Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Хвалба (Kvalbø) – Фарер аралдарындағы ауыл және муниципалитет, оған Хвалба, Нес Хвалба және Сандвик кіреді. Ауыл Судуройдың солтүстік-шығысындағы Hvalbiarfjørður терең шығанағының төменгі бөлігінде жатыр.
Hvalba (Kvalbø) is a village and a municipality in the Faroe Islands, which consists of Hvalba, Nes Hvalba and Sandvík. The village spreads around the bottom of a deep inlet, Hvalbiarfjørður, in the northeast of Suðuroy.
Халық саны
Хвалба – Фарер аралдарындағы ірі ауылдардың бірі. 2022 жылғы наурыз айының мәліметі бойынша, Хвалба муниципалитетінің (Hvalbiar Kommuna) халқы 674 адамды құрады; Хвалба мен Нес ауылдарының халқы 607 адам, ал Сандвик ауылының халқы 67 адамды құрады. Нес ауылы көбінесе Нес Хвалба деп аталады, себебі осы атпен тағы екі ауыл бар. Нес, Хвалбиарфьорд фьордының оңтүстік тармағында, Хвалбаға қарама-қарсы орналасқан. Нес ауылының жеке пошта индексі жоқ. Хвалбада бір супермаркет, жылдам тамақ дүкені және бірнеше басқа дүкендер бар. Ауыл тұрғындарының бір бөлігі көмір өндірушілер болып жұмыс істейді; Хвалба – Фарер аралдарындағы әлі де жұмыс істеп тұрған, бірақ өте шағын көлемдегі көмір шахталары бар жалғыз жер. Хвалбада екі порты мен бірнеше балық өңдеу зауыттары бар, екеуі де шығанақтың солтүстік жағында орналасқан. Несте қайық порты, ал Сандвикте шағын порт бар. Муниципалитет екі порттың арасында, «А Хамранеси» деп аталатын жерде жаңа марина салуды жоспарлап отыр. Ауылға тиесілі бірнеше траулерлер балық өңдеу зауытына балық жеткізеді. Кейбір адамдар басқа ауылдарда жұмыс істейді, мысалы, Твёройридегі Судурой ауруханасында немесе Фарер аралдарының паром және автобус тасымалдау компаниясында, соның ішінде Судурой мен Торсхавн арасында қатынайтын «Смирил» паромында, бірақ Хвалбада IT-мамандар, ағаш шеберлері, көлік компаниясы, диетолог, интернет-дүкен сияқты бірнеше тәуелсіз шағын компаниялар да бар. Хвалба аралдың шығыс жағында орналасқан, бірақ шығанақ соншалықты терең, батыс жағалауға дейінгі қашықтық өте қысқа, сондықтан арал дерлік екіге бөлінеді. Хвалбада екі құмдар бар: Хвалбиарейди (сонымен қатар Фискьеиди деп те аталады) және Нордбергсейди (сонымен қатар А Дратти деп те аталады). Хвалбада ескерткіш орнатылған, ол фьордтың солтүстік жағында, бірінші портқа жеткенге дейін, шығанақтың төменгі бөлігінен көп алшақ емес жерде орналасқан. Ескерткіш тастан жасалған, тас өңдеу жұмысын Торсхавннан келген Ларс және Хельмут Ларсендер жасаған, ол 1963 жылы теңізде немесе басқа да оқиғалар салдарынан, яғни көмір шахталарындағы апаттарда немесе Литла Димун аралынан немесе ауылды қоршап тұрған таулардың бірінен құлап қайтыс болған Хвалба тұрғындарының құрметіне орнатылған.
Hvalba is one of the larger villages in the Faroe Islands. The total population of Hvalba Municipality (Hvalbiar Kommuna) was 674 as of March 2022; the population of Hvalba and Nes was 607 and the population of Sandvík was 67. The small village Nes is often called Nes Hvalba, because there are two other villages with the same name. Nes is located on the southern arm of the fjord Hvalbiarfjørður, opposite of Hvalba. Nes does not have its own postal code. Hvalba has one supermarket, a fast food shop and a few more shops. Some of the villagers work as coalminers; Hvalba is the only place in the Faroes which still has active coal mine industry, although in very small scale. There are two harbours and some fish factories in Hvalba, both harbours are on the northern side of the bay. There is a boat harbour in Nes and a small harbour in Sandvík. The municipality plans to make a new marina between the two harbours on a place which is called Á Hamranesi. Some trawlers belong to the village, they deliver fish for the fish factory. Some people work in other villages i. e. at the Suduroy Hospital in Tvøroyri or at the Faroe Islands Ferry and Buss Transportation Company including the ferry Smyril, which sails between Suðuroy and Tórshavn, but there are also a few independent small companies in Hvalba, i. e. IT supporters, carpenters, transport company, dietitian, internet shop etc. Hvalba is located on the east side of the island but the inlet is so deep that the distance to the west coast is quite short, so the island almost splits into two islands. There are two isthmuses in Hvalba: Hvalbiareiði (also called Fiskieiði) and Norðbergseiði (also called Á Drátti). There is a memorial in Hvalba, it is located on the northern side of the fjord, just before one comes to the first harbour, not far from the bottom of the bay. The memorial is made of stone, the stonework was made by Lars and Helmut Larsen from Tórshavn, it was raised in 1963 in memory of people from Hvalba who lost their lives at sea or by other accidents, i. e. by accidents in the coal mines or by falling down from the island Lítla Dímun or from one of the mountains which surround the village.
Туннельдер арқылы байланысқан
Екі туннель Хвалбаны көршілес ауылдармен байланыстырады. Оңтүстікке қарай Хвалбиартуннелин (1450 м) Тронгисвагур және Твёройриге жетелейді. Солтүстікке қарай Sandvíkartunnilin (1500 м) Сандвикке жетелейді. Тронгисвагурға жаңа туннельдің құрылысы 2019 жылы басталды және 2021 жылы қозғалысқа ашылды, одан кейін ескі туннель жабылды.
Two tunnels connect Hvalba to its neighbouring villages. The southbound Hvalbiartunnilin (1450 m) leads to Trongisvágur and Tvøroyri. The northbound Sandvíkartunnilin (1500 m) leads to Sandvík. Construction of a new tunnel to Trongisvágur started in 2019, and was opened to traffic in 2021, whereupon the old tunnel was closed.
Хвалбиарейди және Нордбергсейди
Батыс жағалауда аралдың екі жағынан шағын қайықтармен балық аулауға мүмкіндік беретін бір жер бар. Бұл жердің екі аты бар: Хвалбиарейди немесе Фискейди. Хвалбиарейди аты Хвалба ауылының атына сілтеме жасайды, ал Фискейди – бұл жердің бұрын балық порты болғанын көрсетеді. Әлі де онда бірнеше қайық үйлері сақталған, бірақ көпшілігі қираған. Хвалбаның көптеген ер адамдары ауылдағы траулерлердің бірінің экипажында жұмыс істейді. Хвалба тұрғындарының көпшілігі осы траулерлердің үлесіне ие. Хвалбада тағы бір "Эйди" бар, ол Нордбергсейди деп аталады, және ол жақын жердегі Нордберг тауының атымен аталған. Нордбергсейди – екі "Эйдидің" солтүстігінде орналасқан. Нордбергсейди мен Хвалбиарейди арасында Гримсфьолл тауы (Гримур тауы) жатыр.
On the west coast there is a place of call that makes it possible to go fishing in small boats from both sides of the island. The place has two names; it is called Hvalbiareiði or Fiskieiði. The name Hvalbiareiði refers to the name of the village Hvalba, Fiskieiði refers to the fact that this place used to be a fish harbour. There are still a few boat houses there, but most of them are ruins. Most of the men of Hvalba are members of the crews of one of the trawlers of the village. Many people from Hvalba own their share of these trawlers. There is another "Eiði" in Hvalba, it is called Norðbergseiði, named after a mountain nearby, which is called Norðberg. Norðbergseiði is the northern one of the two "eidi". Norðbergseiði and Hvalbiareiði are separated by the mountain Grímsfjall (the Mountain of Grímur).
Туризм
Соңғы жылдары туризм дамып келеді. 2009 жылы Хвалбадан кейбір адамдар Литла Димунға қайықпен саяхаттар ұйымдастыра бастады, ал сол жылы Хвалбадан ер адамдар Norðbergseiði-де туристер үшін сигинг – реппелинг (төмен түсу) қызметін ұсынды. Сонымен қатар, Fiskieiði-де блюз музыкасымен барбекю кештері ұйымдастырылды, оған Хвалбаның жартастары бойымен қайықпен саяхат және реппелинг қосылды. Көмір шахталары да туристерді қызықтырады. Хвалбаның төңірегінде биік таулар бар, кейбір туристер Нес-Хвалбадан Káragjógv шатқалы арқылы Trongisvágurға дейін жаяу саяхат жасауды ұнатады. Жол бойында бағаналар орнатылған, оларға сүйеніп баруға болады. 1963 жылы туннель салынар алдында, Хвалбадан Trongisvágurға және Хвалбадан оңтүстікке қарайғы арал бөлігіне барудың жалғыз жолы осы бағаналармен белгіленген жол болды. Қазір Хвалба мен Sandvík-те қоғамдық дәретханалар бар.
Tourism has been developing over the past few years. Some people from Hvalba started to arrange boat trips to the uninhabited island Lítla Dímun in 2009, and the same year some men from Hvalba started to offer síging, which is a kind of rappelling (abseiling) for tourists on Norðbergseiði. There have also been arranged BBQ evenings with blues music on Fiskieiði combined with boat trips along the cliffs of Hvalba and rappelling. The coal mines are also a tourist attraction. There are high mountains around Hvalba, some tourists enjoy going for hiking trips from Nes Hvalba via the gorge Káragjógv to Trongisvágur. There are cairns, which people can follow. Before the tunnel came in 1963 the path along the cairns was the only way to get from Hvalba to Trongisvágur and the part of the island which is south of Hvalba. There are now public toilets in Hvalba and in Sandvík.
Көмір шахталары
Түске қарай соққан туннельдің айналасындағы тауларда 1770 жылдардан бері қоңыр көмір кеніштерінен қазылып келіп жатыр. Бұл көмір Екінші дүниежүзілік соғыстың аяқталуына дейін Фарер аралдарындағы маңызды энергия көзі болды. Бүгінгі таңға дейін бірнеше шахтер кеніштерден көмір қазып шығаруда. Қазірде тек бір ғана жұмыс істеп тұрған көмір кеніші бар. Олар 2010 жылдың басында ескі кеніштердің бірін жапты және сол жылы жаңа кенішті қазуға кірісті.
In the mountains around the southbound tunnel brown coal has been extracted from mines since the 1770s. The coal was an important source of energy on the Faroe Islands until the end of World War II. A few miners are still extracting coal from the mines. Today there is only one active coal mine left. They closed down one of the older mines early in 2010 and started to excavate a new one in 2010.
Қарақшылар мен "Түркаргравир"
Хвалбаны, Судуройдағы басқа ауылдар сияқты, 17 ғасырда қарақшылар шапты. 1629 жылы Солтүстік Африкадан келген үш қарақшы кемесі ауылға шабуыл жасады. Олар ауылды тонап, кетіп бара жатқанда екі кеме тасқа шағылып, толқындармен қирады. Дәстүр бойынша, 300-ден астам дене жағаға шықты. Жағалауда "Түркіргеравир" деп аталатын жер бар. Сол жерде барлық денелер жерленген. 30 әйел мен бала Солтүстік Африкаға құл ретінде сату үшін әкетілді. Фарер аралдарында оларды сатып алу үшін ақша жинауға тырысты. Бірақ бұл әрекет сәтті болмады және олар аралдарға қайтып оралмады.
Pirates ravaged Hvalba, as other villages on Suðuroy, in the 17th century. In 1629 three North African pirate ships attacked the village. When they left the village after the ravage two of the ships ran aground on some rocks and were shattered by the surf. Tradition says that more than 300 bodies washed ashore. By the shore, there is a place called ‘Turkargravir’. Here all the bodies were buried. 30 women and children were taken away to be sold as slaves in North Africa. On the Faroe Islands, a collection was organized to raise enough money to buy back the people. This was not successful and the people never returned to the islands.
Спорт
Жергілікті футбол командасы — Ройн Хвалба (Bóltfelagið Royn).
The local football team is Royn Hvalba (Bóltfelagið Royn).