Кіріспе
Фрэнк Ллойд Райт ұсынған даму Бродэкр қаласы – Фрэнк Ллойд Райт өмірінің көп бөлігінде ұсынған қалалық немесе қала маңындағы даму тұжырымдамасы. Ол бұл идеяны 1932 жылы «Жоғалып бара жатқан қала» атты кітабында жариялады. Бірнеше жылдан кейін ол гипотетикалық төрт шаршы миль (10 км²) қауымдастықты бейнелейтін он екі футтан он екі фут (3,7 × 3,7 м) өлшемдегі масштабты модельді таныстырды. Модельді Талиэсиндегі шәкірттері жасады, ал қаржыландыруды Эдгар Кауфман жүзеге асырды. Ол алғаш рет 1935 жылғы 15 сәуірде Рокфеллер орталығындағы Форумда өткен Өнеркәсіптік өнер көрмесінде көрсетілді. Нью-Йорк көрмесінен кейін Кауфман модельді Питтсбургте Федералдық тұрғын үй басқармасының демеушілігімен өткен «Ескіге жаңа үйлер» атты көрмеге қоюды ұйымдастырды. Көрме 18 маусымда Кауфман дүкенінің 11-қабатында ашылды. Райт 1959 жылы қайтыс болғанға дейін бұл тұжырымдаманы кейінгі кітаптарында және мақалаларында жетілдіре берді. Концепциядағы көптеген ғимараттардың модельдері Райттың жаңа дизайндары болды, ал қалғандары бұрынғыларын жетілдірілген нұсқалары еді, олардың кейбіреулері сирек көрінді. Бродэкр қаласы – қаланың антоними және Райттың ерекше көзқарасымен қалыптасқан, жаңадан туған қала маңының апогеі. Бұл Генри Джорджтан шабыт алған жоспарлау мәлімдемесі және әлеуметтік-саяси схема еді, оған сәйкес әрбір АҚШ отбасына федералдық жер қорынан жер учаскесі беріліп, Райт ойлаған қауымдастық сол жерде құрылатын еді. Бұл, белгілі бір мағынада, транзиттік дамудың толық қарсылығы еді. Бродэкр қаласында пойыз станциясы және бірнеше кеңсе және пәтер үйлері бар, бірақ пәтер тұрғындарының саны аз болады деп күтілуде. Көліктің барлық маңызды түрлері автомобильмен жүзеге асырылады, ал жаяу жүргіншілер тек халықтың көп бөлігі тұратын учаскелердің ішінде ғана қауіпсіздікке ие болады. Найджел Тейлор өзінің «1945 жылдан бергі қала құрылысы теориясы» атты кітабында осы типтегі қалалардың жоспарлау әдістемесін «Блюпринт» деп қарастырады, ол 1950 жылдардың соңында Джейн Джейкобс сияқты көптеген сыншылардың қатты сынауына ұшырады.
Broadacre City was an urban or suburban development concept proposed by Frank Lloyd Wright throughout most of his lifetime. He presented the idea in his book The Disappearing City in 1932. A few years later he unveiled a very detailed twelve by twelve foot (3.7 × 3.7 m) scale model representing a hypothetical four square mile (10 km2) community. The model was crafted by the student interns who worked for him at Taliesin, and financed by
Edgar Kaufmann. It was initially displayed at an Industrial Arts Exposition in the Forum at the Rockefeller Center starting on April 15, 1935. After the New York exposition, Kaufmann arranged to have the model displayed in Pittsburgh at an exposition titled "New Homes for Old", sponsored by the Federal Housing Administration. The exposition opened on June 18 on the 11th floor of Kaufmann's store. Wright went on to refine the concept in later books and in articles until his death in 1959. Many of the building models in the concept were completely new designs by Wright, while others were refinements of older ones, some of which had rarely been seen. Broadacre City was the antithesis of a city and the apotheosis of the newly born suburbia, shaped through Wright's particular vision. It was both a planning statement and a socio political scheme, inspired by Henry George, by which each U. S. family would be given a plot of land from the federal lands reserves, and a Wright conceived community would be built anew from this. In a sense it was the exact opposite of transit oriented development. There is a train station and a few office and apartment buildings in Broadacre City, but the apartment dwellers are expected to be a small minority. All important transport is done by automobile, and the pedestrian can exist safely only within the confines of the plots where most of the population dwells. In his book Urban Planning Theory since 1945, Nigel Taylor considers the planning methodology of this type of city to be Blueprint planning, which came under heavy criticism in the late 1950s by many critics such as Jane Jacobs, in her 1961 book The Death and Life of Great American Cities.
Ұқсас үлгілер
Ландшафт сәулетшісі Фредерик Лоу Ольмстед пен қала құрылысшы Эбенезер Говардтың бақша қалалары туралы алғашқы идеяларының Бродакер қаласымен көп ортақ тұсы бар, тек қана кейін пайда болған автомобильдің болмауы ерекшеленеді. Жақында ғана шеткі қаланың дамуы Бродакер қаласының жоспарланбаған, аяқталмаған нұсқасына ұқсайды. Миннесота штатының Клокет қаласындағы Р. В. Линдхолм сервистік стансасы Райттың Бродакер қаласы үшін болған кейбір идеяларын көрсетеді.