Кіріспе

Неміс Рождестволық наны (не тағам)

Штоллен (немесе) – жаңғақтар, дәмдеуіштер және кептірілген немесе қандырылған жемістерден жасалған, қант ұнтағымен немесе айқын қантпен жабылған, көбінесе марципан қосылған жеміс наны. Бұл – дәстүрлі неміс Рождестволық наны. Рождество маусымында нанға ұқсас торттарды Вайхнахтштоллен ("Вейхнахтен" – неміс тілінде Рождество деген сөзден) немесе Кристаштоллен (Христос атынан) деп атайды.

Құрамында бар заттар

Столлен – ашытқы, су және ұннан жасалған, көбінесе қамырына цитрус қабығы қосылатын жемісті нанға ұқсас торт. Оранжеат (кандиран апельсин қабығы) және кандиран цитрус қабығы (Zitronat), кішміш пен бадам, сондай-ақ кардамон мен корица сияқты әртүрлі дәмдеуіштер қосылады. Сүт, қант, сары май, тұз, ром, жұмыртқа, ваниль, басқа да кептірілген жемістер мен жаңғақтар және марципан сияқты ингредиенттер де қамырға қосылуы мүмкін. Көптеген жемістер қосылғаннан басқа, қамырдың өзінде қанттың мөлшері аз болады. Дайын нанның үстіне қант себіледі. Салмағы шамамен , бірақ кішірек өлшемдері де жиі кездеседі. Нанды пештен шығара салысымен ерітілген тұзсыз майға малып, қантқа аударып жағады, нәтижесінде ылғалдырақ және жақсы сақталанатын өнім шығады. Ортадағы марципан жолағы қосымша. Кептірілген жемістерді ром немесе брендиде мацерациялап, дәмді нан пісіруге болады. Дрезден столлені (алғашқыда Striezel деп аталған), жемістерге толы, ылғалды, ауыр нан туралы алғашқы ресми құжат 1474 жылы жазылған, ал Дрезден столлені Дрезденнің Рождестволық жәрмеңкесі Striezelmarkt-те де, басқа да жерлерде табуға болады. Дрезден столлені Дрезден қаласында өндіріледі және патша Август II-нің суреті бар арнайы мөрмен ерекшеленеді. Бұл "ресми" столлен Дрездендегі 110 нан пісіретін шеберханада ғана жасалады.

Тарих

Ертедегі штолен қазіргі нұсқадан өзгеше болды, оның құрамында ұн, сұлы және су болды. Рождестволық нан ретінде штолен 1545 жылы Трент кеңесінде алғаш рет пісірілді және ұн, ашытқы, май және судан жасалды. Адвент маусымы ораза уақыты болғандықтан, нан пісірушілерге май қолдануға рұқсат етілмей, тек майды ғана пайдалануға болады, соның салдарынан нан дәмсіз және қатты болып шықты. Бірінші шағым қабылданбады. 1490 жылы Рим папасы VIII Иннокентий (1432–1492) қайтыс болғанға дейін бес папа қайтыс болды.

Дрездендегі "Столен" фестивалі

Жыл сайын Дрезденде "Столенфест" тойланады. Бұл тарихи дәстүр 1918 жылы монархия құлағаннан кейін ғана тоқтатылды. 1560 жылы Дрезден нан пісірушілері Саксония билеушілеріне Рождестволық Столендерін, әрқайсысы белгілі бір салмақта сыйлық ретінде ұсынды, және бұл әдет жалғасты. Бүгінде фестиваль Адвенттің екінші жексенбісіне дейінгі сенбі күні өтеді, ал торттың салмағы үш-төрт тоннаға жетеді. Тортты Дрезден көшелерімен Рождестволық жәрмеңкеге атпен тасиды, онда ол салтанатты түрде кесіліп, көпшілікке таратылады, ал алынған аз ақша қайырымдылыққа жұмсалады. Дрезден Рождестволық жәрмеңкесіндегі үлкен Столенді кесу үшін 1730 жылы жоғалған барокко стиліндегі түпнұсқаның көшірмесі болып табылатын, күміспен қапталған, ерекше "Grand Dresden Stollen" пышағы қолданылады.