінің төрағасының орынбасары болып тағайындалды. Кейіннен жүргізілген тергеулер Людің Қытай банкінің Шанхай бөлімшесінің басшысы қызметін атқарган кезеңде "экономикалық қылмыстар жасағанын" анықтады. Лю осыдан кейін қызметінен босатылды. Лю және тағы үш жоғары лауазымды басшы BOCHK құрылғанға дейін Қытай банкіне тиесілі қаражатты "жеке мақсаттар үшін рұқсатсыз жұмсады" деп айыпталды. The Standard газеті бұл соманың 30 миллион гонконг долларын құрасты деген болжам жасады.

Нонгкайдың жаңа қарызы

BOC (Гонконг) Холдинг компаниясы Гонконгтың ақша-кредит басқармасымен кеңесіп тағайындаған арнайы комитет, Chau Ching ngai (кейде Zhou Zhengyi деп транслитерацияланады) компаниясына берілген 1,77 млрд. гонконг доллары көлеміндегі көпірлік несие беру кезінде бастапқыда анықталған тәуекелдерге толыққанды назар берілмегенін және Тәуекелдерді басқару департаментінің (BOCHK) қанағаттандырмайтын ескертулеріне қарамастан несие берілгенін анықтады. Комитет Лиу Цзинбаоны сынға алды, нәтижесінде бас директордың орынбасары Ор Ман ах ерте зейнеткерлікке шықты.

Жалпы

Фэн, Бангян; (2002). Гонконгтың қаржы дамуының ғасыры. Гонконгтың бірлескен баспасы. BOCHK 2003 жылдық есебі. 2004 жылғы наурыз. BOC (Гонконг) Холдинг IPO проспектісі. 2002 жылғы тамыз.

Корпоративтік басқару

Чжун, О. Лю ісі 2000 жылы басталды: журнал. "Стандарт" газеті. 2004 жылғы 10 наурыз. Шанхай фирмасындағы күдікті қарыздар. BBC News хабарламасы, 2003 жылғы 10 маусым. 2005 жылғы 16 ақпанда алынды. Бэтчелор, М. BOC Гонконг Bloomberg арқылы International Herald Tribune-де 3 басшыны жұмысқа алды. 2005 жылғы 4 қаңтар. 30 миллион долларлық алаяқтыққа қатысты банк басшылары қамауға алынды, "Стандарт" газеті. 2004 жылғы 20 тамыз. "Синьхуа" ақпарат агенттігі, "BOCHK" операциялық нәтижелеріне әсер етпейтін тергеу: мәлімдеме. "Халық күнделігі" арқылы. 2004 жылғы 6 тамыз. Компанияның бас директорларының орынбасарлары Чжу Чи және Дин Яншенг мырзаларын қызметтен шеттету туралы хабарлама. BOCHK 2004 жылғы 2 тамыздағы хабарламасы және баспасөз хабарламасы. Лю Цзинбао және Чжан Дебао ісін тергеу. BOCHK 2004 жылғы 5 тамыздағы хабарлама және баспасөз хабарламасы. Линг, Х. Нашар несиелер салдарынан құлаған жетекші банкирлер. Caijing, 2004 жылғы 5 наурыз. Сыбайлас жемқорлыққа күдікпен банк вице-төрағасы қызметтен босатылды. "Халық күнделігі". 2004 жылғы 20 ақпан.

Юаньмен айналысу

Гонконгтың ақша-несие органының баспасөз хабарламасы, Гонконг банктері жеке юаньмен операцияларды сынақ жолымен жүргізуге кіріседі. 2003 жылғы 18 қараша. Гонконгтың ақша-кредит басқармасы, HKMA 2003 жылғы жылдық есебі. Гонконгтың ақша-несие органының баспасөз хабарламасы, Қытай Халық Банкі Гонконгтағы юань операциялары үшін клирингтік банк тағайындады. 2003 жылғы 24 желтоқсан. "Синьхуа" ақпарат агенттігі, Шенеуніктер Гонконгта юаньмен операция жүргізуге қатысты шараларды жоғары бағалады. China Daily басылымы арқылы, 2003 жылғы 18 қараша.