Эниветок шайқасы: Тынық мұхитындағы 1944 жылғы шайқас

Кіріспе

1944 жылы Екінші дүниежүзілік соғыстың Тынық мұхитындағы Маршалл аралдарындағы шайқас

22-ші теңізшілер полкі
106-шы жаяу әскер полкі
| күш2 = 3500
| қазалар2 = 3380 қаза тапқан, 144 тұтқынға алынды және терең орталық лагунаны қоршап тұр. Атолл Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан бері Жапонияның Оңтүстік теңіздер мандатының бөлігі болды, бірақ 1942 жылдың қарашасына дейін Жапонияда әскери қатысу болған жоқ, ол кезде Энгеби аралында әуежай салынды, ол тек Труктен және шығысқа қарайғы аралдар арасындағы ұшақтарға жанармай құю үшін пайдаланылды; онда авиациялық персонал орналастырылмады және аралда тек номиналдық қорғаныс болды. Гилберт аралдары АҚШ-қа түскен кезде, Жапон императорлық армиясы атолды қорғауды Маньчжуриядағы 3-ші тәуелсіз гарнизон резервінен құрылған 1-ші десанттық бригадаға тапсырды. 1-ші десанттық бригада генерал-майор Ёсими Нишида басқаруында 1944 жылдың 4 қаңтарында келді. Бригадада 3940 адам болды; алайда, «Hailstone» операциясы кезінде жабдықтау кемесі «Aikoku Maru» жоғалғаннан кейін, Эниветокке тек 2586 адам жетті. Бұл адамдар авиациялық персоналмен, азаматтық қызметкерлермен және жұмысшылармен толықтырылды. Олардың көп бөлігі генерал Нишида штаб-пәтерін орнатқан Парри аралында (қазіргі Медрен) орналасты.

Енгеби шайқасы

Энгеби аралы Эневетак атоллының солтүстік ұшында орналасқан. Арал үшбұрышты пішіндес, шығыс жағында пальма тоғайы, ал солтүстік жартысында әуежай бар. Аралды 60 сарбаздан тұратын гарнизон қорғады, олардың қарулы күшінде екі 12 см-лік зеңбірек және екі екеулеп орнатылған 13 мм-лік пулемет болды. Аралда сонымен қатар 500 бейбіт тұрғын да болды. 1944 жылдың 4 қаңтарында 1-ші десантты бригада Эниветокке жетті. Энгеби бригададан 692 сарбаз және полковник Тошио Яно басқаратын 54 теңізшіні қабылдады. Бұл күшейткіштерде екі от тастағыш, он үш гранататар, он екі жеңіл пулемет, төрт ауыр пулемет, екі 37 мм-лік танкке қарсы зеңбірек, он бір 81 мм-лік миномет, бір 20 мм-лік автоматты пулемет, екі 20 мм-лік зеңбірек, екі 94-ші үлгідегі 75 мм-лік тау зеңбірегі және үш 95-ші үлгідегі жеңіл танк болды. Олар американдықтардың жағаға түсуін күтіп отырған полковник Яноның басшылығымен лагуна жағына орналасты. Олар жағалаудың ортасына дейін бекініс салды, ал аралдың үш бұрышына кішкентай бекіністер орнатылды. 16 ақпанда 58.4-ші топқа қарасты АҚШ теңіз күштерінің ұшақтары Энгебиге шабуыл жасады. Бұл әуежайды істен шығарды, сондай-ақ аралдың солтүстік-шығыс бұрышында 14 ұшақ пен жағалау қорғанысының бір зеңбірегін жойды. Басқыншылық флоты 17 ақпанның таңында Эниветокке жетті. 17 ақпанда Эниветокты теңізден бомбалау басталды, ал 13:18-де АҚШ күштері Энгебиге жақын орналасқан Канна және Камелия аралдарына түсті. Ешқандай қарсылық көрсетілмеді. Қорғаушылардың қашуын тоқтату үшін Энгебидің оңтүстігіндегі аралдар тізбегіне тосқауыл күштері орналастырылды. 18 ақпанда сағат 06:55-те «Колорадо» және «Луисвилл» крейсерлері аралдың солтүстік және шығыс жағын бомбалауды бастады. «Теннесси» және «Пенсильвания» соғыс кемелері таңертең жағажай қорғанысына от ашты, ал 07:20-де «Фелпс» эсминец тікелей атуды бастады. Сағат 08:00-де әскери-әуе шабуылы басталды, ал 08:11-де теңізден бомбалау қайта жаңғырды. 17 ақпанда басып алынған аралдардан артиллерия да бомбалауға қатысты. Басқыншылықтың негізгі күштері 18 ақпанда сағат 08:43-те Энгебиге полковник Джон Т. Уокер басқаратын 22-ші теңіз жаяу әскер полкінің екі батальонымен түсті, оларды орта танктер мен екі 105 мм-лік өзі жүретін зеңбірек қолдады. Жағалауда аралдың оңтүстік ұшынан басқа, аз ғана қарсылық болды. Әуежай тез басып алынды, ал бір сағат ішінде танктер солтүстік жағалауға жетті. 3-ші батальон 09:55-те түсіп, қалған қорғаушыларды тазалауға кірісті. 14:50-де арал қауіпсіз деп жарияланды, бірақ келесі күні тазалау жұмыстары жалғасты. АҚШ әскерінен 85 адам қаза тапты немесе жоғалып кетті, ал 166 адам жараланды. Жапондықтар 1276 сарбазды жоғалтты, ал 16-сы тұтқынға алынды. 18-19 ақпанда американдықтар атолдың шығыс жағындағы кішкентай аралдарды тазартты. Олар Парри және Эниветок аралдарының күткеннен гөрі қорғанысты екенін анықтады, сондықтан шайқас жоспары өзгертілді. Бастапқыда 106-шы жаяу әскер полкі Эниветок пен Парриге бірдей шабуыл жасауы тиіс болған. Оның орнына олар бірінші Эниветокты, содан кейін Парриді тазартты.

Engebi Island is at the north tip of Enewetak Atoll. The island is triangular in shape, with a palm grove on its eastern side and an airfield across its north half. The island was lightly defended by a garrison of 60 men with a battery of two 12 cm guns and two twin mounted 13 mm machine guns. The island also had 500 non combatants. On 4 January 1944, the 1st Amphibious Brigade arrived on Eniwetok. Engebi received 692 men from the brigade and 54 naval personnel, commanded by Colonel Toshio Yano. These reinforcements had two flame throwers, thirteen grenade launchers, twelve light machine guns, four heavy machine guns, two 37 mm anti tank guns, eleven 81mm mortars, one 20mm automatic gun, two 20 mm cannons, two Type 94 75 mm mountain guns, and three Type 95 light tanks. They were deployed on the lagoon side, where Colonel Yano expected the Americans to land. They constructed a strong point half way along the shore and smaller strong points at the island's three corners. On 16 February United States Navy aircraft from Task Group 58.4 attacked Engebi. This took the airfield out of operation. It also destroyed up to 14 aircraft and one of the coastal defence guns, at the northeastern corner of the island. The main invasion fleet arrived off Eniwetok early on 17 February. Naval bombardment of Eniwetok began on 17 February, and at 13:18 US forces landed on Canna and Camelia islets, near Engebi. No resistance was encountered. A blocking force was placed on the island chain to the south of Engebi to stop the defenders from escaping. At 06:55 on 18 February the battleship Colorado and the cruiser Louisville began to bombard the northern and eastern ends of the island. The battleships Tennessee and Pennsylvania opened fire on the beach defences at dawn, and at 07:20 the destroyer Phelps began direct fire. At 08:00 a naval air attack began, and at 08:11 the naval bombardment resumed. Artillery from the islets captured on 17 February also added to the bombardment. The main landings were carried out by two battalions from the 22nd Marine Regiment, commanded by Colonel John T. Walker, which landed on Engebi at 08:43 on 18 February, supported by medium tanks and two 105mm self propelled guns. There was very little resistance at the beach, except from the southern tip of the island. The airfield was quickly captured, and within an hour the tanks had reached the northern shore. The 3rd Battalion landed at 09:55 and began to mop up the few remaining defenders. The island was declared secure by 14:50, though mopping up continued through the next day. US losses included 85 killed and missing plus 166 wounded. The Japanese lost 1,276 killed and 16 captured. On 18–19 February the Americans cleared the smaller islands on the atoll's east side. There they found evidence that Parry and Eniwetok Islands were more heavily defended than expected, so the battle plan was adjusted. Originally, the 106th Infantry Regiment was to invade Eniwetok and Parry simultaneously. Instead, they cleared Eniwetok first, then Parry.

Эниветок шайқасы

Эниветок аралы – ұзын, тар арал, оңтүстік-батыс жағында ең кең, ал солтүстік-шығыс жағында өте тар. Аралдың оңтүстік-батыс бөлігіндегі лагуна жағалауында, елді мекен орналасқан жерде, жол болған. Бұл топография тереңде қорғану мүмкін емес екенін көрсетті. Аралда 779 жапон әскері, 24 азамат және бес теңізші болды, олардың барлығы подполковник Хашида Масахироның басқаруында болды. Қорғаушылардың қарулы күшінде екі жалын тастағыш, 13 гранатомет, 12 жеңіл пулемет, екі ауыр пулемет, бір 50 мм миномет, он бір 81 мм миномет, бір 20 мм автоматтық зеңбірек, үш 20 мм пулемет және үш 95-ші типті жеңіл танк болды. Көптеген қорғаныс нысандары орлар мен траншеялардан тұрды. Сонымен қатар, бетондық нығайтылған бекіністер де салынып жатыр, бірақ олар аяқталған жоқ. 18 ақпан күні сағат 07:10-да екі крейсер мен екі эсминец Эниветок лагунасының жағынан жапондық позицияларға оқ ашты. 07:40-да үшінші эсминец қону жағалауының шығысында атыс бастады, ал 08:10-да төртінші эсминец те бомбалауға қосылды. 08:10-да теңіз артиллериясы 15 минутқа тоқтатылды, содан кейін авиация шабуыл жасады. Бірінші әскерлер 09:17-де десантқа түсті, бірақ бастапқы десант бірден қиындықтарға тап болды. Ұзаққа созылмаған теңіз шабуылы жапондықтардың көптеген позицияларын бұзылмаған күйде қалдырды, ал американдық ЛВТ-лары 2 метрлік құм төбесінен өте алмады. Бұл алғашқы қиындықтар тез шешілді және американдықтар 11:45-ке қарай аралдың теңіз жағалауына жетті. 300-400 адамнан тұратын жапондық қарсы шабуыл американдықтардың батыс жағына жасалды, оған миномет атысы қолдау көрсетті. Шабуыл 12:45-те аяқталды және американдықтарды жеңе алмады. 14:25-те 22-ші теңізшілер батальонының 3-ші бөлімі десантқа түсті. Олар аралдың оңтүстік-батыс жағына қарай жылжи бастады. Түнге қарай олар аралдың батыс бұрышына жетті. Теңізшілер командирі, полковник Айерс, жапондықтардың солтүстік-батыс бұрышындағы қалтасын жою үшін шабуылды түнде жалғастыруға бұйрық берді. 19 ақпан күні сағат 09:10-да жапондық қарсы шабуыл теңізшілер батальонының штабына жетті, бірақ кері қайтарылды. 3-ші батальон шабуылды оңтүстікке, шығыс жағалауы бойымен жалғастырды. Жапондықтардың жасырын орналасқан қорғаныс позициялары сақталған, ал тығыз өсімдіктер жақсы қорғаныс жағдайын қамтамасыз етті. Жасырын орлар бірінен соң бірі тазартылуы керек болғандықтан, ілгерілеу баяу болды. Батыстағы шайқас 20 ақпанның таңында аяқталды, бірақ арал 21 ақпанға дейін қауіпсіз деп жарияланбады. 37 американдық қаза тапты немесе жоғалып кетті, 94-і жараланды. Жапондықтардың 800-і қаза тапты және 23-і тұтқынға алынды.

Eniwetok Island is a long, narrow island, widest at the southwestern end, and very narrow on the northeastern end. A road existed on the lagoon shore on the southwestern half of the island, where the settlement was located. This topography meant that defense in depth was impossible. On the island the Japanese had 779 Army troops, 24 civilians, and five naval personnel, all under the command of Lieutenant Colonel Hashida Masahiro. The defenders had two flame throwers, 13 grenade launchers, 12 light machine guns, two heavy machine guns, one 50mm mortar, eleven 81mm mortars, one 20mm automatic gun, three 20mm cannons, and three Type 95 light tanks. Most defenses were foxholes and trenches. Work had also begun on some concrete pillboxes, which were not completed. At 07:10 on 18 February two cruisers and two destroyers opened fire on Japanese positions from the lagoon side of Eniwetok. At 07:40 a third destroyer opened fire to the east of the landing beaches, and at 08:10 a fourth destroyer also commenced bombardment. At 08:10 naval gunfire halted for 15 minutes to allow carrier aircraft to attack. The first troops landed at 09:17, but the initial landings immediately ran into problems. The short naval bombardment left many Japanese positions intact, and the American LVTs could not scale an 8 feet (2 m) sand dune just inland. These early problems were quickly overcome, and the Americans reached the island's ocean shore by 11:45. A Japanese counter attack, carried out by 300–400 men, hit the western part of the American line, which was supported by mortar fire. The attack was over by 12:45 and had failed to break the Americans. At 14:25 the 3rd Battalion, 22nd Marines landed. They pushed towards the southwestern end of the island. By nightfall, they had reached the west corner of the island. The Marine commander, Colonel Ayers, ordered that the attack continue through the night to eliminate the Japanese pocket in the northwest corner. A Japanese counterattack at 09:10 on 19 February reached the Marine battalion command post but was repulsed. The 3rd Battalion continued to press the attack south, along the east coast. The Japanese spider hole defensive positions were intact, with heavy undergrowth providing good defensive cover. Progress was slow, as spider holes had to be eliminated one by one. The fighting in the west came to an end on the morning of 20 February; however, the island was not declared secured until 21 February. 37 Americans were killed or missing and 94 wounded. The Japanese had 800 dead and 23 prisoners.

Парри аралы шайқасы

Парри аралы Эниветоктан кішірек және жақсы қорғалған болатын. Шабуыл басталғанда жапондықтар Парриде 1115 сарбаз және 250 басқа да қызметкерлерді орналастырған, олар 36 ауыр граната тастағыш, 36 жеңіл пулемет, алты ауыр пулемет, он 81 мм миномет, үш 20 мм автоматтық зеңбірек, екі тау зеңбірегі, бір 20 мм пулемет және үш 95-ші үлгідегі жеңіл танкпен жабдықталған. Аралдың пішіні тамшы тәрізді, кең бөлігі солтүстікке қарай, лагунаға қарап тұр. Жапондықтардың қорғанысы жағалау бойындағы сегіз нығайтылған бекеттен тұрды, олар траншеялармен және блиндаждар желісімен қоршалған. Эниветоктағы тәжірибеден өрнек алып, америкалық теңіз күштері Парри аралын күшті бомбалауға кірісті. 22 ақпанда «Теннесси» және «Пенсильвания» линкорлары, «Индианаполис» және «Луисвилл» ауыр крейсерлері, сондай-ақ «Хейли» эсминеці аралға 900 тоннадан астам жарылғыш заттарды жеткізді. «Эниветоктағы» 104-ші далалық артиллериясы және «Жаптан» аралындағы 2-ші жекеленген гаубицалық батальондары қосымша оттық қолдау көрсетті. Шабуыл күштері 22-ші теңізшілер полкінің 1-ші және 2-ші батальондарынан құралды, олар Энгебидегі тазалау жұмыстарын аяқтаған еді. 1-ші батальон оң жақтан, ал 2-ші батальон шығыстан шабуылға көшті. Құрама күштер, яғни теңізшілер мен танктер сағат 09:00-де жапондықтардың позицияларын жылдам өтіп, пулеметтен атыс басылғаннан кейін жағаға шықты. Содан кейін жарылғыш заттарды қолданып, жалын тастағыштар блиндаждарды және өткізіп жіберілген жапондық қорғаушыларды тазартты, ал үш төрт адамнан тұратын топтар аман қалғандарды іздеп жойды. Сағат 10:00-де теңіз күштерінің бомбалауымен жапондық артиллерияның қалдықтары басылды, ал 11:55-те 1-ші батальон мұхит жағалауына жетті, ал 2-ші батальон сағат 13:00-ге дейін аралдың солтүстік ұшын басып алды. Содан кейін 1-ші батальон лагуна жағалауындағы 3-ші батальонның күшімен нығайтылып, аралдың оңтүстік ұшына бет бұрды. Сағат 19:30-да полк командирі радио арқылы «Мен сізге Парри аралын табыс етемін» деп хабарлады, бірақ операция келесі күні де жалғасты. АҚШ жоғалтқандардың ішінде 73 адам қаза тапты немесе жоғалып кетті, ал 261 адам жараланды. Жапондық сарбаздардың көп бөлігі, соның ішінде генерал Нисида қаза тапты, бірақ 105 адам тұтқындалды.

Parry Island is smaller than Eniwetok and was more heavily defended. When the invasion began the Japanese had 1,115 troops and 250 other personnel on Parry, equipped with 36 heavy grenade launchers, 36 light machine guns, six heavy machine guns, ten 81mm mortars, three 20mm automatic guns, two mountain guns, one 20mm cannon and three Type 95 light tanks. The island is tear drop shaped with the larger end to the north, facing the lagoon. The Japanese defences consisted of a series of eight strong points along the beach, protected by trenches and a network of foxholes. Based on experience at Eniwetok, the American naval bombardment of Parry Island was more thorough. On 22 February the battleships Tennessee and Pennsylvania and the heavy cruisers Indianapolis and Louisville and the destroyer Hailey delivered more than 900 tons of explosive onto the island, with the 104th Field Artillery on Eniwetok and the 2nd Separate Pack Howitzer Battalions on Japtan Island to the north providing additional fire support. The invasion force consisted of the 1st and 2nd Battalions of the 22nd Marines, who had just finished mopping up at Engebi. The 1st Battalion advance on the right, and the 2nd Battalion advanced on the east. The landing occurred at 09:00 with a combined force of Marines and tanks advancing rapidly past Japanese positions once machine gun fire had been suppressed, followed by demolition and flame thrower squads clearing out spider holes and Japanese defenders who had been bypassed, followed by three four man squads mopping up any survivors. At 10:00 remaining Japanese artillery was suppressed by naval bombardment, and by 11:55 the 1st Battalion reached the ocean shore, with the 2nd Battalion taking the northern tip of the island by 13:00. The 1st Battalion then turned to the southern tip of the island, reinforced by the 3rd Battalion along the lagoon shore. At 19:30 the regimental commander radioed "I present you with the island of Parry", though operations continued through the next day. U. S. casualties included 73 killed and missing plus 261 wounded. The vast majority of Japanese soldiers were killed, including General Nishida, although 105 survivors were captured.

Салдары

Эниветок атолы кейіннен АҚШ Әскери-теңіз күштерінің алғы шептегі базасы ретінде пайдаланылды, одан әрігі әрекеттері үшін қолдау көрсетті.