Кіріспе

Хвалба (Kvalbø) – Фарер аралдарындағы ауыл және муниципалитет, оған Хвалба, Нес Хвалба және Сандвик кіреді. Ауыл Судуройдың солтүстік-шығысындағы Hvalbiarfjørður терең шығанағының төменгі бөлігінде жатыр.

Халық саны

Хвалба – Фарер аралдарындағы ірі ауылдардың бірі. 2022 жылғы наурыз айының мәліметі бойынша, Хвалба муниципалитетінің (Hvalbiar Kommuna) халқы 674 адамды құрады; Хвалба мен Нес ауылдарының халқы 607 адам, ал Сандвик ауылының халқы 67 адамды құрады. Нес ауылы көбінесе Нес Хвалба деп аталады, себебі осы атпен тағы екі ауыл бар. Нес, Хвалбиарфьорд фьордының оңтүстік тармағында, Хвалбаға қарама-қарсы орналасқан. Нес ауылының жеке пошта индексі жоқ. Хвалбада бір супермаркет, жылдам тамақ дүкені және бірнеше басқа дүкендер бар. Ауыл тұрғындарының бір бөлігі көмір өндірушілер болып жұмыс істейді; Хвалба – Фарер аралдарындағы әлі де жұмыс істеп тұрған, бірақ өте шағын көлемдегі көмір шахталары бар жалғыз жер. Хвалбада екі порты мен бірнеше балық өңдеу зауыттары бар, екеуі де шығанақтың солтүстік жағында орналасқан. Несте қайық порты, ал Сандвикте шағын порт бар. Муниципалитет екі порттың арасында, «А Хамранеси» деп аталатын жерде жаңа марина салуды жоспарлап отыр. Ауылға тиесілі бірнеше траулерлер балық өңдеу зауытына балық жеткізеді. Кейбір адамдар басқа ауылдарда жұмыс істейді, мысалы, Твёройридегі Судурой ауруханасында немесе Фарер аралдарының паром және автобус тасымалдау компаниясында, соның ішінде Судурой мен Торсхавн арасында қатынайтын «Смирил» паромында, бірақ Хвалбада IT-мамандар, ағаш шеберлері, көлік компаниясы, диетолог, интернет-дүкен сияқты бірнеше тәуелсіз шағын компаниялар да бар. Хвалба аралдың шығыс жағында орналасқан, бірақ шығанақ соншалықты терең, батыс жағалауға дейінгі қашықтық өте қысқа, сондықтан арал дерлік екіге бөлінеді. Хвалбада екі құмдар бар: Хвалбиарейди (сонымен қатар Фискьеиди деп те аталады) және Нордбергсейди (сонымен қатар А Дратти деп те аталады). Хвалбада ескерткіш орнатылған, ол фьордтың солтүстік жағында, бірінші портқа жеткенге дейін, шығанақтың төменгі бөлігінен көп алшақ емес жерде орналасқан. Ескерткіш тастан жасалған, тас өңдеу жұмысын Торсхавннан келген Ларс және Хельмут Ларсендер жасаған, ол 1963 жылы теңізде немесе басқа да оқиғалар салдарынан, яғни көмір шахталарындағы апаттарда немесе Литла Димун аралынан немесе ауылды қоршап тұрған таулардың бірінен құлап қайтыс болған Хвалба тұрғындарының құрметіне орнатылған.

Туннельдер арқылы байланысқан

Екі туннель Хвалбаны көршілес ауылдармен байланыстырады. Оңтүстікке қарай Хвалбиартуннелин (1450 м) Тронгисвагур және Твёройриге жетелейді. Солтүстікке қарай Sandvíkartunnilin (1500 м) Сандвикке жетелейді. Тронгисвагурға жаңа туннельдің құрылысы 2019 жылы басталды және 2021 жылы қозғалысқа ашылды, одан кейін ескі туннель жабылды.

Хвалбиарейди және Нордбергсейди

Батыс жағалауда аралдың екі жағынан шағын қайықтармен балық аулауға мүмкіндік беретін бір жер бар. Бұл жердің екі аты бар: Хвалбиарейди немесе Фискейди. Хвалбиарейди аты Хвалба ауылының атына сілтеме жасайды, ал Фискейди – бұл жердің бұрын балық порты болғанын көрсетеді. Әлі де онда бірнеше қайық үйлері сақталған, бірақ көпшілігі қираған. Хвалбаның көптеген ер адамдары ауылдағы траулерлердің бірінің экипажында жұмыс істейді. Хвалба тұрғындарының көпшілігі осы траулерлердің үлесіне ие. Хвалбада тағы бір "Эйди" бар, ол Нордбергсейди деп аталады, және ол жақын жердегі Нордберг тауының атымен аталған. Нордбергсейди – екі "Эйдидің" солтүстігінде орналасқан. Нордбергсейди мен Хвалбиарейди арасында Гримсфьолл тауы (Гримур тауы) жатыр.

Туризм

Соңғы жылдары туризм дамып келеді. 2009 жылы Хвалбадан кейбір адамдар Литла Димунға қайықпен саяхаттар ұйымдастыра бастады, ал сол жылы Хвалбадан ер адамдар Norðbergseiði-де туристер үшін сигинг – реппелинг (төмен түсу) қызметін ұсынды. Сонымен қатар, Fiskieiði-де блюз музыкасымен барбекю кештері ұйымдастырылды, оған Хвалбаның жартастары бойымен қайықпен саяхат және реппелинг қосылды. Көмір шахталары да туристерді қызықтырады. Хвалбаның төңірегінде биік таулар бар, кейбір туристер Нес-Хвалбадан Káragjógv шатқалы арқылы Trongisvágurға дейін жаяу саяхат жасауды ұнатады. Жол бойында бағаналар орнатылған, оларға сүйеніп баруға болады. 1963 жылы туннель салынар алдында, Хвалбадан Trongisvágurға және Хвалбадан оңтүстікке қарайғы арал бөлігіне барудың жалғыз жолы осы бағаналармен белгіленген жол болды. Қазір Хвалба мен Sandvík-те қоғамдық дәретханалар бар.

Көмір шахталары

Түске қарай соққан туннельдің айналасындағы тауларда 1770 жылдардан бері қоңыр көмір кеніштерінен қазылып келіп жатыр. Бұл көмір Екінші дүниежүзілік соғыстың аяқталуына дейін Фарер аралдарындағы маңызды энергия көзі болды. Бүгінгі таңға дейін бірнеше шахтер кеніштерден көмір қазып шығаруда. Қазірде тек бір ғана жұмыс істеп тұрған көмір кеніші бар. Олар 2010 жылдың басында ескі кеніштердің бірін жапты және сол жылы жаңа кенішті қазуға кірісті.

Қарақшылар мен "Түркаргравир"

Хвалбаны, Судуройдағы басқа ауылдар сияқты, 17 ғасырда қарақшылар шапты. 1629 жылы Солтүстік Африкадан келген үш қарақшы кемесі ауылға шабуыл жасады. Олар ауылды тонап, кетіп бара жатқанда екі кеме тасқа шағылып, толқындармен қирады. Дәстүр бойынша, 300-ден астам дене жағаға шықты. Жағалауда "Түркіргеравир" деп аталатын жер бар. Сол жерде барлық денелер жерленген. 30 әйел мен бала Солтүстік Африкаға құл ретінде сату үшін әкетілді. Фарер аралдарында оларды сатып алу үшін ақша жинауға тырысты. Бірақ бұл әрекет сәтті болмады және олар аралдарға қайтып оралмады.

Спорт

Жергілікті футбол командасы — Ройн Хвалба (Bóltfelagið Royn).