Кіріспе

Минотавр класындағы бронекер HMS Defence – 20 ғасырдың басында Ұлыбритания Корольдік теңіз күштері үшін салынған бронекер. Ол Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Жерорта теңізінде орналасқан және неміс шайқас крейсерін және жеңіл крейсерді қууға қатысқан. Кеме 1915 жылғы қаңтарда Ұлы флотқа жіберілді және қызметінің соңына дейін онда қалды. "Defence" 1916 жылғы 31 мамырда Ютландия шайқасында, соғыстың ең ірі теңіз шайқасында батты. Ұлы флоттың бас бөлігін сүйемелдеп келе жатқан кемеге бір неміс шайқас крейсері мен төрт дредноут атыс ашты, ол мүгедек неміс жеңіл крейсерін тоқтатуға тырысқанда. Кеме неміс кемелерінен екі залпқа түсті, ол артқы бөлігіндегі жарылғыш заттарды жарылды. Сол жарылыстан шыққан от кеменің қосалқы жарылғыш заттарына тарады, олар да өз кезегінде жарылды. Кез келген экипаж мүшесінің қаза болғанына сенімді, бірақ сол кездегі газеттерде аман қалғандар туралы расталмаған хабарлар жарияланды.

Сипаттама

Қорғаныс толық және терең жүктемеде орналасқан. Кеменің жалпы ұзындығы 519 фут (158 м), ені 74 фут (23 м) және орташа сусыруы 26 фут (8 м) болды. Ол екі төрт цилиндрлі үш кеңейімді бу машинасымен жабдықталған, әрқайсысы бір білікпен жұмыс істеді, олардың жалпы қуаты және максималды жылдамдығы болды. Машиналар 24 Yarrow су түтікті қазандықтарымен қамтамасыз етілді. Кемеде көмірдің максималды мөлшері және оның жану жылдамдығын арттыру үшін көмірге шашылатын жанар май қоры болды. Толық қуатпен, ол жылдамдығымен саяхаттауға қабілетті болды. Қорғаныс 779 офицер мен матростан тұратын экипажға арналған. Кеменің негізгі қару-жарағы алдыңғы және артқы жағында орналасқан екі екі оқтық мұнарадағы төрт BL 9,2 дюймдік Mark X зеңбірегінен тұрды. Оның қосалқы қарулануы орталық бөлігінде орналасқан жеке мұнаралардағы он BL 7,5 дюймдік Mark II зеңбірегі болды. Торпедалық катерлерге қарсы қорғаныс 16 QF 12 фунт (3 дюйм) 18 cwt зеңбіректерімен қамтамасыз етілді. Қорғаныс сондай-ақ, біреуі кормаға орнатылған бес су асты 17,7 дюймдік торпеда түтігін орнатты. Су сызығының белдеуі алдыңғы және артқы 7,5 дюймдік зеңбірек мұнаралары арасындағы Крупп цементтелген бронядан тұрды, бірақ кеменің ұштарына қарай үш дюймға дейін азайтылды. Зеңбірек мұнаралары мен барбеттер бронямен қорғалған. Төменгі палубаның қалыңдығы болды. Бақылау мұнарасының бронясы қалыңдығы болды.

Құрылыс және мансап

1904–1905 жылғы теңіз құрылысы бағдарламасы аясында "Defence" кемесі үш бронекрейсердің соңғысы ретінде тапсырыс берілді. 1905 жылдың 22 ақпанында Уэльстің Пемброк док-ындағы Корольдік кеме жасау орнында құрылысы басталды. 1907 жылдың 27 сәуірінде Леди Кодордың қатысуымен кемеге ат қойылды. 1909 жылдың 3 ақпанында 1,362,970 фунт стерлинг сомасында құрылысы аяқталды. Кеме бастапқыда 5-ші крейсерлік эскадрильяға бекітілді, бірақ Жерорта теңізіндегі 2-ші крейсерлік эскадрильяға ауыстырылды. Үш айдан кейін "Defence" қайтадан 1-ші крейсерлік эскадрильяға жіберілді. 1911–1912 жылдары "RMS Medina" мұхит кемесіне сүйемелдеу жасады, ал бұл кеме жаңа таққа отырған Георг V патшаның Үндістанға, Дели Дурбарына сапары кезінде патшалық яхта ретінде пайдаланылды. 1912 жылдың басында Плимутқа оралғаннан кейін "Defence" Қытай станциясына жіберілді, онда желтоқсан айына дейін қызмет етті. Содан кейін Жерорта теңізіндегі 1-ші крейсерлік эскадрильяға флагмандық кеме ретінде қайтадан қосылуға бұйрық берілді. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, "Defence" неміс соғыс кемелері "Goeben" мен "Breslau" кемелерін қууға қатысты, бірақ контр-адмирал Эрнест Трубридж "Goeben"нің күшті қару-жарағы, мықты бронясы және жоғары жылдамдығына байланысты оған шабуыл жасаудан бас тартты. Содан кейін ол Дарданелл бұғазында неміс кемелерін блокадалады, бірақ 10 қыркүйекте Оңтүстік Атлантикаға адмирал Граф фон Шпеедің Шығыс Азия эскадрильясын іздеуге бұйрық берілді. 14 қыркүйекте неміс эскадрильясының әлі де Шығыс Тынық мұхитында екені анықталғандықтан бұйрық күшін жойды және "Defence" Дарданеллге оралды. Адмиралтейство қазан айында кемеге Оңтүстік Атлантикаға контр-адмирал Кристофер Крэдоктың эскадрильясына қосылуға бұйырды, ол неміс кемелерін іздеп жүрген. Алайда, "Defence" 3 қарашада ғана Уругвайдың Монтевидео қаласына жеткенде адмирал Крэдоктың эскадрильясының көп бөлігі екі күн бұрын Корунел шайқасында жойылғандығын білді. Кеме сол айда ұрыс крейсерлерімен кездесіп, ұзын қашықтыққа байланыс жабдықтарын "Invincible" кемесіне ауыстырды, содан кейін Ұлыбританияға әскерлерді тасымалдау үшін Оңтүстік Африкаға аттанды. "Defence" 8 желтоқсанда Кейптаунның Табл Бей портынан шығып, Ұлы флоттың 1-ші крейсерлік эскадрильясына қосылды, және ол эскадрильяның флагмандық кемесі болды. 1915–1916 жылдары "Defence" кемесіне QF 12 фунттық (3 дюймдік) 12 cwt ұшаққа қарсы (АА) және QF 3 фунттық (47 мм) АА зеңбірегі орнатылды. 12 фунттық зеңбірек артқы құрылымға, ал 3 фунттық зеңбірек кеменің ең артқы бөлігіндегі төрттен бір палубаға орнатылды. 1916 жылдың 31 мамырында Ютландия шайқасында "Defence" контр-адмирал сэр Роберт Арбутноттың 1-ші крейсерлік эскадрильясын басқарды. Эскадрилья Ұлы флоттың негізгі күштерінің алдында крейсерлік колоннаның оң жақ қанатын құрады. "Defence" колоннаның ортасының оң жағында болды. 17:47-де "Defence" және эскадрильяның алдыңғы қатардағы кемесі неміс II барлаушы тобын байқап, оқ ашуға кірісті. Олардың снарядтары мақсатына жетпеді, содан кейін екі кеме солға бұрылып, соққыдан қашуға мәжбүр болған крейсердің алдынан өтті. Біраз уақыттан кейін олар зардап шеккен неміс жеңіл крейсерін байқап, шабуылға жақындады. Екі кеме "Wiesbaden" кемесінен 18:05-те бір-бірінен аз қашықтықта тұрған неміс крейсері мен төрт соғыс кемесінің көздеріне түсті. Неміс кемелерінен ашылған от қатты болды, және "Defence" кемесіне неміс кемелерінен екі залп тиді, нәтижесінде 9,2 дюймдік артқы журнал жарылды. Одан пайда болған от оқ-дәрілер арқылы көршілес 7,5 дюймдік журналдарға тарады, олар да жарылды. Кеме 18:20-де жарылып, барлық экипажы қаза тапты.

Бүгінгі қорғаныс

Сол кезде "Defence" кемесінің жарылыстан бөлшек-жарғаға айналғанына сендірілді, бірақ 1984 жылдың ортасында Клайв Касслер және Солтүстік теңіз бен Ла-Манш бұғазын зерттеген NUMA тобы оның жатқан жерін тапты. 2001 жылы теңіз археологы Иннес Маккартни басқарылған топ суға батып, кеменің батып кетудің күшіне қарамастан, көбінесе зақымсыз екенін анықтады. "Defence", басқа Ютланд шайқасы кемелерімен бірге, шамамен 900 теңізшінің мәңгілік жатқан жеріне одан әрі зиян келтірмеу үшін 1986 жылғы Әскери қалдықтарды қорғау заңы бойынша қорғалатын орын деп жарияланды.