Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
XIV корпус – АҚШ армиясының корпус деңгейіндегі құрамасы, бастапқыда 1933 жылғы 1 қазанда Ұйымдастырылған резервте құрылған. XIV корпустың Екінші дүниежүзілік соғыстағы тарихы 1942 жылғы желтоқсанға дейін жетеді. Кейін генерал-майор Александр Патч басшылығымен XIV армия корпусы американдық 23-ші және 25-ші жаяу әскер дивизияларын, 2-ші теңіз жаяу әскер дивизиясын және 147-ші жаяу әскер полкінің ұрыс тобын 1943 жылғы ақпан айының басында Гуадалканалдан жапондықтарды ығыстырған соңғы шабуылда басқарды. 70-ші жағалау артиллерия полкі (қосымша әуе қорғаныс) 1943 жылғы 23 мамырда орналасты. XIV армия корпусы күзеткен әуе алаңдарынан одақтас авиациясы Жаңа Джорджиядағы жаудың маңызды Мунда әуе алаңдарын бейтараптандыруды бастады. Генерал-майор Оскар Грисволд 1943 жылғы 26 сәуірде Патчтан кейін XIV корпустың командирі болды. 1943 жылғы 30 маусымда Рендова аралдарына шабуылмен басталған жылдам науқанда генерал Грисволдтың әскерлері, оның ішінде 43-ші (Жаңа Англия) және 37-ші (Баккей) жаяу әскер дивизиялары, сондай-ақ 25-ші дивизияның бөлімшелері 6 тамызда Жаңа Джорджия мен маңызды Мунда әуе алаңын басып алды. Жақын аралдарды тазалау жұмысы аяқталды және Жаңа Джорджия науқаны 1943 жылғы 6 қазанда аяқталды. Мундадан ұшып келген американдық және жаңа зеландиялық авиациясы Бугенвильдегі Кахили және басқа да жау әуе алаңдарын бейтараптандыруды бастады. XIV корпус 1944 жылғы наурыз айында Бугенвильде Жапонияның 17-ші армиясын жеңді. Бұл армияның бір бөлігі – Қытайдағы алғашқы науқандарда Жапонияның ең жақсы дивизиясы саналған және 1937 жылы Нанкин қаласын басып алуда маңызды рөл атқарған 6-шы жаяу әскер дивизиясы. Бугенвиль науқанында 37-ші және Америка дивизиялары, сондай-ақ Фиджи әскери күштерінің екі батальоны XIV корпустың негізгі жауынгерлік бөлімдері болды. 93-ші (негрлік) жаяу әскер дивизиясының бөлімшелері шайқастың қызу шағынан кейін келді және шегініп келе жатқан жапондық әскерлерге қиындық тудыруға көмектесті. Америкалықтар қоныс тепкен кезде Бугенвильде 65 000 жапондық әскер болды, олардың 8 200-і шайқаста, ал 16 600-і аурудан қайтыс болды. Бугенвиль периметріндегі үш әуе алаңы одақтас авиациясының базасы ретінде пайдаланылды, ол бір кезде қуатты болған жапондық әуе және теңіз базасы Рабаулды (Жаңа Британия) жаудың аралдық империясының әлсіз аванпостына дейін азайтты. Орталық Тынық мұхитындағы ірі жапондық әуе және теңіз базасы Трукқа жасалған алғашқы шабуыл Бугенвиль арқылы Он үшінші әуе күшінің "Бостандықтар" ұшақтарымен ұйымдастырылды. Соломон аралдарындағы науқандардан кейін XIV армия корпусы "Соломон аралдарының патшалары" деген лақап ат алды.
XIV Corps was a corps sized formation of the United States Army, originally constituted on 1 October 1933 in the Organized Reserves. The history of XIV Corps in World War II dates from December 1942. Then, under Major General Alexander Patch, the XIV Army Corps directed the American 23rd Infantry Division and 25th Infantry Divisions, the 2nd Marine Division, and the 147th Infantry Regimental Combat Team in the final drive that expelled the Japanese from Guadalcanal early in February 1943. The 70th Coast Artillery Regiment (Anti Aircraft) landed on 23 May 1943. From air fields guarded by the XIV Army Corps, Allied aircraft began the neutralization of the enemy's vital Munda airfields on New Georgia. Major General Oscar Griswold succeeded Patch as XIV Corps commander on 26 April 1943. In a lightning campaign, which began 30 June 1943 with the invasion of Rendova Islands, General Griswold's forces, which included the 43rd (New England) and the 37th (Buckeye) Infantry Divisions with elements of the 25th Division, seized New Georgia and the important Munda airfield on 6 August. Mopping up the adjacent islands was completed and the New Georgia campaign ended on 6 October 1943. American and New Zealand aircraft operating from the Munda field began the neutralization of Kahili and other enemy airfields in Bougainville. XIV Corps defeated the once fine Japanese 17th Army on Bougainville in March 1944. Part of this army was the Sixth Infantry Division, which was considered Japan's best division in the early Chinese campaigns and played a major part in the Rape of the Chinese city of Nanking in 1937. In the Bougainville campaign, the 37th and Americal Divisions, and two battalions of the Fiji military forces, were the principal combat units of XIV Corps. Elements of the 93rd (Negro) Infantry Division arrived after the peak of the battle and assisted in harassing retreating Japanese troops. There were 65,000 Japanese on Bougainville when the Americans landed, of whom some 8,200 died in combat and 16,600 from illness. The three airfields in the Bougainville perimeter were used as bases for allied aircraft that reduced the once mighty Japanese air and naval base of Rabaul, New Britain, to an impotent outpost of the enemy's island empire. The first raid on Truk, a large Japanese air and naval base in the Central Pacific, was staged through Bougainville by Liberators of the Thirteenth Air Force. From the Solomons campaigns, XIV Army Corps gained the nickname "Kings of the Solomons".
Маниланы азат еткендер
XIV армия корпусы өзінің алғашқы дивизияларымен – 37-ші және 40-шы (Sunshine) жаяу әскер дивизияларымен 1945 жылдың 9 қаңтарында Филиппин, Лусон, Лингаен шығанағының жағалауына қонды. Жапондық гарнизон толыққанды күйреп, S күніне үш күн бұрын, қарқынды теңіз және әуе шабуылдары басталғанда қашқандықтан, қону қарсылықсыз жүзеге асты. Корпус сирек кездесетін қарсылыққа тап болып, Манилаға қарай оңтүстікке жылдам ілгерілеп, Бірінші Бинмали, Сан-Карлос, Маласики және Тарлак қалаларын басып алды. Бамбанда жау 40-шы дивизия секторында, Замбалес тауларының етегінде бекініп алған. 37-ші және 40-шы дивизиялар бірдей шабуылдап, 37-ші дивизияға Манилаға қарай жол ашу үшін қарсылықты жеткілікті деңгейде әлсіретті. 40-шы дивизияға табандылықпен қарсы тұрған жапондықтарды ұстап тұру және жою міндеті жүктелді. Гимбадан 1-ші кавалерия дивизиясы Манилаға қарай жылжып, Кабанатуан, Санта-Роза және Гарапан қалаларын басып алды. 1945 жылдың 1 ақпанына қарай 37-ші және 1-ші кавалерия дивизиялары Филиппин астанасы үшін болатын шайқасқа дайындықпен Маниланың солтүстігіне жетті. 2 ақпанда 11-ші әуе десанттық дивизияның бөлімдері Батангас провинциясының батыс жағалауындағы Насугбуға әуе және десант шабуылын жасады, бұл бұрынғы американдық теңіз базасы Кавитеден 32 шақырым оңтүстік-батыста орналасқан. Бұл қадам Маниланың оңтүстігіндегі жапондық күштерді оқшаулау мақсатында жасалды. 11-ші дивизия XIV корпустың бақылауына өтіп, 37-ші және 1-ші кавалерия дивизияларының колонналарымен қосылуға қарай шабуылды бастады. 3 ақпанда 1-ші кавалерия дивизиясы Манилаға кірді, Санто-Томас түрмесінен 3700 американдық тұтқынды босатып алды, ал келесі күні 37-ші дивизияның сарбаздары Билибид түрмесіне кіріп, 1941 жылы Батан және Коррегидорда тұтқындалған 800 американдық азамат пен сарбазды азат етті. Пасиг өзенінің солтүстігіндегі қарсылық тез басылды, бірақ жапондықтар Маниланың оңтүстігінде аяусыз шайқасты. 37-ші, 1-ші кавалерия және 11-ші әуе десанттық дивизияларының күштері 13 ақпанда Манила қаласында бірікті. Осы уақытта 6-шы (Қызыл жұлдыз) жаяу әскер дивизиясы 17 ақпанда XIV корпусына қосылып, Маниланың шығысындағы Шимбу шебінде жақсы бекінілген жау күштеріне шабуыл жасады. Әуе, парашют және жердегі шабуылдар кезінде 11-ші әуе десанттық дивизиясының бөлімдері, XIV корпустың арнайы күштерінің көмегімен, 23 ақпанда Лос-Банос түрме лагерінен 2100 американдық тұтқынды босатып алды. 37-ші дивизияның 24 ақпанда ежелгі Intramuros қаласын басып алуымен жаудың негізгі қарсылығы күйреп кетті. Жапондықтар бекініп алған үш қоғамдық ғимаратты және Манила шығанағын тазалау жұмыстары аяқталды, онда жапондықтар батқан кемелерде қорғаныс орнатқан. 1-ші кавалерия және 11-ші әуе десанттық дивизияларының негізгі бөлімдерімен Оңтүстік Лусонды тазалау жұмысы 15 наурызда басталды, ал 20 мамырға қарай аймақ жапондық ұйымдасқан қарсылықтан азат деп жарияланды. Содан кейін 1 шілдеде корпус 6-шы, 32-ші (Қызыл жебе), 37-ші және 38-ші (Циклон) дивизияларымен бірге Солтүстік Лусонды тазалауды бастады.
XIV Army Corps with its initial divisions, the 37th and the 40th (Sunshine) Infantry Division, landed on the shores of Lingayen Gulf, Luzon, Philippines, on S Day, which was 9 January 1945. The landing was made without ground opposition as the Japanese garrison, completely surprised, fled three days before S Day at the start of an intensive naval and aerial bombardment. Meeting sporadic resistance, the corps drove rapidly south towards Manila, capturing successively Binmaley, San Carlos, Malasiqui and Tarlac. At Bamban, the enemy was strongly entrenched in the 40th's sector in the foothills of the Zambales Mountains. Attacking abreast, the 37th and 40th sufficiently reduced the resistance to allow the 37th to continue on to Manila. The 40th was left to contain and exterminate the stubbornly resisting Japanese. The 1st Cavalry Division from Guimba began a drive to Manila overrunning the towns of Cabanatuan, Santa Rosa and Garapan, and by 1 February 1945, the 37th and the 1st Cavalry were poised north of Manila ready for the battle for the Philippines' capital city. On 2 February, elements of the 11th Airborne Division made an airborne and amphibious invasion of Nasugbu on the west coast of Batangas Province, 32 miles southwest of the former American naval base of Cavite. This move was to seal off the Japanese forces south of Manila. The 11th, passing to XIV Corps control, began a push toward a junction with columns of the 37th and 1st Cavalry. On 3 February, the 1st Cavalry entered Manila liberating 3,700 American internees at Santo Tomas and the next day soldiers of the 37th marched into Bilibid Prison freeing 800 American civilians and soldiers captured on Bataan and Corregidor in 1941. Resistance was quickly reduced north of the Pasig River, but the Japanese fought ferociously in Southern Manila. Forces of the 37th, 1st Cavalry and 11th Airborne joined up in Manila on 13 February. Meanwhile, the 6th (Red Star) Infantry Division joined XIV Corps on 17 February and attacked well fortified enemy forces in the Shimbu Line east of Manila. In an amphibious, air, para troop, ground assault, elements of the 11th Airborne Division aided by elements of XIV Corps Special Troops, freed 2,100 American internees from Los Banos Prison Camp, 23 February. Main enemy resistance collapsed with the taking of the ancient walled city of Intramuros on 24 February by the 37th Division. Mopping up was completed in three public building that had been fortified by the Japanese and in Manila Bay, where Japanese has set up defenses in the hulks of sunken ships. The cleanup of Southern Luzon with the 1st Cavalry and the 11th Airborne comprising major corps units was begun 15 March, and by 20 May the area was declared free of Japanese organized resistance. Then on 1 July, the corps with the 6th, 32nd (Red Arrow), 37th and 38th (Cyclone) Division began the cleanup of Northern Luzon.
Үгіт-жаттығу кредиттері және соғыстан кейінгі қызмет
XIV корпус Гуадалканал, Солтүстік Соломон аралдары, Бисмарк архипелагы және Лусон операцияларында көзге түсті. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін 1957 жылдан 1968 жылға дейін XIV корпус Миннеаполис, Миннесота штатында орналасқан болатын.
XIV Corps is credited with service in the Guadalcanal, Northern Solomons, Bismarck Archipelago, and Luzon Campaigns. Subsequent to World War II, XIV Corps was active in Minneapolis, Minnesota, from 1957 to 1968.