Рабаул шайқасы (1942) – Тынық мұхитындағы Екінші дүниежүзілік соғыстың маңызды ұрысы. Жапония Аустралия гарнизонын жеңіп, Рабаулды база ретінде пайдаланды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
II дүниежүзілік соғыс кезінде Тынық мұхитындағы шайқас
WWII battle in the Pacific Theater
Рабаул шайқасы, сонымен қатар жапондықтардың «R операциясы» деп атаған, Жаңа Гвинея кампаниясының бастамасы болды. Бұл шайқас 1942 жылдың 23 қаңтарынан ақпан айына дейін Австралияның Жаңа Гвинея аумағындағы Жаңа Британия аралында өтті. Бұл Екінші дүниежүзілік соғыстың Тынық мұхитындағы науқанында одақтас күштерінің стратегиялық тұрғыдан маңызды жеңіліске ұшырауы болды. Жапондық шабуылшы күштері Австралияның шағын гарнизонын жылдам басып алды, олардың көп бөлігі қаза тапты немесе тұтқынға алынды. Көршілес Жаңа Ирландия аралындағы әскери қимылдар көбінесе осы шайқастың бір бөлігі деп есептеледі. Рабаулдың маңыздылығы оның Жапонияның Каролин аралдарына жақын орналасқандығында болды, ол Труктағы маңызды Жапон императорлық теңіз күштерінің базасы болып табылды. Рабаул портын басып алғаннан кейін, жапондық күштер оны маңызды базаға айналдырып, Порт-Морсбиге қарай жылжумен Жаңа Гвинеяның құрлығына десант түсірді. Кокода жолы мен Милн шығанағы маңында ауыр шайқастар болды, содан кейін 1943 жылдың басында жапондықтар Буна-Гонаға қарай шегінді. «Картуил операциясы» аясында 1943-1945 жылдары одақтас күштер Рабаулдағы жапондық гарнизонды басып алудың орнына оқшаулауға тырысты, көбінесе әуе күштерін пайдаланды. Осы кезеңде АҚШ және Австралияның құрлықтағы әскерлері Батыс Жаңа Британияда шектеулі әскери операция жүргізді. Соғыс аяқталған кезде Рабаулда әлі де үлкен гарнизон болды, олар көптеген жабдықтарды қалдырып кетті. Содан кейін одақтас күштер тұтқынға алынған жапондық сарбаздарды елдеріне қайтаруға екі жылдан астам уақыт жұмсады, ал тазалау жұмыстары 1950 жылдардың соңына дейін жалғасты. Аймақта кемелер, ұшақтар, қару-жарақтар, сондай-ақ тастап кетілген бекіністер мен туннельдер сияқты көптеген тарихи ескерткіштер сақталған.
The Battle of Rabaul, also known by the Japanese as Operation R, an instigating action of the New Guinea campaign, was fought on the island of New Britain in the Australian Territory of New Guinea, from 23 January into February 1942. It was a strategically significant defeat of Allied forces by Japan in the Pacific campaign of World War II, with the Japanese invasion force quickly overwhelming the small Australian garrison, the majority of which was either killed or captured. Hostilities on the neighbouring island of New Ireland are usually considered to be part of the same battle. Rabaul was significant because of its proximity to the Japanese territory of the Caroline Islands, site of a major Imperial Japanese Navy base on Truk. Following the capture of the port of Rabaul, Japanese forces turned it into a major base and proceeded to land on mainland New Guinea, advancing toward Port Moresby. Heavy fighting followed along the Kokoda Track, and around Milne Bay, before the Japanese were eventually pushed back towards Buna–Gona by early 1943. As part of Operation Cartwheel, throughout 1943–1945, Allied forces later sought to isolate the Japanese garrison on Rabaul, rather than capturing it, largely using air power to do so, with US and Australian ground forces pursuing a limited campaign in western New Britain during this time. By the end of the war, there was still a sizeable garrison at Rabaul, with large quantities of equipment that were subsequently abandoned. In the aftermath, it took the Allies over two years to repatriate the captured Japanese soldiers, while clean up efforts continued past the late 1950s. Many relics including ships, aircraft and weapons, as well as abandoned positions and tunnels, remain in the area.
Кіріспе
Рабаул Нью-Британия аралының шығыс шетінде орналасқан. Соғыс кезінде қала 1914 жылы немістерден басып алынған Австралияның Жаңа Гвинея территориясының астанасы болды. 1941 жылдың наурыз айында Австралия жапондықтармен арадағы шиеленістердің күшейгенін байқаған соң, сол аймаққа шағын гарнизон жіберді. Жаңа Британиядағы шағын Австралия армиясының гарнизоны подполковник Говард Каррдың 700 сағаттық 2/22 батальоны, Австралия императорлық күштерінің (AIF) жаяу әскер батальоны айналасында құрылды. Бұл батальон Ларк күшінің бір бөлігін құрады, оның құрамында 1400 адам болды және оған подполковник Джон Сканлан қолбасшылық етті. Сондай-ақ, жергілікті милиция бөлімшесінің, Жаңа Гвинеялық ерікті мылтықтардың (NGVR), жағалау қорғанысының батареясы, әуе кемелеріне қарсы батарея, танкіге қарсы батарея және 2/10-шы далалық жедел жәрдем бөлімінің құрамында болды. 2/22 батальонның оркестрі – бұл, мүмкін, құтқару армиясының қатарынан толықтай жалданған жалғыз әскери бөлім. Командалық бөлім, 130 адамнан тұратын 2/1 тәуелсіз ротасы жақын маңдағы Жаңа Ирландия аралын қоршауға жіберілді. 1941 жылы одақтастар Рабаулды «қауіпсіз флоттың зәкірлеу орны» ретінде, радар станциясы мен күшті қорғаныс мина өрісін құру жоспарларымен жоспарлаған еді, бірақ бұл жоспарлар ақыр соңында тоқтатылды. Кейіннен одақтас жоспаршылар Рабаулдың айналасындағы гарнизонды кеңейтуге мүмкіндігі жоқ екенін анықтады, сондай-ақ гарнизонға шабуыл жасалса, оны нығайтуға мүмкіндік бермеді. Дегенмен, гарнизон Рабаулды алға қарай бақылау бекеті ретінде ұстап тұру үшін сол жерде қалады деп шешім қабылданды. Гарнизонның негізгі міндеттері Рабаул маңындағы Австралияның Корольдік әуе күштерінің (RAAF) басты әуеайлағы Вуананауды және Симпсон гаваніндегі жақын маңдағы ұшатын қайық бекірегін қорғау болды. Бұл аймақта жапон қозғалыстарын қадағалау үшін маңызды болды. Алайда, RAAF контингенті, КПК командующиі Джон Леру, 10 жеңіл қаруланған CAC Wirraway оқу ұшақтары мен No. 24-ші эскадрильядан төрт Lockheed Hudson жеңіл бомбалаушы ұшағы ғана болды. Жапондықтар үшін Рабаул маңызды болды, өйткені ол Каролин аралдарына жақын орналасқан, ол Труктағы Жапон императорлық әскери-теңіз базасының негізгі орны болды. Жаңа Британияны басып алу оларға терең судағы порт пен әуеайлақтарды ұсынды, бұл Трукты қорғауға және сонымен қатар Құрама Штаттар мен Австралия арасындағы одақтас байланыс желілерін тоқтатуға мүмкіндік берді. Гуамды басып алғаннан кейін генерал-майор Томитаро Хориидің басшылығымен Оңтүстік теңіздер жасағы Кавиенг пен Рабаулды басып алуды тапсырды. Ауа шабуылдарының салдарынан Австралияның жағалау артиллериясы қиратылды, ал Австралиялық жаяу әскер Рабаулдан шығып кетті. Келесі күні RAAF Catalina ұшақ экипажы Кавиенг маңында шабуыл жасау флотын тапты және оның экипажы атып түсірмей бұрын сигнал жіберуге қол жеткізді. 1942 жылдың 1 шілдесінде кем дегенде 800 әскери адам мен 200 азаматтық тұтқын, олардың көпшілігі австралиялықтар, оларды Рабаулдан Жапонияға тасымалдайтын кеме, Монтевидео Мару, Лусонның солтүстік жағалауында АҚШ-тың Стерджен су асты кемесімен батып кеткен кезде өмірлерін жоғалтты.
Rabaul lies on the eastern end of the island of New Britain. At the time of the battle, the town was the capital of the Australian administered Territory of New Guinea, having been captured from the Germans in 1914. In March 1941, the Australians dispatched a small garrison to the region, as tensions with Japan heightened. The small Australian Army garrison in New Britain was built around Lieutenant Colonel Howard Carr's 700 strong 2/22nd Battalion, an Australian Imperial Force (AIF) infantry battalion. This battalion formed part of Lark Force, which eventually numbered 1,400 men and was commanded by Lieutenant Colonel John Scanlan. The force also included personnel from a local Militia unit, the New Guinea Volunteer Rifles (NGVR), a coastal defence battery, an anti aircraft battery, an anti tank battery and a detachment of the 2/10th Field Ambulance. The 2/22nd Battalion Band—which was also included in Lark Force—is perhaps the only military unit ever to have been entirely recruited from the ranks of the Salvation Army. A commando unit, the 130 strong 2/1st Independent Company, was detached to garrison the nearby island of New Ireland. Throughout 1941, the Allies had planned to build Rabaul up as a "secure fleet anchorage" with plans to establish a radar station and a strong defensive minefield; however, these plans were ultimately shelved. Allied planners later determined that they did not have the capacity to expand the garrison around Rabaul, nor was the naval situation conducive to reinforcing it should the garrison come under attack. Nevertheless, the decision was made that the garrison would remain in place to hold Rabaul as a forward observation post. The main tasks of the garrison were protection of Vunakanau, the main Royal Australian Air Force (RAAF) airfield near Rabaul, and the nearby flying boat anchorage in Simpson Harbour, which were important for the surveillance of Japanese movements in the region. However, the RAAF contingent, under Wing Commander John Lerew, had little offensive capability with only 10 lightly armed CAC Wirraway training aircraft and four Lockheed Hudson light bombers from No. 24 Squadron. For the Japanese, Rabaul was important because of its proximity to the Caroline Islands, which was the site of a major Imperial Japanese Navy base on Truk. The capture of New Britain offered them a deep water harbour and airfields to provide protection to Truk and also to interdict Allied lines of communication between the United States and Australia. Following the capture of Guam, the South Seas Detachment, under Major General Tomitaro Horii, was tasked with capturing Kavieng and Rabaul As a result of the intense air attacks, Australian coastal artillery was destroyed, and Australian infantry withdrew from Rabaul. The following day, an RAAF Catalina flying boat crew located the invasion fleet off Kavieng, and its crew managed to send a signal before being shot down. At least 800 soldiers and 200 civilian prisoners of war—most of them Australian—lost their lives on 1 July 1942, when the ship on which they were being transported from Rabaul to Japan, the Montevideo Maru, was sunk off the north coast of Luzon by the U. S. submarine Sturgeon.
Кейінгі операциялар
Жапон жазушысы Кенгоро Танаканың айтуынша, Рабаулды басып алу операциясы Жаңа Гвинея кампаниясындағы жапондықтар үшін толығымен сәтті болған жалғыз операция болды. Рабаулды басып алғаннан кейін жапондықтар Рабаул әуежайына келтірілген зақымды жылдам жөндеп, Рабаулды Жаңа Гвинеядағы ең ірі жапондық базасына және аймақтағы қорғаныс жүйесінің негізгі буынына айналдырды. Австралиялықтар наурыз айындағы қарсы бомбалау шабуылы арқылы Рабаулдың дамуын тежеуге тырысты.
According to Japanese author Kengoro Tanaka, the operation to capture Rabaul was the only operation of the New Guinea campaign that was completely successful for the Japanese. Following the capture of Rabaul, the Japanese quickly repaired the damage to Rabaul's airfield, and Rabaul became the largest Japanese base in New Guinea and the linchpin to their defences in the region. The Australians tried to restrict Rabaul's development soon after its capture by a bombing counter attack in March.