Кіріспе

Американдық суретші Эрнест Мартин Хеннингс (5 ақпан 1886 – 19 мамыр 1956) – американдық суретші және Таос суретшілер қауымдастығының мүшесі.

Өмірбаян

Э. Мартин Хеннингс 1886 жылғы 5 ақпанда Нью-Джерси штатының Пеннс-Гроув қаласында неміс иммигранттарының отбасында дүниеге келген. Ол туғаннан кейін екі жыл өткен соң, Хеннингстің әкесі отбасын Чикагоға көшірді. Өнермен ерте танысуы мен суретші болу шешімін еске түсіріп, Хеннингс былай деді: «Менің суретші болуым қызық болды, себебі отбасымнан ешкімде көркемдік қабілет байқалмады. Мен 12-13 жасқа келгенде бір досыммен Чикаго өнер институтына барып, сонда суретші болсам дейтінімді түсіндім. Сол күні өнерді оқуға болатынын көрсететін брошюра алдым. Бұрын мұндай ойға келген емес едім». 1901 жылы Хеннингс Чикаго өнер институтының мектебінде оқуға түсті. Бұл мектеп Еуропаның көрнекті өнер мектептерінің үлгісімен құрылған және сурет салудың маңыздылығына ерекше назар бөлді. 1904 жылғы 17 маусымда ол мектепті үздік бітірді, бірақ тағы екі жыл бойы, көбінесе Джон Вандерпулдің жетекшілігімен оқуын жалғастырды. Соңынан Хеннингс коммерциялық суретші болып жұмыс істеді, көбінесе Чикаго маңындағы қабырға суреттерін және портреттерді салды. Хеннингстің жұмыстаған қабырға суреттері, әдетте, холст панельдерге салынған, олардың ішінде Чикаго өнер институтының асханасына арналған сурет, Чикагодағы Конгресс Плаза қонақ үйіндегі Флоренциялық залға арналған сурет және Канзас штатының Топека қаласындағы Грейс епископтік соборы үшін салынған «Көкке көтерілу» суреті бар.

Еуропа

Көркем сурет салуға қайта оралу ниетімен ол Чикаго Көркемсурет институтының мектебіне қайта оқуға түсті. 1912 жылы Париждегі Эколь дез Бо-Арт мектебінде өткен сурет байқауына қатысып, екінші жүлдеге ие болды. Содан кейін ол Германиядағы Мюнхендегі Көркемөнер академиясына Анджело Юнк, Уолтер Тор және оған ерекше әсер еткен Франц фон Штуктың жетекшілігімен оқуға қабылданды. Бірінші дүниежүзілік соғыс күшейе бастағанға дейін Хеннингс туған қаласы Чикагоға қайтып келді және бастапқыда Мичиган даңғылындағы Көркем өнер ғимаратында тұрды, бірақ Луис Грелл оған қысқа ғана уақытқа қосылды, сосын екеуі Чикагоның солтүстік жағындағы танымал Tree Studio суретшілер орталығына көшті. Осы кезде Хеннингс суретшілердің өздері басқаратын Палитра мен Чизель Көркемсурет академиясына қосылды және 1916 жылға дейін Чикагода көптеген сыйлықтарға ие болып, қадірленді, оның ішінде Палитра мен Чизель клубының алтын медалі мен Чикаго Көркемсурет институтының Энглвуд әйелдер клубы сыйлығын алды.

Жаңа Мексика

Хеннингс көп ұзамай Чикагодағы бірқатар бизнесмендер мен өнер меценаттарының назарын аударды, соның ішінде Картер Х. Харрисон, кіші. Харрисон Хеннингске Нью-Мексикодағы Таос қаласына барып, сурет салу үшін саяхат демеушілік етуді ұсынды, бұл саяхаттың өтемі ретінде ол Таоста сурет салған кезеңдегі туындыларын алды. 1917 жылы Хеннингс АҚШ-та, Чикагодан тыс жерде, Нью-Йорктегі Ұлттық дизайн академиясында өзінің алғашқы суретін көрсетеді. Хеннингс көп ұзамай Чикагоға оралып, коммерциялық суретші ретіндегі жұмысын жалғастырды, бірақ үш жылдан кейін ол Таосқа тұрақты түрде көшті. Жаңа үйі Хеннингске коммерциялық өнердің шектеулерінен арылып, еркін сурет салуға мүмкіндік берді. Атап айтқанда, суретші Таос аймағының төңірегін еркін аралап, табиғаттың керемет сұлулығын және ерекше жарықты бейнелейтін эпленэр суреттерін жасады, мұндай мүмкіндік Чикагода болмас еді. Хеннингстің академиялық біліміне байланысты, оның басты қызығушылығы портрет салу болды, ал негізгі тақырыбы Таос Пуэбло және оның төңірегінде тұратын жергілікті американдықтар болды. 1924 жылы Иллинойсқа сапар барысында Хеннингс Чикагодағы Marshall Field's универмагының қызметкері Хелен Оттемен танысты. Екеуі екі жылдан кейін, 1926 жылдың 20 шілдесінде үйленді және 16 ай бойы Италия, Франция, Испания және Марокко елдерін аралап, бал айына барды. Үйленбес бұрын Хеннингс өзінің алғашқы баспа туындыларын, Оңтүстік-Батыс тақырыбындағы сегіз литографияны аяқтады. Баспалар мырыш табақтарға түсіріліп, Чикагода басылды. Литографиялардың алтауы – «Сальваның арғы жағы», «Қатып қалған ағын», «Сальва мен кедр арқылы», «Үнділердің пештері», «Пахта ағаштарының астында» және «Аңшылар» – алдымен 50 дана, кейін 100 дана көлемде басылды. «Таос үндісі» және «Үнді қызы» литографиялары шектеулі санда ғана шығарылды. Хеннингс тағы бір баспа жобасын аяқтады, ол төрт монотипінен тұрды. Американың көптеген өнер коллекционерлері оның суреттерін іздеді. Жеке демеушілердің қатарында Картер Х. Харрисон, кіші, Оскар Ф. Майер, Роберт Макки және Латчер Старк болды. Хеннингс сонымен қатар Public Works of Art Project және Сурет және мүсіншілік бөлімінен қолдау алды, олар Арканзас штатының Ван-Бюрен қаласындағы почта ғимаратында «Таңдалған орын» атты қабырғалық суреттің жасалуын тапсырды. Atchison, Topeka and Santa Fe темір жолы да оның жұмысын кеңінен қолдады, жарнамалар үшін арнайы туындыларды тапсырды және оның мансабының барлық кезеңінде Хеннингстің қолдаушысы болды.

Өлім және мұра

Э. Мартин Хеннингс 1956 жылғы 19 мамырда қайтыс болды. Хеннингс Нью-Мексико штатындағы Таос қаласы емес, туған қаласы Чикагода жерленді. Бүгінде Хеннингстің картиналары келесі мұражайларда сақталады: Смитсоновтың американдық өнер мұражайы, Старк өнер мұражайы, Бут Батыс өнер мұражайы, С.М. Расселл мұражайы, Денвер өнер мұражайы, Ейтжилорг американдық үндістер және батыс өнері мұражайы, Гилкриз мұражайы, Нью-Мексико өнер мұражайы, Ұлттық ковбой және батыс мұражайы, Роквелл мұражайы, Хьюстон көркем өнер мұражайы, Ұлттық жабайы табиғат өнер мұражайы және Вуларок мұражайы. Таос қаласындағы Э. Мартин Хеннингс үйі мен студиясының тарихи ауданы Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енгізілген.