Кіріспе

Нидерландтық жарыс жүргізушісі (1972 жылы туған)

Йоханнес Францискус Верстаппен (; 4 наурыз 1972 жылы туған) – Нидерландтық бұрынғы жарыс жүргізушісі, Формула-1 жарыстарында Benetton, Simtek, Footwork Arrows, Tyrrell, Stewart және Minardi командалары үшін өнер көрсеткен. Верстаппен Германия Формула-3 чемпионатының чемпионы болды. Сондай-ақ Жос Максқа менеджерлік қызмет көрсетті.

Ерте мансап

Верстаппен 8 жасында картингпен айналыса бастады және көп ұзамай ұлттық жарыстарға қатысты. 1984 жылы ол голландиялық жасөспірімдер чемпионы атанды. Ол табысын сақтап, екі еуропалық титул жеңді. Ол Формула Opel Lotus командасында жүрді. Тесттен кейін Феррари мен Уильямс командаларын қоспағанда, барлық Формула 1 командаларымен байланысқа түсті. 1994 жылғы маусымға Бенеттон командасының тест-драйвері ретінде келісімшартқа отырды. Маусым алдындағы сынақтарда тұрақты пилот ЖЖ Лето (омыртқасы сынған) апатқа ұшырағаннан кейін Верстаппен маусымның алғашқы екі жарысында Майкл Шумахермен бірге ауыстырушы ретінде қатысты және 1994 жылғы Бразилия Гран-присінде Формула 1-де дебют жасады. Осы маусымдағы ең жарқын сәт – Венгрия Гран-присінде үшінші орынға ие болуы болды, онда Шумахер Верстаппенге соңғы айналымда Мартин Брундлдің бұзылған McLaren Peugeot көлігінен өтуіне мүмкіндік берді. Бельгия Гран-присінде Шумахердің жарыстан кейін дисквалификациясы нәтижесінде тағы үшінші орынды алды, ал Португалия Гран-присінде бесінші орынды жеңіп алды. Магни-Курста өткен Франция Гран-присіндегі жаттығу кезінде болған оқиға қызығушылық тудырды, онда Верстаппен көлігін қабырғаға соғып, сынықтарды шашыратып, теледидарлық жабдықты бұзды. Осы оқиғадан кейін жабдық жарыс трассасынан акрил шынымен қорғалады. Маусымның соңғы екі жарысында Верстаппенді тәжірибелі Джонни Герберт ауыстырды, Бенеттон командасы Конструкторлар чемпионатында жеңіске жетуге тырысты. Команда бұл мақсатына жете алмады, бәсекелес Уильямс командасына есе жіберіп, Герберт 1995 жылғы маусымда Верстаппеннің орнына келісімшартқа отырды (команданың бір бөлігі Бриatore және Том Уолкиншоуға тиесілі болған). Бриatore 1996 жылы Верстаппенді таңдаудан бас тартып, оның орнына Жан Алеси мен Герхард Бергерге қол қойды. Бірақ Дэймон Хиллдің (әлем чемпионы атағын алдынан күтетін) қатысу мүмкіндігі туғандықтан, ол оның орнына шығарылды. Австриядағы бірінші бұрышта де ла Роза мен Верстаппен 4-ші және 5-ші орындарға ие болды, бірақ механикалық проблемалар оларды жарыстан шығарды. Верстаппен Монцада 4-орынды алып, тағы бір рет ұпай жинады. 2001 жылы ол "Арроуз" командасымен келісімшарт жасады. Супертек қозғалтқыштары Азиятек құрылғыларымен ауыстырылды, ал де ла Роза маусым басталғанға дейін Ред Булл қолдауымен Энрике Бернольдинің пайдасына жарыстан шығарылды. Маусымның жарқын сәттері Сепангте 2-орынды иелену (18-орыннан бастап, керемет старт беріп, жағдай өзгергенде жақсы көрсеткенімен, 7-орынға түсіп, A1 рингте команданың жылдық жалғыз ұпайын әкелген 6-орынды жеңіп алу) болды. Монреальде ол алғашқы алтыға кірді, бірақ тежегіш істен шыққандықтан жарыстан шықты. 2002 жылы "Арроуз" командасымен қайта келісімшарт жасады, бірақ соңғы сәтте Хайнц Харальд Френценнің пайдасына жарыстан шығарылды.

2003: Минарди

Ол 2003 жылы Пол Стоддарттың «Еуропалық Минарди» командасымен қайтадан жарысқа түсті. Бұл команда жарыс жолының соңындағы командалардың бірі саналды. Шектеулі қаржы және нашар қозғалтқыштармен маусым қиын болды, өзін көрсетуге мүмкіндік аз болды. Оның ең жақсы нәтижесі – Канада Гран-присінде 9-орын, жаңа есептеу жүйесі бойынша ұпай алуға бір орын жетпеді. Бразилия Гран-присінде ол болашақ жеңімпаз Джанкарло Физикелладан бірдей стратегиямен озып келе жатқанда, су толып тұрған жерде айналып кетті. Бірақ, жалпы алғанда, бұл жылды ұмытуға болады, және көптеген адамдар Верстаппеннің жаңадан келген әріптесі Джастин Уилсоннан нашар өнер көрсеткенін атап өтті. Жыл соңында ол итальяндық команданы тастады, себебі ол тағы бір жыл арттан қалуды қаламайтын. 2004 жылға жарыс жолында қалған Верстаппен маусымның ортасында Джордан командасында Джорджо Пантаноның орнына келуге үміткер болды, бірақ көлікке сыймады және келесі маусымда Формула-1 сыртында жарыс іздеуге кірісті. Верстаппен 107 Гран-приге қатысты. Ол «A1 Гран-при» сериясында Ян Ламмерстің «Racing for Holland» командасымен басқарылып, екі мәрте тұғырға көтерілді. Олар Дурбандағы бас жарыста жеңіске жетті. Бұл Верстаппенге 2005/06 маусымы үшін келесі маусым басталғанға дейін бірнеше апта бұрын ғана төленгендіктен болды. 2006/07 маусымының алғашқы жарысында оның орнына Жерон Бликмолен келді, бұл жарыс команданың өз үйінде, Зандвоортта өтті.

Ле-Ман сериясы

2007 жылдың желтоқсанында Верстаппен 2008 жылғы Ле-Манның 24 сағаттық жарысына қатысатынын, сондай-ақ Ле-Ман сериясындағы 1000 километрлік жарыстарға қатысатынын хабарлады. Van Merksteijn Motorsport командасымен LMP2 класындағы Porsche RS Spyder көлігін басқарған Верстаппен команда иесі Питер ван Меркстеййн ағамен бірге жарысты. Жерон Бликмолен де Ле-Манның 24 сағаттық жарысына командаға қосылды. Верстаппен 2009 жылы "Лола Астон Мартин" көлігімен Ле-Манның 24 сағаттық жарысына қатысты.

Жеке өмір

1996 жылы Верстаппен бельгиялық бұрынғы картингші, чемпион Софи Кумпенге үйленді. Оның туысы NASCAR Whelen Euro Series жүргізушісі Энтони Кумпен, ал ағасы – бұрынғы мотокросс және GT төзімділік раллиінің жүргізушісі Пол Кумпен. Верстаппен мен Софидің екі баласы бар: Макс (1997 ж. т.) және Виктория (1999 ж. т.). Оның екінші әйелі Келли ван дер Ваалдан Блю Джей (2014 ж. т.) деген қызы бар. Үшінші әйелі Сэнди Сийцмадан Джейсон Жакс (2019 ж. т.) ұлы және Мила Фэй (2020 ж. т.) қызы бар. Макс пен Виктория екеуі де жарыс жүргізушілері болды, ал Макс 2021, 2022 және 2023 жылғы F1 маусымында үш рет Формула-1 әлем чемпионы атанды. Верстаппен голланд, ағылшын және неміс тілдерінде сөйлейді.

Дау

1998 жылы картинг трассасында болған оқиғада бір ер адам бас сүйегін сындырғаннан кейін Верстаппен мен оның әкесі Франс сотта шабуыл жасады деген айыппен кінәлі деп танылды, бірақ құрбанмен соттан тыс келісімге келгеннен кейін әрқайсысына бес жылға шартты түрде бас бостандығынан айыру жазасы берілді. 2008 жылдың желтоқсанында, жұбайлар фактілі түрде ажырасып, Верстаппен Бельгияның Тонгерен қаласында әйелі Софи Кумпенге шабуыл жасады деген айыппен сотқа келді. Ол шабуыл жасағаны үшін кінәлі емес деп танылды, бірақ Кумпенге мәтіндік хабарламалар арқылы қорқытқаны және бұрынғы қауіпсіздік бұйрығын бұзғаны үшін кінәлі деп танылды. Оған айыппұл салынды және үш айға шартты түрде бас бостандығынан айыру жазасы тағайындалды. 2011 жылдың 29 қарашасында БАҚ Верстаппеннің бұрынғы қатысты әйеліне шабуыл жасады деген күдіктерді жариялады; Верстаппен онымен тек сөйлескенін мәлімдеді. 2012 жылдың қаңтар айында ол бұрынғы қатысты әйеліне машинамен шабуыл жасады деген айыптама бойынша қамауға алынды, бірақ екі аптадан кейін айыптама алынып тасталғаннан кейін босатылды. Верстаппен мен оның бұрынғы әйелі Келли ван дер Ваал 2014 жылы қайта қосылып, үйленді. Олардың бір қызы, Блю Джей, 2014 жылдың қыркүйегінде дүниеге келді. Олар 2017 жылдың 2 маусымында ажырасты.

Ле-Манның 24 сағаттық жарысының нәтижелері

Жыл Командасы Пилоттар Автомобиль Сыныбы Айналымдар Ван Меркстеййн Автоспорт Питер ван Меркстеййн Аға Йерун Блейкмолен Порше РС Спайдер Эво LMP2 354 10-шы 1-ші Астон Мартин Жарыстар Энтони Дэвидсон Даррен Тернер Лола Астон Мартин B09/60 LMP1 342 13-ші 11-ші